İlkokul öğrencilerinin öğrenme güçlüğü riskinde yürütücü işlevin etkisi
The effect of executi̇ve functi̇on on the ri̇sk of learni̇ng di̇sabi̇li̇ti̇es i̇n pri̇mary school students
- Tez No: 1015090
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAKUP BURAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Özel öğrenme bozukluğu, Özgül öğrenme güçlüğü, Special learning disorder, Specific learning disability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Engelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Engelli Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin öğrenme güçlüğü riski ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Edirne ilinde öğrenim gören ilkokul 2. sınıf öğrencileri, öğrencilerin öğretmenleri ve velileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Öğrenci Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri ve Öğrenme Güçlüğü Açısından Risk Grubunda Olan Öğrencileri Öğretmen Görüşlerine Dayalı Belirleme Aracı kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel analiz yöntemleri kapsamında betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi, hiyerarşik regresyon analizi ve gruplar arası fark testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, ilkokul öğrencilerinin öğrenme güçlüğü riski ile yürütücü işlev becerileri arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır ve yürütücü işlev becerilerinin öğrenme güçlüğü riskinin yaklaşık %40'ını açıkladığı belirlenmiştir. Ayrıca demografik değişkenler açısından yapılan analizlerde; öğrencinin yaşının artmasıyla öğrenme güçlüğü riskinin arttığı, okul öncesi eğitim alma süresi arttıkça riskin azaldığı, kardeş sayısının artmasının risk belirtilerini artırdığı ve ebeveynlerin öğrenim düzeyi ile yaşının artmasının ise öğrenme güçlüğü riskini azaltıcı yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Buna karşın cinsiyet değişkenine göre öğrenme güçlüğü riskinde anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, yürütücü işlev becerilerinin geliştirilmesine yönelik erken dönem müdahalelerin öğrenme güçlüğü riskinin azaltılmasında önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda eğitimciler ve aileler için erken tanılama, düzenli izleme ve gelişimsel olarak uygun destekleyici uygulamaların artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between the risk of learning disabilities and executive function skills in primary school students. A relational survey model, one of the quantitative research methods, was employed in the study. The study group consisted of second-grade primary school students enrolled in Edirne province during the 2024–2025 academic year, along with their teachers and parents. Data were collected using a Demographic Information Form, the Childhood Executive Function Inventory, and a teacher-report-based identification tool for students at risk of learning disabilities. The data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation analysis, hierarchical regression analysis, and group comparison tests. The findings revealed a significant relationship between the risk of learning disabilities and executive function skills, with executive function skills accounting for approximately 40% of the variance in learning disability risk. In addition, analyses of demographic variables indicated that the risk of learning disabilities increased with students' age, whereas it decreased as the duration of preschool education increased. It was also found that a higher number of siblings was associated with increased risk symptoms, while higher parental education levels and older parental age were associated with lower levels of learning disability risk. In contrast, no significant differences were found in learning disability risk with respect to gender. Based on these findings, it is suggested that early interventions aimed at improving executive function skills may play a critical role in reducing the risk of learning disabilities. Accordingly, increasing early identification, continuous monitoring, and developmentally appropriate supportive practices for both educators and families is recommended.
Benzer Tezler
- Özel öğrenme güçlüğü olan ilkokul öğrencilerinin sayı algısına yönelik geliştirilen matematik destek programının etkisi
The effect of the mathematics support program on number sense of primary school students with special learning disabilities
ELİFE TUĞRUL KALAÇ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MACİD AYHAN MELEKOĞLU
- Özel öğrenme güçlüğü olan ilkokul öğrencilerinin öz düzenleme becerilerinin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Examination of self-regulation skills of primary school students with specific learning disabilities: A mixed method research
BURAK ÇARŞANBALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL MELEKOĞLU
- Özel öğrenme güçlüğü olan ilkokul öğrencilerinin okuma performansını yordayan değişkenlerin incelenmesi
The study of variables predicting reading performance in elementary school students with specific learning disabilities
DENİZ KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜREYYA YÖRÜK
- Özel öğrenme güçlüğü olan ilkokul öğrencilerinin motor yeterlilik, sosyal becerileri ve akademik başarılarının tipik gelişen akranları ile karşılaştırılarak incelenmesi
Comparison of motor competence, social skills, and academic achievement of primary school students with specific learning disabilities and their typically developing peers
SELİN BİLGİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Okan ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLARA FATOŞ ÖZER
- Özel öğrenme güçlüğü tanısı almış ve almamış ilkokul 2.sınıf öğrencilerinin sosyal-duygusal uyum düzeylerinin karşılaştırılması
A comparative study of levels of social-emotional adjustment in second grade primary school students with and without diagnoses of learning difficulties
ŞÜKRAN ANĞAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiNişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BARIŞ BAŞARAN