Ankara'daki vakıf üniversitelerine ait kütüphane binalarının mimarisinin yeşil kütüphane kriterleri açısından incelenmesi
Assessing the architecture of library buildings at foundation universities in Ankara according to green library criteria
- Tez No: 1015362
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET SOYLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgi ve Belge Yönetimi, Information and Records Management
- Anahtar Kelimeler: Kütüphane binaları, Sürdürülebilirlik, Yeşil kütüphaneler, Library buildings, Sustainability, Green libraries
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Ankara'da bulunan vakıf üniversitesi kütüphanelerinin yeşil yeterlilikler ve yeşil kütüphane yaklaşımları açısından mevcut durumunu bütüncül bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde üniversite kütüphaneleri, yalnızca bilgiye erişim sağlayan mekânlar olmanın ötesinde, sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda çevresel, toplumsal ve kurumsal sorumluluklar üstlenen yapılar hâline gelmiştir. Bu bağlamda sürdürülebilirliğin, yalnızca çevre dostu mimari uygulamalarla değil; aynı zamanda bu süreçleri yöneten kütüphane yöneticilerinin bilgi, beceri, tutum ve davranışlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Araştırmada betimleme yöntemi kullanılmıştır. Ankara'da bulunan 13 vakıf üniversitesi kütüphanesi çalışma kapsamına dâhil edilmiştir. Veri toplama sürecinde iki farklı ölçüm aracı kullanılmıştır. Kütüphanelerin sürdürülebilirliğe ilişkin kurumsal yeterliliklerini belirlemek amacıyla Ankara'da bulunan toplam 13 vakıf üniversitelerine ait kütüphane yöneticilerine uygulanmış olan Cabral ve Dhar (2019) tarafından geliştirilen Yeşil Yeterlilikler Ölçeği aracılığıyla yeşil bilgi, yeşil beceri, yeşil yetenek, yeşil tutum, yeşil davranış ve yeşil farkındalık boyutları maddelerin aritmetik ortalaması alınarak boyut puanları hesaplanmış ve değerlendirilmiştir. Kütüphane binalarının çevresel sürdürülebilirlik uygulamalarını ortaya koymak amacıyla ise Mulford ve Himmel (2010) tarafından geliştirilen Yeşil Değerlendirme Ön Kontrol Listesi kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel istatistik yöntemleriyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, Ankara'da bulunan vakıf üniversitelerine ait kütüphanelerin yeşil yeterlilik düzeylerinin genel olarak olumlu bir görünüm sergilediğini; buna karşılık kütüphane binalarında enerji verimliliği, su tasarrufu ve sürdürülebilir kaynak kullanımı gibi uygulamaların kurumsal düzeyde sınırlı biçimde hayata geçirildiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, sürdürülebilirlik algısı ile uygulama düzeyi arasında belirgin bir farklılık bulunduğunu göstermektedir. Bu durumda çalışmanın hipotezi“Ankara'daki vakıf üniversitesi kütüphanelerinin yeşil yeterlilik düzeyleri yüksek olmasına karşın, kütüphane binalarının mimari yapıları ve kurumsal uygulamalarının yeşil kütüphane kriterlerini karşılama düzeyi daha düşük olup paralel bir gelişim göstermemektedir.”hipotezi doğrulanmaktadır. Çalışma, üniversite kütüphanelerinde sürdürülebilirliğin bireysel farkındalıkla sınırlı kalmaması, kurumsal politika ve planlamalarla desteklenmesi gerektiğini vurgulaması açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the current status of foundation university libraries in Ankara in terms of green competencies and green library approaches from a holistic perspective. Today, university libraries have evolved beyond being merely spaces that provide access to information and have become institutions that assume environmental, social, and organizational responsibilities in line with sustainable development goals. In this context, sustainability should be evaluated not only through environmentally friendly architectural practices but also through the knowledge, skills, attitud es, and behaviors of library managers who are responsible for implementing and managing these processes. The study employed a descriptive research method. Thirteen foundation university libraries located in Ankara were included in the study. Two different data collection instruments were used. In order to determine the institutional sustainability competencies of libraries, the Green Competencies Scale developed by Cabral and Dhar (2019) was administered to library managers working in the 13 foundation universities in Ankara. The dimensions of green knowledge, green skills, green abilities, green attitudes, green behaviors, and green awareness were evaluated by calculating the arithmetic mean scores of the related items. To assess the environmental sustainability practices of library buildings, the Green Library Checklist developed by Mulford and Himmel (2010) was used. The collected data were analyzed using descriptive statistical methods. The findings revealed that the green competency levels of foundation university libraries in Ankara were generally positive. However, environmental sustainability practices such as energy efficiency, water conservation, and sustainable resource use were implemented at a more limited institutional level within library buildings. This finding indicates a noticeable gap between sustainability awareness and actual implementation. Accordingly, the research hypothesis stating that“Although the green competency levels of foundation university libraries in Ankara are high, the extent to which the architectural structures and institutional practices of library buildings meet green library criteria is relatively lower and does not develop in parallel with these competencies”was confirmed. The study is significant in emphasizing that sustainability in university libraries should not remain limited to individual awareness but should be supported through institutional policies and planning processes.
Benzer Tezler
- Türkiye'de üniversite kütüphanelerinde veri kütüphaneciliği yeterlikleri ve araştırma veri hizmetlerinin kapsamı: Bir karma yöntem çalışması
Data librarianship competencies and scope of research data services in university libraries in Türkiye: A mixed methods study
PELİN KARCI KANDEMİR
Doktora
Türkçe
2023
Bilgi ve Belge YönetimiAnkara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLAY OĞUZ
- Üniversitelerde görev yapan idari personelin örgütsel kimlik ve özyeterlik algıları arasındaki ilişki
The relationship between organizational identity and self-efficacy perceptions of administrative staff in the universities
ŞEBNEM ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERUDUN SEZGİN
- Devlet ve vakıf üniversitelerinde eğitimin niteliği ile öğrenim harçları konusundaki sorunlar ve öğrenci görüşleri
Quality of education in public and foundation universities and student opinions and problems about training fees
DENİZ DEV
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ADEM
- Üniversitelerde elektronik belge yönetim sistemlerinin birlikte çalışabilirlik açısından değerlendirilmesi
The evaluation of electronic records management systems at universities in terms of interoperability
MELTEM DİŞLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Bilgi ve Belge YönetimiHacettepe ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR KÜLCÜ
- Tıp fakültesi öğrencilerinin mezuniyet sonrası uzmanlık alanı tercihleri ile empati ve mesleki adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişki: Kesitsel çalışma
The relationship between medical faculty students'postgraduation specialty preferences and their empathy and professional commitment levels:A cross-sectional study
FATMA AYBALA ALTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık EğitimiAnkara ÜniversitesiTıp Eğitimi ve Bilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK GÖNÜLLÜ