Geri Dön

Gordion Antik Kenti iskeletlerinin paleopatolojik değerlendirilmesi

Paleopathological assessment of skeletal remains from the Ancient City of Gordion

PDF İndir

  1. Tez No: 1015234
  2. Yazar: ASYA KÖSE
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SAĞIR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Antropoloji, Anthropology
  6. Anahtar Kelimeler: Gordion, paleopatoloji, osteoloji, paleoantropoloji, travma, Gordion, paleopathology, osteology, paleoanthropology, trauma
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Antropoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Fizik Antropoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Frig Uygarlığı'nın başkenti Gordion Antik Kentinde yaşamış halkın sağlık profilini, yaşam biçimlerini ve biyokültürel dokusunu paleopatolojik bir çerçevede incelemektedir. Araştırmanın materyalini, 1950'li yıllarda Rodney Young başkanlığında yürütülen arkeolojik kazılarda açığa çıkarılan insan iskelet kalıntıları oluşturmaktadır. Antropolojik değerlendirmelerde dental analizler kapsam dışı bırakılarak doğrudan kranyal ve postkranyal iskeletsel kalıntılar üzerindeki makroskobik patolojik değişimlere odaklanılmıştır. Popülasyonun genetik ve gelişimsel arka planına ışık tutan konjenital anomaliler incelendiğinde, servikal omurlarda gözlenen ayrık vertebra yapısı ile bifid ve bicipital kaburga morfolojileri dikkat çekmektedir. Bu yapısal varyasyonlar, popülasyon içi genetik yakınlıklara, endogami eğilimlerine veya erken embriyolojik evrelerde maruz kalınan gelişimsel stresörlere işaret ederek topluluğun biyolojik sürekliliği hakkında mikro ölçekte önemli veriler sunmaktadır. Gordion halkının günlük yaşam dinamikleri, maruz kaldıkları fiziksel yükler ve hareket örüntüleri, iskelet sistemleri üzerinde dejeneratif ve travmatik izler bırakmıştır. Omurga genelinde Schmorl nodülleri ve osteofitlerin gösterdiği oranlar, günlük yaşamları konusunda bilgi sunmaktadır. Bununla birlikte, iskelet serisinde saptanan ekstremite travmaları, os acromiale ve clavicula üzerindeki rhomboid fossa lezyonları gibi mekanik stres belirteçleri, popülasyondaki aktivite kalıplarını ve cinsiyete dayalı iş bölümünü somutlaştırmaktadır. Kırıkların iyileşme ve kaynama dereceleri ile anatomik dağılımları, bireylerin maruz kaldığı günlük yaşam kazalarının yanı sıra travma sonrasında hayatta kalmalarını sağlayan toplumsal bir bakım ve destek mekanizmasının varlığına da delalet etmektedir. Popülasyonun çocukluk çağı sağlık durumu, beslenme yetersizlikleri ve çevresel patojen yükü ise metabolik hastalıklar ve dolaşım sistemi reaksiyonları üzerinden izlenebilmektedir. İskeletlerde yaygın olarak saptanan Cribra Orbitalia ve Porotic Hyperostosis olguları, erken gelişim evrelerinde deneyimlenen demir eksikliği anemisine, nutrisyonel eksikliklere ve paraziter enfeksiyonlara işaret etmektedir. Bu metabolik baskılara eşlik eden subperiosteal yeni kemik oluşumları gibi vasküler reaksiyonlar, yoğun yerleşim düzeni ve kronik enfeksiyon süreçlerinin varlığını doğrulamaktadır. Sonuç olarak bu paleopatolojik sentez; Gordion popülasyonunun iş yükü ve çocukluk dönemi çevresel stresleriyle mücadele eden, ancak güçlü bir biyolojik adaptasyon ve toplumsal dayanışma ağı geliştirmiş bir topluluk yapısı sergilediğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

This study examines the health profile, lifestyles, and biocultural fabric of the people who lived in the ancient city of Gordion, the capital of the Phrygian civilization, within a paleopathological framework. The research material consists of human skeletal remains uncovered during archaeological excavations conducted in the 1950s under the direction of Rodney Young. In the anthropological evaluations, dental analyses were excluded, and the focus was placed directly on macroscopic pathological changes in cranial and postcranial skeletal remains. When examining congenital anomalies that shed light on the population's genetic and developmental background, the presence of separated vertebrae in the cervical spine, along with bifid and bicipital rib morphologies, is particularly notable. These structural variations provide important micro-scale data regarding the biological continuity of the community by indicating intra-population genetic relationships, tendencies toward endogamy, or developmental stressors experienced during early embryonic stages. The dynamics of daily life among the people of Gordion, the physical stresses they endured, and their movement patterns have left degenerative and traumatic traces on their skeletal systems. The prevalence of Schmorl's nodes and osteophytes throughout the spine provides insight into their daily lives. Furthermore, mechanical stress markers identified in the skeletal series—such as extremity trauma , os amromiale and lesions in the rhomboid fossa of the clavicle—concretely illustrate the activity patterns and gender-based division of labor within the population. The healing and union rates of fractures, along with their anatomical distribution, indicate not only the daily life accidents individuals were exposed to but also the existence of a social care and support mechanism that enabled their survival following trauma. The population's childhood health status, nutritional deficiencies, and environmental pathogen burden can be assessed through metabolic diseases and circulatory system reactions. cases of Cribra Orbitalia and Porotic Hyperostosis, commonly observed in skeletons, indicate iron-deficiency anemia, nutritional deficiencies, and parasitic infections experienced during early developmental stages. Vascular reactions, such as subperiosteal new bone formation, accompanying these metabolic stresses confirm the presence of dense settlement patterns and chronic infection processes. Consequently, this paleopathological synthesis demonstrates that the Gordion population exhibited a community structure that coped with heavy workloads and childhood environmental stresses, yet developed a robust network of biological adaptation and social solidarity.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    872240

    Zooarchaeological analysis of equids at Gordion between the early Iron Age and the early Hellenistic period (1100 BCE – 330)

    Gordion Antik Kenti'nin erken Demir Çağı ve erken Hellenistik dönemleri (MÖ 1100-MÖ 330) atgillerinin zooarkeolojik analizi

    RAMAZAN PARMAKSIZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Arkeometriİstanbul Teknik Üniversitesi

    Ekoloji ve Evrim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. BÜLENT ARIKAN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN ÇAKIRLAR

  2. Tez No

    1015232

    Yassıhöyük, Gordion Roma dönemi erişkin ve çocuk iskeletlerinin boy uzunluklarının analizi

    Analysis of the height of adult and child skeletons from the Roman period at Yassıhöyük and Gordion

    DOĞUKAN DOĞANTAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    AntropolojiAnkara Üniversitesi

    Antropoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET SAĞIR

  3. Tez No

    853875

    Kültürel miras alanlarının turizme kazandırılmasında yerel halkın farkındalıkları: Polatlı Gordion Antik Kenti örneği

    Awareness of local people in the recruitment of cultural heritage sites to tourism: The case of Polatlı Gordion Ancient City

    AYŞE BOYRAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    TurizmKarabük Üniversitesi

    Kültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. YASİN DÖNMEZ

  4. Tez No

    563103

    Gordion archaeological site and museum: A critique

    Gordion ören yeri ve müzesi değerlendirmesi

    DENİZ ECEMİŞ ÖZBİLEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    MimarlıkOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BELGİN TURAN ÖZKAYA

  5. Tez No

    980855

    Frig uygarlığı ve Tümülüsleri

    Phrygian civilization and the Tumuli

    SONGÜL SAĞLAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Tarihİstanbul Topkapı Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜLYA KALYONCU

Geri Dön