Ekrandan Harekete Programının (EKHAP) okul öncesi çocuklarda ekran kullanım süresi ve fiziksel aktiviteye etkisi
The effect of screen-to-move program (STEP) on screen use time and physical activity in preschool children
- Tez No: 1014745
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ERGÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ekrandan Harekete Programı, okul öncesi çocuk, ekran süresi, fiziksel aktivite, Sosyal Bilişsel Teori, Halk sağlığı hemşireliği, Uyarlanmış fiziksel aktivite programı, Çocuk-okul öncesi, STEP, preschool children, screen time, physical activity, Social Cognitive Theory, Community healt nursing, Adapted physical activity program
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Sosyal Bilişsel Teori temelinde geliştirilen Ekrandan Harekete Programı'nın okul öncesi çocuklarda ekran süresi ve fiziksel aktiviteye etkisini değerlendirmektir. İkincil olarak çocuk uyku süresi ve ebeveynlerin bu konudaki bilgi, tutum, öz-yeterlilik ve davranışlarına etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu küme randomize kontrollü çalışma Kasım 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında 170 çocuk ve ebeveyni (deney:85, kontrol:85) ile tamamlandı. Çocukların fiziksel aktivite düzeyi adım sayar ile ölçüldü, ekran ve uyku süresi ile diğer değişkenler ebeveyn öz-bildirimine dayalı anket ve ölçeklerle değerlendirildi. Ekrandan Harekete Programı çocuklara yüz yüze 5 oturum, ebeveynlere online 5 oturum şeklinde eş zamanlı uygulandı. Kontrol grubu rutin müfredatına devam etti. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi, Ki-kare testi, Friedman, Wilcoxon ve tekrarlı ölçümler varyans analizi kullanıldı. Bulgular: Gruptaki çocukların adım sayısı, ekran süresi ve ebeveyn ekran süresi, ölçek puanları ön testte benzer bulundu. Deney grubunda ortalama günlük çocuk adım sayısı son testte 12.055 ± 1.465 ve izlem testte 12.302 ± 1.307 olarak kontrol grubundan (sırasıyla 11.316 ± 1.450; 11.614 ± 1.211) anlamlı yüksekti. Deney grubunda çocukların ortalama günlük ekran süresi son testte 61,9 ± 30,4 dk ve izlemde 64,0 ± 26,3 dk olarak kontrol grubundan (sırasıyla 108,7 ± 51,5 dk; 107,5 ± 47,6 dk) anlamlı düşüktü. Deney grubunda ebeveynlerin ortalama günlük ekran süresi son testte 109,6 ± 46,5 dk ve izlemde 118,6 ± 49,3 dk olarak kontrol grubundan (sırasıyla 148,1 ± 70,3 dk; 146,5 ± 66,1 dk) anlamlı düşüktü. Deney grubunda ebeveyn bilgi, ekran süresine yönelik tutum, fiziksel aktivite ve ekran süresine yönelik öz-yeterlilik puanları kontrol grubuna göre anlamlı yüksek, çocukla birlikte ekran kullanma davranışı anlamlı düşüktü. Sonuç: Ekrandan hareket programı, okul öncesi çocuklarda ekran süresini azaltmada, fiziksel aktiviteyi ve ebeveyn bilgi, tutum ve öz-yeterliliğini arttırmada etkili bulundu. Okul öncesi dönemde programın yaygın olarak kullanılması önerilir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to evaluate the effect of the Screen-to-Move Program (STEP), developed based on Social Cognitive Theory, on screen time and physical activity in preschool children. Secondarily, the study examined its effects on children's sleep duration and parents' knowledge, attitudes, self-efficacy, and behaviors. Materials and Methods: This cluster randomized controlled trial was conducted between November 2023 and June 2024 with 170 children and their parents (intervention: 85; control: 85). Children's physical activity levels were measured using a pedometer, while screen time, sleep duration, and other variables were assessed through parent self-report questionnaires. STEP was implemented as five face-to-face sessions for children and five online sessions for parents. The control group continued the routine curriculum. Data were analyzed using independent samples t-tests, chi-square tests, Friedman and Wilcoxon tests, and repeated measures analysis of variance. Results: At baseline, children's step counts, screen time, parental screen time, and scale scores were similar between groups. In the intervention group, the mean daily child step count was significantly higher at post-test (12,055 ± 1,465) and follow-up (12,302 ± 1,307) compared with the control group (11,316 ± 1,450 and 11,614 ± 1,211, respectively). The mean daily screen time of children in the intervention group was significantly lower at post-test (61.9 ± 30.4 min) and follow-up (64.0 ± 26.3 min) than in the control group (108.7 ± 51.5 min and 107.5 ± 47.6 min, respectively). Parents' mean daily screen time in the intervention group was significantly lower at post-test (109.6 ± 46.5 min) and follow-up (118.6 ± 49.3 min) compared with the control group (148.1 ± 70.3 min and 146.5 ± 66.1 min, respectively). Parents' knowledge, attitudes toward screen time, and self-efficacy related to physical activity and screen time were significantly higher in the intervention group, while co-use of screens with children was significantly lower than in the control group. Conclusion: STEP was effective in reducing screen time, increasing physical activity, and improving parental knowledge, attitudes, and self-efficacy among preschool children. Implementation of STEP during the preschool period is recommended.
Benzer Tezler
- Hemiplejik hastalarda EMG biyogeribildirim ile uygulanan egzersiz programının etkinliği
effectiveness of EMG biofeedback assisted exercise program in hemiplegic patients
SELCAN ARPA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonUludağ ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÜHEDA ÖZÇAKIR
- Bilgisayar destekli eğitimde z-80 mikroişlemcisinin animasyon ile öğretimi
Başlık çevirisi yok
CEM ÖNSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolMarmara ÜniversitesiElektronik ve Bilgisayar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZGİN ALSAN
- Montaj sırası planlama sistemi tasarımı
Assembly sequence planning system design
TOLGAN ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Makine MühendisliğiErciyes ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM SİNANOĞLU
- Düzlemsel kol mekanizmalarının fonksiyon ve yörünge sentezi için etkileşimli bir bilgisayar paket programının geliştirilmesi
Developing an interactive computer packet program for function and path-generation synthesis of planar linkage mechanisms
SEDAT KARLIDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Makine MühendisliğiMersin ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. HÜSEYİN MUTLU