الحلول العقدي:دراسة تأصيلية
Akdi halefiyet: Temel ilkeler üzerine bir inceleme
- Tez No: 1014762
- Danışmanlar: PROF. DR. HEYTEM HAZNE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, akdi halefiyeti ele almakta ve onu hukuki ve fıkhî teoriler arasında bağımsız bir teori olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Zira akdi halefiyet, bugüne kadar bağımsız bir teori olarak ele alınmamış; hukuki çalışmalar, akdi halefiyeti yalnızca iradî (sözleşmeye dayalı) akdi halefiyet çerçevesinde incelemekle yetinmiş ve kendiliğinden (otomatik) akdi halefiyete değinmemiştir. Bu bağlamda araştırmacı, akdi halefiyetin kendiliğinden akdi halefiyet ve iradî akdi halefiyet olmak üzere iki türe ayrıldığı yönünde bir hipotez ortaya koymuştur. Araştırmacı, öncelikle akdi halefiyet teorisinin kavramsal çerçevesini bütüncül olarak ele almış; teorinin tanımını, türlerini ve geleneksel alacağın temliki ile alt sözleşme gibi benzer hukuki kurumlarla arasındaki farkları incelemiştir. Ardından ikinci bölümde, sözleşmenin nisbî etkisi ilkesi üzerinden kendiliğinden akdi halefiyeti incelemiştir. Çalışma, kapsam ve uygulanma alanı bakımından iki teori arasındaki temel farklılıklar saklı kalmak kaydıyla, sözleşmenin nisbî etkisi ilkesinden halefiyet alanında yararlanılmasının mümkün olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bunun ardından araştırmacı, iradî akdi halefiyeti; tanımı, hukuki nitelendirilmesi konusunda farklı hukuk ekolleri arasındaki görüş ayrılıkları—geleneksel ayrıştırıcı (analitik) ekol ile modern tekçi (üniter) ekol arasındaki yaklaşım farklılıkları—şartları ve hükümleriyle birlikte ele almıştır. Ayrıca İslam fıkhının iradî akdi halefiyet konusundaki tutumu incelenmiş; tez boyunca betimleyici-analitik yöntem benimsenmiştir. Tezin sonuç bölümünde, akdi halefiyetin bağımsız bir hukuki ve fıkhî teori olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca İslam fıkhının kendiliğinden akdi halefiyeti tanıdığı ve buna ilişkin çok sayıda fıkhî uygulamanın bulunduğu tespit edilmiştir. İslam fıkhı, iradî akdi halefiyeti açıkça tanımlamamakla birlikte buna karşı çıkmamaktadır; zira iradî akdi halefiyet, İslami finansın genel ilkeleriyle uyumlu olup onlara aykırı değildir. Bu durum, İslami bankacılık ve finansal uygulamalarda bu teoriden yararlanılmasının önünü açmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation addresses contractual subrogation and aims to study it as an independent legal and jurisprudential theory. Contractual subrogation has not previously been examined as a standalone theory, as legal studies have been limited to the study of consensual contractual subrogation and have not addressed automatic contractual subrogation. The researcher advances the hypothesis that contractual subrogation is divided into automatic contractual subrogation and consensual contractual subrogation. The researcher first examines the conceptual framework of the theory of contractual subrogation as a whole, including its definition, its categories, and the distinction between it and other similar legal mechanisms, such as traditional assignment and subcontracting. In the second chapter, the study proceeds to analyze automatic contractual subrogation through an examination of the principle of the relativity of contractual effects. The research concludes that it is possible to benefit from the principle of the relativity of contractual effects in the context of legal succession, while acknowledging the fundamental differences between the two theories in terms of scope and extent. Subsequently, the researcher addresses consensual contractual subrogation, its definition, the conflict among different legal schools regarding its legal characterization—between the traditional analytical (deconstructionist) school and the modern unitary school—as well as its conditions and legal effects. The study also examines the position of Islamic jurisprudence on consensual contractual subrogation. The dissertation adopts a descriptive–analytical methodology. The dissertation concludes that contractual subrogation constitutes an independent legal and jurisprudential theory. It further finds that Islamic jurisprudence recognizes automatic contractual subrogation and includes numerous jurisprudential applications of it. Although Islamic jurisprudence does not explicitly recognize consensual contractual subrogation, it does not oppose it, as consensual contractual subrogation is consistent with the general principles of Islamic finance and does not contradict them. This opens the door to benefiting from this theory in Islamic banking and financial applications.
Benzer Tezler
- الحلول من القران لمن يقاتلونك في الدين و يخرجوك من ديارك
sizinle dinde savaşanlar ve sizi diyarınızdan çıkaranlara kurandan çözümler .
BILAL AHMED DAWOOD AL-TARBOOLEE
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ALİ ASAR
- التدقيق الشرعي في المؤسسات المالية الإسلامية في ليبيا: التطبيقات الصعوبات وإمكانية الحلول
Libya'daki islami finans kurumlarında şer'i denetimi: Uygulamalar, zorluklar ve çözümler
SALEM MOFTAH SALEM ELSALHI
Doktora
Arapça
2022
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUHEL AHMAD FADEL HAWAMDEH
- إشكاليات تدريس الثقافة في إطار تعليم اللغة العربية في مدارس الأئمة والخطباء الثانوية واقتراح حلول
İmam hatip liselerinde Arapça öğretimi kapsamında kültür öğretiminin sorunları ve çözüm önerileri / Challenges of teaching culture within the framework of Arabic language education in secondary imam hatip schools and proposing solutions
MAHMUT MANSUR
Yüksek Lisans
Arapça
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE İSPİR KURUN
- Somali'de evlilik ve boşanmaya dair güncel fıkhî meseleler
القضايا الفقهية المعاصرة المتعلقة بالأحوال الشخصية في لصومال
SAFIYA ABDIQANI ABDULLAHI
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA HACER KORKMAZ
- المنهج التحليلي في تعليم المحادثة
Konuşma öğreti̇mi̇nde anali̇zci̇ metod
AHMED ALDYAB
Doktora
Arapça
2015
Doğu Dilleri ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZAY