Türk iş hukukunda çocuk işçi kavramı ve çocuk işçilerin hakları
The concept of child labor and the rights of child labor in Turkish labor law
- Tez No: 1015510
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKSUN ÇAĞLAR ÇOPUROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankaya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türk iş hukuku çerçevesinde çocuk işçilerin tanımını ve haklarının güvence altına alınmasını detaylı olarak analiz etmektedir. Araştırma, ulusal ve uluslararası hukuk normları çerçevesinde çocuk işçiliği ile mücadele bakımından Türkiye'nin mevcut durumunu, yasal altyapısını ve uygulama sorunlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, çocuk ve çocuk işçi kavramlarının hukuki tanımları ele alınarak, ulusal ve uluslararası hukuktaki çocuk tanımları karşılaştırılmıştır. Çocuğun hukuki statüsü ve fiil ehliyeti konuları detaylı şekilde incelenirken, çocuk işçi kavramının benzer hukuki kavramlardan farkları ortaya konulmuştur. Çocuk işçiliğinin tarihsel gelişimi ve sosyo-ekonomik boyutları ele alınarak, sanayi devriminden günümüze çocuk işçiliğinin dönüşümü ve Türkiye'deki tarihsel süreci analiz edilmiş, çocuk işçiliği hakkında uluslararası hukuki düzenlemeler ve Türk hukuk sisteminde çocuk işçinin yeri incelenmiştir. Birleşmiş Milletler sistemi, ILO düzenlemeleri ve Avrupa hukuku çerçevesindeki düzenlemeler ile 1982 Anayasası ve İş Kanunu kapsamındaki düzenlemeler detaylı şekilde ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, çocuk işçilerin çalışma koşullarına ilişkin hukuki çerçeve ve iş sağlığı güvenliği açısından özel koruma mekanizmaları incelenmiştir. Yaş sınırları, çalışma süreleri, yasaklı işler ve işverenin özel özen yükümlülüğü konuları kapsamlı şekilde değerlendirilmiştir. Ayrıca, çocuk işçilerin sosyal ve ekonomik haklarının korunması ele alınarak, ücret hakları, eğitim hakkının korunması, sosyal güvenlik hakları ve sendikalaşma hakları detaylı olarak incelenmiştir. Çocuk işçiliğinin varlığı halinde, iş sözleşmesinin sona ermesi ve işverenin hukuki sorumluluğu konuları ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, işverenin medeni hukuk, idari hukuk ve ceza hukuku açısından sorumluluğu çocuk işçiler özelinde değerlendirilmiştir. Çocuk işçilerin haklarının korunmasında kurumsal yapı analiz edilmiş, kamu kurumlarının rolü, sivil toplumun katkıları ve yargı organlarının koruyucu fonksiyonu incelenmiştir. Çocuk işçiliği ile mücadelede ulusal stratejiler, eylem planları ve denetim mekanizmaları değerlendirilirken, üçüncü bölümde karşılaştırmalı hukuk açısından Avrupa Birliği ülkeleri ve gelişmekte olan ülkelerdeki uygulamalar ele alınmıştır. Araştırma sonucunda, Türkiye'nin çocuk işçiliği ile mücadelede uluslararası standartlarla uyumlu kapsamlı bir hukuki çerçeveye sahip olduğu, ancak uygulama ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Özellikle enformel sektörde çalışan çocukların koruma kapsamı dışında kaldığı, kurumlar arası koordinasyonun geliştirilmesi gerektiği ve çocuk işçiliğinin temel nedenlerinin giderilmesi için kapsamlı sosyal politikaların hayata geçirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively examines the concept of the child worker in Turkish labor law and the protection of child workers rights. The research aims to analyze Turkey's current status, legal infrastructure, and implementation challenges in combating child labor within the framework of national and international legal regulations. The first chapter of the study addresses the legal definitions of the child and child worker concepts, comparing child definitions in national and international law. Topics such as the child's legal status and capacity to act are examined in detail, clarifying the differences between the child worker concept and similar legal concepts. The historical development and socio-economic dimensions of child labor are explored, analyzing its transformation from the Industrial Revolution to the present day and the historical process in Turkey. Furthermore, international legal instruments concerning child labor and the place of the child worker in the Turkish legal system are investigated. Regulations within the United Nations system (UNCRC), ILO Conventions, and European Law, along with provisions in the 1982 Constitution and the Labor Law (4857), are discussed in detail. The second chapter examines the legal framework concerning child workers working conditions and special protection mechanisms related to occupational health and safety. Topics such as age limits, working hours, prohibited jobs, and the employer's special duty of care are assessed comprehensively. Additionally, the protection of child workers' social and economic rights is discussed, including wage rights, the protection of the right to education, social security rights, and trade union rights. In cases where child labor exists, issues concerning the termination of the employment contract and the employer's legal liability are addressed. The third chapter evaluates the employer's legal liability, under civil law, administrative law, and criminal law, specifically concerning child workers. The institutional structure for protecting child workers' rights is analyzed, examining the roles of public institutions, the contributions of civil society, and the protective function of judicial bodies. Furthermore, national strategies, action plans, and inspection mechanisms for combating child labor are evaluated, and applications in European Union countries and developing countries are reviewed from a comparative law perspective. The research concludes that Turkey possesses a comprehensive legal framework compliant with international standards for combating child labor, but finds that implementation and inspection mechanisms must be strengthened. Specifically, it is determined that children working in the informal sector remain outside the scope of protection, inter-institutional coordination needs improvement, and comprehensive social policies must be enacted to address the root causes of child labor, primarily poverty.
Benzer Tezler
- Türkiye ve Azerbaycan Hukuku'nda kadın ve çocuk iş hakları
Women and children's labor rights in Turkey and Azerbaijan Law
LAMAN SULEYMANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HukukErciyes ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERTUĞRUL YUVALI
- İş hukukunda çalışma yasakları
Employment prohibitions in labor law
BÜŞRA GİZEM ÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER MURAT ENGİN
- Türk İş Hukukunda çocuk işçi kavramı ve çocuk işçinin hakları
The definition of child labour in Turkish Labour Law and the rights related to the concept
ŞEBNEM KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Hukukİstanbul Bilgi Üniversitesiİş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜBRA DOĞAN YENİSEY
- Türk İş Hukukunda kadın çalışması özelinde eşit davranma borcu
Obligation to equal treatment in Turkish Labor Law specifically with women's work
BURÇİN USLUER
- Türk ve İtalyan Ceza Hukukunda güvenlik tedbiri kuramı ve kişi hürriyetini sınırlandıran güvenlik tedbirleri
The theory of security measure and personal security measures limiting personal freedom in Turkish and Italian Criminal Law
BATUHAN AKTAŞ