Kekik uçucu yağı içeren kitosan nanokapsüllerinin patateste (solanum tuberosum L.) patates Y virüsü enfeksiyonuna ve yaprak biti ile taşınmasına etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of chitosan nanocapsules containing thyme essential oil on potato virus Y infection and aphid transmission in potato (solanum tuberosum L.)
- Tez No: 1014993
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİĞDEM ULUBAŞ SERÇE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sürdürülebilir Tarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel tarımda kullanılan kimyasal gübre ve pestisitlerin ekosisteme, toprak verimliliğine ve biyolojik çeşitliliğe zarar verdiği bilinmektedir. Son yıllarda nanoteknoloji, bu sorunlara karşı çevre dostu ve sürdürülebilir alternatifler sunarak tarımda önem kazanmaktadır. Bu tez çalışmasında, kekik uçucu yağı (Ky), yaygın olarak kullanılan kitosan (Kts) ve lesitin (Ls) biyopolimerleri ile kapsüllenmiş ve Kts+Ls+Ky formülasyonu elde edilmiştir. Bu nanoformülasyonun, yaprak biti (Myzus persicae) aracılığıyla taşınan patates Y virüsünün (Potyvirus yituberosi; PVY) taşınımı üzerindeki etkisi ile antiviral etkinliği; laboratuvar ve arazi koşullarında patateste PVY enfeksiyonunun gelişimi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma bulguları, Kts+Ls+Ky kombinasyonunun PVY mücadelesinde yüksek etkinliğe sahip olduğunu göstermiştir. Bu uygulama, virüsün vektör aracılığıyla sağlıklı bitkilere bulaşmasını %50, virüs edinimini ise %57.5 oranında baskılamıştır. Arazi denemelerinde ise bitkilerin %65 oranında sağlıklı kaldığı ve %28.3 oranında virüs titresinde azalma belirlenmiştir. Yumru uygulaması ve inokülasyondan 24 saat önceki yaprak uygulamasının en etkili yöntemler olduğu belirlenmiştir; nitekim kontrollü koşullarda, enfekteli bitki sayısında %46 ve virüs titresinde %41.7 oranında azalma sağlayarak belirgin bir antiviral etkinlik göstermiştir. Ayrı ayrı uygulanan nanopartiküllere kıyasla enkapsüle edilmiş Kts+Ls+Ky formülasyonunun antioksidan aktivitelerini (CAT, POD, APX), bitkide savunma gen ifadesini (PAL-1, PR-2), prolin miktarı düzeyini, klorofil içeriğini ve yumru verimini artırmada daha etkili olduğu, yine hücrede virüs kaynaklı oluşan hasarı (MDA, H2O2) en aza indirdiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The widespread use of chemical fertilizers and pesticides in conventional agriculture is known to have detrimental effects on ecosystems, soil fertility, and biodiversity. In recent years, nanotechnology has emerged as a promising approach in agriculture, offering environmentally friendly and sustainable alternatives to address these challenges. In this study, thyme essential oil (TEO) was encapsulated with chitosan (CS), a commonly used organic nanoparticle, and lecithin (LH), a natural biopolymer, to obtain the CS+LH+TEO formulation. The effects of this nanoformulation on the transmission of Potato Y virus (Potyvirus yituberosi; PVY) transmitted by aphids (Myzus persicae), its antiviral efficacy, and its effects on the development of PVY virus infection in potatoes under laboratory and field conditions were investigated. The results clearly indicate that the CS+LH+TEO combination effectively limits PVY spread by interfering with vector transmission and acquisition. Specifically, this treatment reduced transmission by 50% and acquisition by 57.5%. Under field conditions, Kts+Ls+Ky demonstrated substantial protective activity, maintaining a 65% rate of healthy plants and achieving 28.3% virus inhibition. Applications to the tuber and foliage performed 24 hours before inoculation were identified as the most effective treatment method. These applications exhibited significant antiviral activity under controlled conditions, resulting in a 46% reduction in the number of infected plants and a 41.7% decrease in virus titer. Compared to their individual applications, the encapsulated Kts+Ls+Ky formulation was the most effective treatment. It promoted plant defence mechanisms by enhancing antioxidant activities, upregulating gene expression and increasing proline and chlorophyll levels. This ultimately maximised tuber yield and mitigated virus-induced oxidative damage.
Benzer Tezler
- Kekik ve defne uçucu yağlarını içeren yenilebilir kitosan ve karboksimetil selüloz filmlerin, antibakteriyal ve bazı karakteristik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of antibacterial, physical and mechanical properties of edible chitosan and carboxymethyl cellulose films containing thyme and defne essential oils
RIZA SEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Gıda MühendisliğiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE AKSAN ALDANMAZ
- Kitosan-uçucu yağ ile kaplanmış sucuklarda fizikokimyasal ve mikrobiyolojik değişmeler
Physicochemical and microbiological changes in chitosan-essential oil coated Turkish fermented sausages
SEREN KÜÇÜKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Gıda MühendisliğiAnkara ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA SOYER
- Doğal antimikrobiyal maddeler ile hazırlanan yenilebilir ve kaplanmış plastik filmlerin gıda kaynaklı bazı patojenlere etkileri
Effects of edible and coated plastic films prepared with natural antimicrobials on certain foodborne pathogens
EMRAH TORLAK
Doktora
Türkçe
2009
MikrobiyolojiSelçuk ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA NİZAMLIOĞLU
- Fındıkta tahripkar külleme hastalığı etmeni Erysiphe corylacearum'un bazı çevre dostu ürünler ile mücadelesi üzerinde çalışmalar
Studies on the control of Erysiphe corylacearum, the destructive powdery mildew disease in hazelnut, with some environmentally friendly products
ECEM KAYA
- Antimikrobiyal ambalajlama için pickering emülsiyon yöntemi ile yenilebilir biyoplastik filmlerin hazırlanması ve karakterizasyonu
Preparation and characterization of edible bioplastic films by pickering emulsion method for antimicrobial packaging
AYŞE KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kimya MühendisliğiKonya Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAVVA TUTAR KAHRAMAN