Halkevi dergilerinde Türk imgesi: Ülkü dergisi örneği
Turkish image in house journals: Example of Ülkü magazine
- Tez No: 1015104
- Danışmanlar: PROF. DR. EROL İLHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Türk basını, Türk dili, Türk düşüncesi, Türk kimliği, Türk milliyetçiliği, Türk, Cezmi, Türklük, Türkçe, Türkçülük, Ülkü dergisi, Turkish press, Turkish thought, Turkish identity, Turkish nationalism, Türk, Cezmi, Turkishness, Turkish, Turkism, Ülkü magazine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Halkevleri, 1932-1951 yılları arasında Türk Ocaklarının devamı olma niteliğiyle eğitim, sağlık, siyaset, ekonomi, spor, sanat gibi farklı alanlarda topluma ulaşmayı hedeflemiştir. Yaklaşık 19 yıl faaliyet gösteren Halkevi Dergileri, toplumsal ve kültürel değerleri koruyup yaşatmak, yönetici kesimin düşüncelerini halka aktarmak, Atatürk ilke ve inkılaplarını yaygınlaştırmak gibi hedeflerle dergiler çıkarmıştır. Bu dergiler döneminin en etkin kitle iletişim araçlarından birisi olarak eğitim ve bilinç seviyesinin artırılmasında, milli kültür ve kimliğin korunmasında önemli rol oynamıştır. 19 Şubat 1932'de 14 farklı bölgede kurulan Halkevleri, tek partili rejim döneminin önemli bir iletişim ağı olmuştur. Ulusal birliğin bütünlüğü ve devrim ideolojilerinin benimsetilmesi amacıyla oluşturulan dergiler, dönemin özelliklerini yansıtması yönünden de ayrıca önem taşımaktadır. Halkevi Dergileri, devlet destekli yayınlar olması gerekçesiyle devletin ideolojilerini yansıtmaktadır. Bu yönüyle de çok partili yaşama geçiş süreci sonrasında dönemin iktidar partisi Cumhuriyet Halk Partisi'yle olan bağlantıları yüzünden eleştirilere maruz kalmıştır. İktidar değişimi sonrasında yayın hayatları sonlanmıştır. Tez çalışmasının amacı, tek parti kontrolünde, ideoloji ve inkılâpların uygulama ve benimsetilmesi amacıyla çalışmalar yapan Ülkü Dergisi'nde“Türk”imgesinden nasıl bahsedildiğini ortaya koymaktır. Çalışma doğrultusunda, Ankara Halkevi tarafından 1933 ile 1950 yılları arasında çıkarılan Ülkü Dergisi'nin 272 sayısının tematik analizi gerçekleştirilmiştir. Ülkü Dergisi, çıktığı dönemi yansıtması ve Türklük olgusuna farklı açılardan yaklaşması yönüyle Türk imgesinin gelişim sürecinin gözlemlenebileceği önemli bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırmada Türk imgesi ile ilgili verilere rastlanmış, bu veriler farklı alt başlıklar içerisinde değerlendirilmiştir. Halkevi Dergileri arasında öne çıkan ve en uzun ömürlü dergi olma özelliği taşıyan Ülkü'nün, Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde Türk imgesi ile ilgili önemli bulgular taşıyan bir yayın olduğu anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The People's Houses (Halkevleri), as a continuation of the Turkish Hearths (Türk Ocakları), aimed to reach society in various fields such as education, health, politics, economics, sports, and the arts between 1932 and 1951. Operating for approximately nineteen years, the People's House journals were published with the objectives of preserving and sustaining social and cultural values, conveying the ideas of the ruling elite to the public, and disseminating Atatürk's principles and reforms. As one of the most influential mass communication tools of the period, these journals played a significant role in increasing educational and public awareness levels and in preserving national culture and identity. Established in fourteen different regions on 19 February 1932, the People's Houses became an important communication network during the single-party regime period. The journals, created to ensure national unity and to instill the ideology of the reforms, are also important for reflecting the characteristics of the era. Since the People's House journals were state-supported publications, they reflected the ideology of the state. In this respect, they were criticized after the transition to a multi-party political system because of their connections with the ruling Republican People's Party (CHP) of the period. Following the change in political power, their publication activities came to an end. The aim of this thesis is to reveal how the image of the“Turk”was discussed in Ülkü Journal, which operated under the control of the single-party regime with the purpose of implementing and promoting ideological principles and reforms. In line with this objective, a thematic analysis was conducted on 272 issues of Ülkü Journal, published by the Ankara People's House between 1933 and 1950. Ülkü Journal emerges as an important source through which the developmental process of the Turkish image can be observed, both because it reflects the period in which it was published and because it approached the phenomenon of Turkishness from different perspectives. In the research, data related to the image of the Turk were identified and evaluated under various subheadings. It was concluded that Ülkü, which stood out among the People's House journals and was the longest-running publication among them, constitutes a significant source containing important findings regarding the image of the Turk in Early Republican Period Turkey.
Benzer Tezler
- Ege bölgesi halkevi dergilerindeki edebi ve kültürel muhteva üzerine bir inceleme
A Research on literary and cultural contend in Aegean region public houses journals
MUSTAFA ÖZSARI
Doktora
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Ö. FARUK HUYUGÜZEL
- Yeni Türk Mecmuası'nda edebiyat ile ilgili yazılar
Articles about literature in Yeni Turk Journal
YASEMİN ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV SİNAR UĞURLU
- Adana Halkevi (1933-1951)
Adana Community Center (1933-1951)
CELALEDDİN ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TarihNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN KALEMLİ
- Erken cumhuriyet dönemi Türk şiirinde deneysellik (1923-1938)
Experimentalism in early republician era Turkish poetry (1923-1938)
HALİDE ŞEYMA KUZGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİNÇER APAYDIN
- Halkevi dergilerinde Kemalizm 1932-1951
Kemalism in people's house journals 1932-1951
BEHLÜL BURAK DUMLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN GÜZ