Hastanemizde son 10 yılda çölyak tanısı ile izlenen çocuk hastaların irdelenmesi
Evaluation of pediatric patients followed with a diagnosis of celiac disease in our hospital over the last 10 years
- Tez No: 1014850
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA AKÇAM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Büyüme geriliği – Çölyak – Demir eksikliği – Marsh sınıflaması – Vitamin B12, Celiac disease – Growth retardation – Iron deficiency – Marsh classification – Vitamin B12
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı bulunan bireylerde gluten alımına bağlı olarak ince bağırsakta kronik inflamasyon ve villöz atrofiye yol açan, bağışıklık sistemi tarafından tetiklenen bir hastalıktır. Çalışmamızda hastanemizde çölyak hastalığı tanısı ile takip ve tedavi edilen hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi amaçlandı. Hastanemizde Ekim 2014–Ekim 2024 tarihleri arasında çölyak hastalığı tanısıyla izlenen hastalar retrospektif incelendi. Demografik, klinik ve laboratuvar verileri ile eşlik eden hastalıkları değerlendirildi. Çalışmada 177 hastaya çölyak hastalığı tanısı konuldu. İletişim bilgilerine ulaşılamayan, eksik laboratuvar verileri bulunan 14 hasta çalışma dışı bırakılarak analizler 163 hasta üzerinden gerçekleştirildi. Çalışmaya 163 hasta dahil edildi. Olguların %64,4'ü kız, %35,6'sı erkek olup yaş ortalaması 103,4±56,6 ay olarak bulundu. En sık başvuru şikâyetleri karın ağrısı (%38,9), büyüme geriliği (%37,2) idi. Hastaların %21,6'sı risk grubu (ailede çölyak öyküsü, eşlik eden otoimmün hastalıklar) taramasıyla tanı aldı. Olguların %34,8'inde en az bir ek hastalık saptanmış olup, en sık eşlik eden tip 1 diyabetti (%13,0). Biyopsi sonuçlarına göre en sık Marsh tip 3b (%48,6) ve 3c (%36,4) saptandı. Doğum şekli, glutene maruziyet yaşı ve anne sütü alma süresi ile hastalık şiddeti arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Hematolojik değerlendirmede ortalama hemoglobin 12,37±1,95 g/dL, MCV 75,45±10,71 fL ve ferritin 16,16±20,27 µg/L olarak bulundu. Marsh sınıflamasına göre ileri villöz atrofi bulunan grupta (tip 3b, 3c) hemoglobin, MCV ve ferritin düzeylerinin daha düşük, RDW değerinin daha yüksek olduğu saptandı. Vitamin B12 düzeylerinin Marsh sınıflamasıyla anlamlı ilişkili olduğu, Marsh 3b–3c grubunda daha düşük bulundu. Büyüme geriliği bulunan hastalarda düşük ferritin düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Vitamin D, folik asit ve ferritin düzeyleri ile Marsh sınıflaması, büyüme geriliği, diğer klinik-demografik özellikler arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. İleri derecede villöz atrofi (tip 3b,3c) bulunan hastalarda hematolojik parametrelerin daha belirgin etkilendiği ve vitamin B12 düzeylerinin daha düşük olduğu gösterilmiştir. Ayrıca büyüme geriliği ile düşük ferritin düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Bu bulgular mukozal hasar arttıkça malabsorpsiyonun belirginleştiğini düşündürmektedir. Çölyak hastalarında erken tanıyla demir ve vitamin B12 düzeylerinin değerlendirilmesi önemlidir.
Özet (Çeviri)
Celiac disease is an immune-mediated disorder triggered by gluten ingestion in genetically predisposed individuals, leading to chronic inflammation and villous atrophy of the small intestine. This study aimed to retrospectively evaluate the demographic, clinical, histopathological, and laboratory characteristics of pediatric patients diagnosed with celiac disease at our hospital. Patients diagnosed with celiac disease between October 2014 and October 2024 were retrospectively reviewed. Demographic, clinical, and laboratory findings and comorbidities were evaluated. Of 177 diagnosed patients, 14 with incomplete laboratory data or inaccessible contact information were excluded, and analyses were performed on 163 patients. A total of 163 patients were included. Of the patients, 64.4% were female, with a mean age of 103.4±56.6 months. The most common presenting complaints were abdominal pain (38.9%) and growth retardation (37.2%). Diagnosis was established through risk-group screening in 21.6% of patients. At least one accompanying disease was detected in 34.8% of cases, most commonly type 1 diabetes mellitus (13.0%). The most common histopathological findings were Marsh type 3b (48.6%) and type 3c (36.4%). No significant association was found between disease severity and mode of delivery, breastfeeding duration, or age at gluten introduction. In patients with advanced villous atrophy (Marsh 3b–3c), hemoglobin, MCV, and ferritin levels were lower, whereas RDW values were higher. Vitamin B12 levels were lower in the Marsh 3b–3c group. Low ferritin levels were more common in patients with growth retardation. No significant association was found between vitamin D, folic acid, ferritin levels and Marsh classification or clinical-demographic characteristics. Hematological parameters were more affected and vitamin B12 levels were lower in patients with advanced villous atrophy. Growth retardation was also associated with low ferritin levels. These findings suggest that malabsorption becomes more prominent as mucosal damage progresses. Early diagnosis and evaluation of iron and vitamin B12 levels are important in pediatric celiac disease.
Benzer Tezler
- Tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlarda iki farklı zaman aralığındaki epidemiyolojik özelliklerin karşılaştırılması
Comparison of the epidemiological features of children and adolescents diagnosed with type 1 diabetes in two different time periods
DİDEM ARDIÇLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGÜN KANDEMİR
- Hastanemizde tip 1 diyabetes mellitus tanısıylaizlenen hastaların retrospektif olarakincelenmesi
Başlık çevirisi yok
ÖZLEM ARMAN BİLİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıPediatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET SADİ VİDİNLİSAN
- Çocuklarda tip 1 diyabet ve çölyak birlikteliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of TYPE 1 diabetes and celiac combination in children
MEHMETSEDİK AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDİP UNAL
- Kronik immün trombositopenili ve otoimmün hemolitik anemili çocuklarda immün bozukluklar
Immune dysregulation in children with chronic immune thrombocytopenia and hemolytic anemia
METİN GÜRKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE ZENGİN
- Çölyak hastalıklı çocuklarınklinik prezentasyonunun yıllara göreincelemesi
Başlık çevirisi yok
ESRA ARSLANTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİM GÖKÇE