Ergenlerde dijital ayak izi farkındalığı, siber zorbalık ve yalnızlık arasındaki ilişki
The relationship between digital footprint awareness, cyberbullying and loneliness in adolescents
- Tez No: 1015246
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜREYYA SARVAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: dijital ayak izi farkındalığı, ergen, siber zorbalık, yalnızlık, hemşire, adolescent, cyberbullying, digital footprint awareness, loneliness, nurse
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Araştırma, ergenlerde dijital ayak izi farkındalığı, siber zorbalık ve yalnızlık arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişkisel tarama modelinde yürütülen bu araştırma, İstanbul'da üç farklı lisede öğrenim gören 457 ergen ile Şubat 2025–Mayıs 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler, Birey Tanıtım Formu, Dijital Ayak İzi Ölçeği (DAİÖ), Siber Mağduriyet ve Siber Zorbalık Ölçeği (SZÖ/SMÖ) ve UCLA Yalnızlık Ölçeği (ULS-8) ile toplanmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, t testi, ANOVA, Pearson korelasyonu ve Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır. Verilerin analizleri, SPSS (Statistical Package for Social Science) for Windows 27.0 ve SAS version 9.4 yazılımları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: DAİÖ ve alt boyutlarının hem birbirleriyle hem de ölçek genel puanıyla pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler içinde olduğu saptanmıştır, (p<0.05). DAİÖ genel puanı ile SZÖ genel, siber sözel zorbalık ve siber sahtecilik boyutları arasında negatif yönlü anlamlı korelasyonlar belirlenmiştir, (p<0.05). Buna karşın, SMÖ ve siber zorbalık boyutları ile ULS-8 arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler belirlenmiştir, (p<0.05). Yapılan path analizinde, DAİÖ'nün SMÖ üzerinde doğrudan etkisi bulunmazken (p>0.05), SZÖ düzeyini negatif yönde anlamlı yönde yordadığı saptanmıştır (β=-0.11, p<0.05). Ergen yalnızlığını pozitif yönde yordayan en güçlü değişkenin SMÖ olup (β=0.29, p<0.001), model yalnızlık varyansının %91'ini açıklamaktadır (R2=0.91). Etki analizinde, SMÖ'nün yalnızlık üzerindeki toplam etkisi anlamlı bulunurken (β=0.29, p<0.001), SZÖ ve DAİÖ'nün yalnızlık üzerinde doğrudan veya dolaylı etkisinin olmadığını ortaya koymuştur, (p>0.05). Sonuç: Araştırma bulguları, ergenlerde dijital ayak izi farkındalığının siber zorbalığı sınırlandırmada etkili bir koruyucu faktör olduğunu; ancak ergen yalnızlığını doğrudan belirleyen asıl risk unsurunun siber mağduriyet deneyimi olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: This study was planned to examine the relationship between digital footprint awareness, cyberbullying, and loneliness among adolescents. Method: This descriptive, cross-sectional, and correlational survey study was conducted with 457 adolescents attending three different high schools in Istanbul between February 2025 and May 2026. Data were collected using the Personal Information Form, the Digital Footprint Scale (DFS), the Cyber Victimization and Cyberbullying Scale (CVS/CBS), and the UCLA Loneliness Scale (ULS-8). In the analyses, descriptive statistics, t-test, ANOVA, Pearson correlation, and Structural Equation Modeling were utilized. Data analyses were performed using SPSS (Statistical Package for Social Science) for Windows 27.0 and SAS version 9.4 software. Results: It was found that the DFS and its subscales had positive and significant relationships both with each other and with the scale's total score (p<0.05). Significant negative correlations were determined between the DFS total score and the CBS total, cyber verbal bullying, and cyber forgery dimensions (p<0.05). Conversely, significant positive relationships were determined between CVS and cyberbullying dimensions and ULS-8 (p<0.05). According to the path analysis conducted, while the DFS had no direct effect on CVS (p>0.05), it was found to predict the CBS level significantly in a negative direction (β=-0.11, p<0.05). CVS was the strongest variable predicting adolescent loneliness in a positive direction (β=0.29, p<0.001), and the model explains 91% of the variance in loneliness (R2=0.91). In the effect analysis, while the total effect of CVS on loneliness was found to be significant (β=0.29, p<0.001), it revealed that CBS and DFS had no direct or indirect effect on loneliness (p>0.05). Conclusion: The research findings indicate that digital footprint awareness is an effective protective factor in limiting cyberbullying in adolescents; however, the primary risk factor directly determining adolescent loneliness is the experience of cyber victimization.
Benzer Tezler
- Kalça, diz ve ayak bileği eklemlerinin hareket genişliklerinin ölçümü
The Range of motion measurements of normal hip, knee and ankle joints
HAKAN AKDERE
- Pes planuslu bireylerde ayak kas kuvveti, denge ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of foot muscle strength, balance and quality of life in person with pes planus
SELMA SOLGUN
- Obezlerde kalça, diz ve ayak bileği eklemlerinin hareket genişliği değerlerinin, normal bireylerle karşılaştırılması
Comparison of hip, knee and ankle joint range of motions in obese and normal individuals
MURAT ÇETKİN
- Sağlıklı bireylerde parmak uzunluk oranlarının (2D:4D); el tercihi, nonverbal zeka, görsel, işitsel ve verbal yetenekler, motor beceri ve serebral lateralizasyon ile ilişkisi
Associations among ratio of digit lengths (2D:4D), hand preferences, nonverbal intelligence, visual, auditory and verbal ability, motor skill and cerebral lateralization in healthy persons
ZUHAL CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
FizyolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY ÖZTAŞAN
- Medial malleol transvers kırıklarının malleol vidası, bikortikal vida, gergi bandı ve hazır gergi bandı sistemi ile fiksasyonunun biomekanik olarak karşılaştırılması
Biomechanical comparison of malleol screw,bicortical screw,tension band and ready tension band in medial malleol transvers fractures
TOLGAHAN KURU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Ortopedi ve TravmatolojiAbant İzzet Baysal ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ IŞIK