Ortaokul öğrencilerinin matematiksel iyi oluşlarının belirlenmesi ve geliştirilmesi
Identifying and improving middle school students' mathematical wellbeing
- Tez No: 1015361
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜKSEL DEDE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin matematiksel iyi oluşlarını kuramsal ve bağlamsal bir zeminde inceleyerek, öğrencilerinin matematiksel iyi oluşlarını ölçecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek, GÜS-TD yaklaşımına dayalı hazırlanan ders planlarıyla yapılandırılan bir öğretim ortam ve sürecinin öğrencilerin matematiksel iyi oluşları üzerindeki etkisini belirlemek ve çalışmanın katılımcılarının bu müdahale sürecine yönelik deneyimlerini ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda çalışmada çoklu yöntem araştırma tasarımı benimsenmiştir. Buna göre, araştırmada, sırasıyla keşfedici karma yöntem ve gömülü (iç içe) karma yöntem işe koşulmuştur. Keşfedici karma yöntemin kullanıldığı aşamada, ilk önce nitel veriler aracılığıyla ortaokul öğrencilerinin matematiksel iyi oluş durumlarının kavramsal yapısı ortaya çıkarılmış, ardından bu nitel bulgulara dayalı bir matematiksel iyi oluş ölçeği geliştirilmiştir. Gömülü (iç içe) karma yöntem aşamasında ise geliştirilen bu matematiksel iyi oluş ölçeğinin ön ve son test olarak kullanıldığı GÜS-TD yaklaşımına dayalı tasarlanan öğretimin öğrencilerin matematiksel iyi oluşları üzerindeki etkisi incelenmiş ve bu ders uygulaması süreci boyunca katılımcıların deneyimleri ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın katılımcılarının seçiminde ise farklı örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Keşfedici karma yöntemin kullanıldığı aşamada katılımcıları belirlemek için amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Gömülü (iç içe) karma yöntemin kullanıldığı aşamada ise deney grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemine göre seçilmiş olup Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki bir ilin il merkezindeki bir devlet ortaokulundaki öğrenim gören 6. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın verileri ise yarı yapılandırılmış görüşmeler, sınıf içi gözlemler, ders planları ve şimdiki çalışma kapsamında geliştirilen matematiksel iyi oluş ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Deneysel işlem sürecinde, JEDI yaklaşımı bu çalışmanın amacı doğrultusunda yeniden uyarlanmış; bu bağlamda GÜS-TD yaklaşımının aşamalarına (gerekçelendirme, ürün oluşturma, sunum, tartışma ve değerlendirme) dayalı ders planları geliştirilmiş ve yedi haftalık süreçte uygulanmıştır. Verilerin analizinde ise nitel ve nicel veri analizlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın keşfedici karma yöntem aşamasında içerik analizi ile geçerlik ve güvenirlik analizlerinden; gömülü (iç içe) karma yöntem aşamasında yine içerik analizi ile betimsel ve çıkarımsal istatistiklerden yararlanılmıştır. Araştırmada, keşfedici karma desen yönteminin uygulandığı aşamada elde edilen bir sonuç, ortaokul öğrencilerinin matematiksel iyi oluşlarının on kategori altında toplandığını ortaya koymuştur: olumlu duygular, ilişki, azim, katılım, başarı, destekleyici eylemler, öğrenme tutkusu, biliş, öğrenme ortamı ve ilişkilendirme. Bu kategoriler içinde öğrenciler tarafından en fazla vurgulanan kategorinin olumlu duygular ve en az vurgulanan kategorinin ilişkilendirme olduğu belirlenmiştir. Bu aşamada elde edilen diğer bir sonuç ise şimdiki çalışma kapsamında geliştirilen matematiksel iyi oluş ölçeğinin toplam 32 madde içerdiğinin ve 5 faktörden oluştuğunun belirlenmesidir: öğrenmeye adanmışlık, matematiksel anlama, etkileşim, destekleyici eylemler ve öğrenme ortamı. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, ölçeğin güçlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuş; toplam iç tutarlılık katsayısının yüksek olması, alt boyutlara ilişkin güvenirlik değerleri ve cinsiyete göre tam katı ölçme değişmezliği, geliştirilen aracın psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir olduğunu desteklemiştir. Ölçeğin standart belirleme çalışmaları sonucunda farklı matematiksel iyi oluş düzeylerini ayırt edebilecek biçimde yorumlanabilir hale getirilmesi, onun yalnızca araştırma amaçlı değil, aynı zamanda izleme ve uygulama amaçlı kullanıma da uygun olduğunu göstermiştir. Araştırmanın gömülü (iç içe) karma desen yönteminin uygulandığı aşamasında elde edilen bir sonucunda ise GÜS-TD yaklaşımına dayalı hazırlanan ders planlarıyla yapılandırılan öğretim ortamının ve sürecinin 6. sınıf öğrencilerinin matematiksel iyi oluşları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiş, özellikle öğrenmeye adanmışlık iyi oluş boyutunda ciddi bir farklılık oluştuğu belirlenmiştir. Bu aşamada elde edilen diğer bir sonuç ise çalışmanın katılımcıları (6. sınıf öğrencileri ve onların öğretmeni), deneysel işlem sürecini genel olarak eğlenceli, dinamik, sınıf içi katılıma yönlendiren, anlamlı öğrenmeye yol açan ve akılda kalıcı bir öğrenme ortamı ve süreci olarak değerlendirmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, araştırmacılara matematiksel iyi oluşun gelişimsel, kültürel ve pedagojik boyutlarını daha geniş örneklemlerle incelemelerine; öğretmenler ve öğretmen eğitimcilerine, öğrencilerin matematiksel iyi oluşlarını destekleyen katılımcı ve anlamlı öğrenme deneyimleri tasarlamalarına; program geliştiricilere ve politika yapıcılara ise matematiksel iyi oluşu dikkate alan bütüncül öğretim ortamlarını ve süreçlerini desteklemelerine yönelik bazı öneriler de sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine middle school students' mathematical wellbeing on a theoretical and contextual basis; to develop a valid and reliable measurement instrument to assess students' mathematical wellbeing; to determine the effect of an instructional environment and process structured through lesson plans prepared based on the JAP-DE approach on students' mathematical wellbeing; and to reveal the experiences of the participants regarding this intervention process. In this context, a multiple-method research design was adopted in the study. Accordingly, the exploratory and embedded mixed-methods designs were employed sequentially. In the phase in which the exploratory mixed-methods design was used, the conceptual structure of middle school students' mathematical wellbeing was first revealed through qualitative data, and a mathematical wellbeing questionnaire was subsequently developed based on these findings. In the embedded mixed-methods phase, the effect of JAP-DE based instruction, in which the developed mathematical wellbeing questionnaire was used as a pre-test and post-test, on students' mathematical wellbeing was examined, and the participants' experiences throughout the course implementation process were also explored. Different sampling methods were used to select the participants and subjects for the study. In the exploratory mixed-methods phase, criterion sampling, a purposive sampling method, was used to select participants. In the embedded mixed-methods phase, the experimental group was selected through convenience sampling, a purposive sampling method, and the study was conducted with Grade 6 students enrolled in a public middle school in the city center of a province in the Western Black Sea Region. The study's data were collected through semi-structured interviews, classroom observations, lesson plans, and the mathematical wellbeing questionnaire developed for the present study. During the experimental process, the JEDI approach was adapted to the purpose of this study and restructured as the JAP-DE approach (justification, artefact creation, presentation, discussion and evaluation). In this context, lesson plans were developed based on its phases and implemented over a period of seven weeks. In analyzing the data, both qualitative and quantitative methods were employed. In the exploratory mixed-methods phase of the study, content analysis and validity and reliability analyses were used; in the embedded mixed-methods phase, content analysis, together with descriptive and inferential statistics, was used. One of the findings from the phase in which the exploratory mixed-methods design was implemented revealed that middle school students' mathematical wellbeing was organized into 10 categories: positive emotions, relationships, perseverance, engagement, achievement, supportive actions, passion for learning, cognitive, learning environment, and connection. Among these categories, students identified positive emotions as the most frequently emphasized, whereas connection was the least emphasized. Another finding obtained at this stage was that the mathematical wellbeing questionnaire developed within the scope of the present study consisted of 32 items and 5 factors: dedication to learning, mathematical understanding, interaction, supportive actions, and learning environment. The results of the explanatory factor analysis and confirmatory factor analyses indicated that the questionnaire had a robust structure; the high overall internal consistency coefficient, the sub-dimension reliability values, and strict measurement invariance across gender supported the psychometric validity and reliability of the developed instrument. The fact that the questionnaire became interpretable in a way that distinguished different levels of mathematical wellbeing, as a result of standard-setting studies, demonstrated that it is suitable not only for research purposes but also for monitoring and practical applications. One of the findings obtained in the phase in which the embedded mixed-methods design was implemented showed that the instructional environment and process structured through lesson plans prepared based on the JAP-DE approach had a statistically significant effect on Grade 6 students' mathematical wellbeing, and that a particularly substantial difference emerged in the wellbeing dimension of commitment to learning. Another finding at this stage was that the participants/subjects in the study (Grade 6 students and their teacher) generally evaluated the experimental process as an enjoyable, dynamic learning environment that encouraged classroom participation, fostered meaningful learning, and promoted retention. In line with the findings obtained from the study, several recommendations were offered: for researchers, to examine the developmental, cultural, and pedagogical dimensions of mathematical wellbeing with larger samples; for teachers and teacher educators, to design participatory and meaningful learning experiences that support students' mathematical wellbeing; and for curriculum developers and policy makers, to support holistic instructional environments and processes that take mathematical wellbeing into account.
Benzer Tezler
- Öğrencilerin matematiksel anlama seviyelerinin pirie ve kieren modeline göre incelenmesi
Investigation of the mathematical understanding levels of the students according to the pirie and kieren model
FATİH ALTUNOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR TUNA
- Yedinci sınıflara yönelik matematik okuryazarlığı öğretim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin değerlendirilmesi
Development of the mathematical literacy curriculum for the seventh grade and evaluation of its effectiveness
SEDAT ALTINTAŞ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET GÖRGEN
- Ortaokul öğrencilerinin argümantasyon yoluyla matematiksel ispat süreçlerinin incelenmesi ve oluşan muhakeme hatalarının belirlenmesi
Investigation of proff processes of secondary school students through argumentation and determination of their reasoning errors
GÜLBAHAR AYDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF TÜRNÜKLÜ
- Ortaokul öğrencilerinin matematiksel modelleme sürecindeki becerileri ve kullandıkları temsil şekilleri
Middle school students' mathematical modeling skills and their representation usage in the modeling process
OĞUZ KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAdıyaman ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED FATİH DOĞAN
- Ortaokul öğrencilerinin problem çözümüne işlemsel ve kavramsal yaklaşımları, matematiksel modelleme yeterlikleri ve matematiğe yönelik tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships among secondary school students' operational and conceptual approaches to problem solving, their mathematical modeling competencies and their attitudes towards mathematics
MUSTAFA UZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MatematikÇukurova ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMURAN TARIM