Almanca öğreniminde ChatGPT ve Gemini kullanımının CEFR ölçütlerine göre okuma ve yazma becerilerine uygunluğunun analizi
Evaluating ChatGPT and Gemini in German language learning: A Cefr-based analysis of reading and writing skills
- Tez No: 1014775
- Danışmanlar: PROF. DR. AYLİN SEYMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, Eğitim ve Öğretim, German Linguistics and Literature, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşme ve dijitalleşme süreçlerinin etkisiyle yabancı dil öğrenimine yönelik ilgi artmakta ve dil yeterliği bireylerin akademik, mesleki ve kişisel yaşamlarında önemli bir gereklilik hâline gelmektedir. Türkiye'de yabancı dil öğretimine verilen önemin giderek arttığı; özellikle Almanca gibi Avrupa dillerinin öğretiminin eğitim sistemi içerisinde önemli bir yer edindiği görülmektedir. Bununla birlikte, dijital teknolojilerin sunduğu olanakların öğrenme sürecinin hızını ve öğrenenlerin dil girdilerine erişimini önemli ölçüde etkilediği düşünülmektedir. Bu doğrultuda, yapay zekâ temelli dil üretim araçlarının yabancı dil öğretimindeki rolü giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle ChatGPT ve Gemini gibi güncel yapay zekâ uygulamaları, farklı dil seviyelerine uygun içerik üretme, anında geri bildirim sağlama ve bireyselleştirilmiş öğrenme süreçlerini destekleme potansiyelleriyle dil öğretiminde öne çıkan araçlar arasında yer almaktadır. Bu çalışma, ChatGPT ve Gemini yapay zekâ uygulamalarının Almanca öğreniminde okuma ve yazma becerileri bağlamında sunduğu içeriklerin, Avrupa Dilleri Ortak Başvuru Metni (CEFR) A1 düzeyi kazanımları ve Goethe-Institut“Fit in Deutsch 1”A1 kelime listesi doğrultusunda ne ölçüde uygunluk gösterdiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Bu kapsamda, ChatGPT ve Gemini tarafından üretilen Almanca okuma metinleri ve yazma örnekleri; düzey uygunluğu, kelime kullanımı ve temel bağlaçların kullanımı açısından sistematik olarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler CEFR A1 kazanımları ve Goethe-Institut A1 kelime listesi temel alınarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, okuma becerisi açısından ChatGPT tarafından üretilen metinlerde bağlaç ve kelime kullanımına ilişkin uygunluk oranlarının %96,7 olduğu; Gemini'de ise bağlaç kullanım oranının %60, kelime uygunluk oranının %92,6 düzeyinde kaldığı belirlenmiştir. Genel uygunluk açısından ChatGPT'nin %96,7, Gemini'nin ise %76,3 oranında performans sergilediği tespit edilmiştir. Yazma becerisi kapsamında ise ChatGPT'nin bağlaç kullanım oranının %82,5, kelime uygunluk oranının %97,1; Gemini'nin bağlaç kullanım oranının %94,7, kelime uygunluk oranının ise %98,3 olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, ChatGPT'nin okuma becerisinde daha yüksek düzeyde tutarlılık sergilediğini; Gemini'nin ise yazma becerisi kapsamında daha yüksek bir uygunluk düzeyine ulaştığını göstermektedir. Sonuç olarak, her iki yapay zekâ aracının da Almanca öğretiminde CEFR A1 düzeyi kazanımlarıyla genel olarak uyumlu içerikler üretebildiği; ancak dilsel ölçütler ve beceri türlerine bağlı olarak performanslarının farklılaştığı belirlenmiştir. Çalışma, ChatGPT ve Gemini'nin Almanca öğretiminde karşılaştırmalı olarak incelendiği sınırlı sayıdaki araştırmalardan biri olması bakımından alanyazına katkı sunmakta ve yapay zekâ destekli dil öğretimi uygulamalarına yönelik önemli çıkarımlar ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
With the impact of globalization and digitalization processes, interest in foreign language learning has increased, and language proficiency has become an essential requirement in individuals' academic, professional, and personal lives. In Türkiye, the importance attached to foreign language education has been steadily growing, and European languages, particularly German, have gained a more prominent position within the education system. Moreover, it is widely acknowledged that the opportunities provided by digital technologies significantly influence the pace of learning and learners' access to linguistic input. In this context, the role of artificial intelligence (AI)-based language generation tools in foreign language education has become increasingly significant. In particular, recent AI applications such as ChatGPT and Gemini stand out as promising tools due to their potential to generate level-appropriate content, provide immediate feedback, and support individualized learning processes. This study aims to examine the extent to which the German language learning materials generated by ChatGPT and Gemini align with the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) A1-level descriptors and the Goethe-Institut“Fit in Deutsch 1”A1 vocabulary list, with a focus on reading and writing skills. A qualitative research design was adopted, employing document analysis as the primary method. In this regard, German reading texts and writing samples generated by ChatGPT and Gemini were systematically analyzed in terms of level appropriateness, vocabulary use, and the use of basic conjunctions. The data were evaluated based on CEFR A1 descriptors and the GoetheInstitut A1 word list. The findings indicate that, in terms of reading skills, the texts generated by ChatGPT demonstrate a conformity rate of 96.7% for both conjunction use and vocabulary, whereas Gemini shows a conjunction conformity rate of 60% and a vocabulary conformity rate of 92.6%. In terms of overall conformity, ChatGPT achieved a rate of 96.7%, while Gemini remained at 76.3%. Regarding writing skills, ChatGPT exhibited a conjunction conformity rate of 82.5% and a vocabulary conformity rate of 97.1%, whereas Gemini demonstrated higher conformity rates, with 94.7% for conjunctions and 98.3% for vocabulary. These results suggest that ChatGPT shows greater consistency in reading tasks, while Gemini demonstrates higher conformity in writing tasks. In conclusion, both AI tools are capable of generating content that is generally aligned with CEFR A1-level requirements in German language teaching; however, their performance varies depending on the skill domain and specific linguistic criteria. This study contributes to the limited body of literature that comparatively examines ChatGPT and Gemini in the context of German language teaching and offers important implications for the integration of AI-supported tools in foreign language education.
Benzer Tezler
- Förderung der schreibkompetenz durch künstliche intelligenz im DaF-unterricht
Yabancı dil olarak Almanca öğretiminde yazma becerisinin yapay zeka aracılığıyla geliştirilmesi
MUHAMMED MUSTAFA UÇAR
Doktora
Almanca
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET KOÇAK
- ChatGPT ile etkileşimli ve kişiselleştirilmiş Almanca dil öğrenimi
Interactive and personalized German language learning with ChatGPT
HAZAL ÖLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Alman Dili ve EdebiyatıTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKTAY ATİK
- İkinci yabancı dil olarak Almanca öğreniminde konuşma becerisine etki eden duygu alanı odaklı psikodilbilimsel sorunlar
Başlık çevirisi yok
AYŞE NÜZHET ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Alman Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM İLKHAN
- Yabancı dil olarak Almanca öğreniminde internet siteleri
İnternet web sites for learning German as a foreign language
OĞUZ YURTSEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Alman Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIRIM TUĞLU
- İkinci yabancı dil olarak Almanca öğrenen ortaokul öğrencilerinin kelime öğreniminde görsel materyallerin etkililiği
The effectivness of visual materials in vocabulary acquisition of secondary school students learning as a second foreign language
RABİA KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ERİŞEK