Okul Öncesi Çocukların Bakım Verenleri için Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Validity and reliability of the Health Literacy Scale for Caregivers of Preschool Children in Turkish
- Tez No: 1015233
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU SARIALİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hemşirelik, Child Health and Diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bakım veren, okul öncesi çocuk, sağlık okuryazarlığı, Caregiver, health literacy, preschool child
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmanın amacı, Okul Öncesi Çocukların Bakım Verenleri için Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Materyal ve Metot: Araştırma, Kasım 2025-Mart 2026 tarihleri arasında Bingöl ili merkezinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerinde metodolojik tipte yapıldı. Araştırmanın evrenini Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran ve 3-6 yaşındaki çocuğa sahip bakım verenler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini belirtilen tarihlerde Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran, araştırma kriterlerini taşıyan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 407 bakım veren oluşturdu. Veri toplama araçları“Anket Formu”ve“Okul Öncesi Çocukların Bakım Verenleri için Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği”ile yüz-yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde dil ve kapsam geçerliği, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve güvenirlik analizleri kullanıldı. Araştırmada etik ilkelere bağlı kalındı. Bulgular: Ölçek, 33 madde ve“fonksiyonel sağlık okuryazarlığı”,“etkileşimli sağlık okuryazarlığı”ve“kritik sağlık okuryazarlığı”olmak üzere 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Madde analizleri sonucunda ölçek 31 maddeye indirildi. Ölçek maddelerinin KGİ değeri 0.99'dur. Ölçeğin, KMO değeri 0.969, Bartlett's testi x2=11923.701, p=0.001'dir. Yapılan DFA sonucunda ölçeğin üç faktörlü yapısı doğrulanmış; uyum indeksi değerleri CMIN/DF=4.485, CFI=0.874, RMSEA=0.093, SRMR=0.0554 olarak bulunmuştur. Ölçeğin toplam Cronbach α katsayısı 0.954, McDonald Omega (ω) değeri 0.956 ve iki yarı güvenirlik analizi Spearman-Brown katsayısı 0.935 olarak belirlendi. Sonuç: Okul Öncesi Çocukların Bakım Verenleri için Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Türkçe geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The purpose of this study is to conduct a validity and reliability study of the Health Literacy Scale for Caregivers of Preschool Children in Turkish. Material and Method: The study was conducted between November 2025 and March 2026 in Family Health Centers located in the central district of Bingöl Province. The study population consisted of caregivers with children aged 3–6 who visited the Family Health Centers. The study sample comprised 407 caregivers who visited the Family Health Centers during the specified dates, met the study criteria, and voluntarily participated in the study. Data were collected through face-to-face interviews using the“Questionnaire Form”and the“Health Literacy Scale for Caregivers of Preschool Children.”Data analysis involved language and content validity, confirmatory factor analysis (CFA), and reliability analyses. The study adhered to ethical principles. Results: The scale consists of 33 items and three sub-dimensions:“functional health literacy,”“interactive health literacy,”and“critical health literacy”. As a result of the item analysis, the scale was reduced to 31 items. The CVI (Content Validity Index) value of the scale items is 0.99. The scale's KMO value is 0.969, and Bartlett's test result is x2=11923.701, p=0.001. As a result of the CFA, the three-factor structure of the scale was confirmed; the fit index values were found to be CMIN/DF=4.485, CFI=0.874, RMSEA=0.093, and SRMR=0.0554. The total Cronbach's coefficient of the scale was 0.954, the McDonald's Omega (ω) value was 0.956, and the Spearman-Brown coefficient for the split-half reliability analysis was determined as 0.935. Conclusion: The Health Literacy Scale for Caregivers of Preschool Children can be used as a valid and reliable measurement tool in Turkish.
Benzer Tezler
- Mevsimlik tarım işçisi aileler ve çocukların günlük yaşam süreçlerinin incelenmesi: Kültüragram örneği
Examining the development and education processes of children from agricultural worker families: Cültüragram example
EMİNE SARAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGÜL ÖZPOYRAZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KALE
- Tuvalet alışkanlıkları profili ölçeği-revize versiyon'un türkçe geçerlik ve güvenilirliğinin ergoterapi perspektifinden araştırılması
Investigation of the turkish validity and reliability of the toileting habits profile questionnaire-revised from an occupational therapy perspective
CANSU TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA ASQAROVA
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYMEN BALIKÇI
- Okul öncesi eğitime devam eden çocukların beslenme alışkanlıklarının beden kitle indekslerine ve beslenme kaynaklı sağlık sorunu yaşamalarına etkisi
Effect of feeding habits of children who continue to pre-school education on their BODY MASS indices and experiencing nutrition-related health problems
TUĞBA TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikMaltepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. BEHİCE EKİCİ
- Ebeveynlerin okul öncesi çocuklarının sağlık eğitimine ilişkin gereksinimlerinin belirlenmesi
Determine of parents needs related the preschool period children health education
NAGİHAN SEMİN