Tarihî Türk dizilerinde kültürel temsil ve yeniden üretim süreçleri: Kuruluş Osman dizisi örneği
Cultural representation and reproduction processes in historical Turkish tv series: The case of the Kuruluş Osman series
- Tez No: 1014898
- Danışmanlar: PROF. DR. KÜRŞAT ÖNCÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Kültürel Temsil, Tarihî Dizi, Kuruluş Osman, Popüler Tarih Anlatısı, Fakelore, Kültürel Bellek, Cultural Representation, Historical TV Series, Kuruluş Osman, Popular Historical Narrative, Fakelore, Cultural Memory
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, tarih temalı Türk televizyon dizilerinde ortaya çıkan kültürel temsil ve yeniden üretim süreçlerini incelemektedir. Çalışmanın örnek olayını Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecini konu alan Kuruluş Osman dizisinin birinci sezonu oluşturmaktadır. Araştırmanın temel amacı, dizide yer alan kültürel temsillerin nasıl kurgulandığını ortaya koymak ve bu temsillerin tarihsel literatürle ne ölçüde örtüştüğünü incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Dizinin birinci sezonunda yer alan bölümler ayrıntılı biçimde incelenmiş ve analiz birimi olarak sahneler esas alınmıştır. Sahnelerde yer alan ritüeller, gündelik yaşam pratikleri, dinî temsiller, siyasal-toplumsal ilişkiler, malzeme kültürü unsurları ve dil-söylem yapıları açık kodlama yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen veriler tematik olarak sınıflandırılmış; bu kapsamda doğum ve ölüm ritüelleri, toy, düğün ve kına gelenekleri, yemek ve sofra düzeni, müzik ve sözlü kültür unsurları, kıyafet ve takılar, otağ ve mekân düzeni, mimarî yapılar, ibadet ve tasavvufî pratikler, siyasal örgütlenme biçimleri, liderlik söylemleri ve dilsel temsiller ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, dizide yer alan bazı kültürel temsillerin tarihsel literatürle örtüşen yönler taşıdığını, ancak birçok unsurun görsel anlatının ihtiyaçları ve popüler medya estetiği doğrultusunda yeniden biçimlendirildiğini göstermektedir. Özellikle malzeme kültürü, kıyafet ve takı kullanımı, ritüel kurguları ve dil-söylem alanlarında tarihsel bağlamdan uzaklaşan temsil biçimlerinin bulunduğu; buna karşılık dinî semboller, tasavvufî referanslar ve beylik ölçeğindeki siyasal örgütlenme gibi alanlarda tarihsel gerçeklikle kısmi benzerlikler kurulduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, tarih temalı televizyon dizilerinin yalnızca geçmişi aktaran anlatılar olmadığını; aynı zamanda popüler kültür içinde geçmişe ilişkin anlamların yeniden üretildiği kültürel metinler olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda araştırma, popüler tarih anlatılarının kültürel bellek, kimlik inşası ve tarih algısı üzerindeki etkilerini tartışmakta; tarihî dizilerde kurmaca anlatı ile tarihsel temsil arasındaki ilişkinin anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the processes of cultural representation and reproduction that emerge in Turkish historical television series. The case study of the research consists of the first season of the television series Kuruluş Osman, which focuses on the foundation period of the Ottoman State. The main aim of the study is to reveal how cultural representations in the series are constructed and to examine to what extent these representations correspond with historical literature. In the study, qualitative research methods such as document analysis and content analysis were employed. The episodes included in the first season of the series were examined in detail, and scenes were taken as the unit of analysis. Rituals, everyday life practices, religious representations, socio-political relations, material culture elements, and language-discourse structures appearing in the scenes were analyzed through open coding. The obtained data were classified thematically; in this context, subjects such as birth and death rituals, traditions of feasts, weddings and henna ceremonies, food and dining practices, music and oral culture elements, clothing and accessories, tent and spatial arrangements, architectural structures, worship and Sufi practices, forms of political organization, leadership discourses, and linguistic representations were examined in detail. The findings indicate that some cultural representations in the series show similarities with historical literature; however, many elements have been reshaped in accordance with the needs of visual narration and popular media aesthetics. In particular, representations related to material culture, clothing and accessories, ritual constructions, and language-discourse structures demonstrate deviations from the historical context, whereas partial similarities with historical reality are observed in areas such as religious symbols, Sufi references, and political organization at the beylik level. As a result, the study demonstrates that historical television series are not merely narratives transmitting the past, but also cultural texts in which meanings related to the past are reproduced within popular culture. In this respect, the research discusses the effects of popular historical narratives on cultural memory, identity construction, and perceptions of history, while aiming to contribute to the understanding of the relationship between fictional narration and historical representation in historical television series.
Benzer Tezler
- Dijital platformlarda yer alan içeriklerde Türk ve Türkiye temsili: Netflix, Amazon ve Disney+ örneği
Representation of Turks and Türkiye in content on digital platforms: The example of Netflix, Amazon and Disney+
ELİF ELMALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR TAYDAŞ
- Sözlü kültürden televizyona kadın kahramanın ideolojik inşası
The ideological construction of the female hero from oral tradition to television
SELMA ÇOLAK ELIDRISSILYOUBI
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR KOÇAK
- Revealing the semantic and spatial evolution of historical landscapes through the mixed-method approach: A case study of Alaca Höyük
Tarihsel peyzajların anlamsal ve mekansal evriminin karma yöntem yaklaşımıyla ortaya konulması: Alaca Höyük örneği
ARZU TÜRK
Doktora
İngilizce
2025
Arkeolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ARIKAN
PROF. DR. SAM TURNER
- The representation of female characters in Turkish tv series in the 2010s: How Neo-Ottomanism changed the depiction of women?
2010'lu yıllarda yapılmış Türk televizyon dizilerinde kadın karakterlerin temsili: Yeni-Osmanlıcılık kadın tasvirini nasıl değiştirdi?
EKİN DENİZ GÖRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Radyo-Televizyonİstanbul Bilgi ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KESİRLİ UNUR
- Modernleşme bağlamında Türk dizilerinde ailenin dönüşümü
The transformation of the family in Turkish series in the context of modernization
BİLGEHAN İHTİYAR
Doktora
Türkçe
2024
Radyo-TelevizyonMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEÇİL ÖZAY