Hastanelerde yatan hastalar ve hasta yakınlarının dua tutumu, sabır ve umut düzeyleri arasındaki ilişkiler
Relationships between prayer attitude, patience and hope levels of hospitalized patients and their relatives
- Tez No: 1015533
- Danışmanlar: PROF. DR. MEBRURE DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Din, Psychology, Religion
- Anahtar Kelimeler: Din psikolojisi, Dua, Sabır, Umut, Psychology of religion, Prayer, Patience, Hope
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dindarlık, hastalık ve hayatın zorlukları karşısında bireyin başvurduğu temel başa çıkma kaynaklarından biridir. Güçlükler karşısında dini başa çıkma yöntemlerinden dua, sabır ve umut bireylerin ruhsal dayanıklılık geliştirmelerinde önemli rol oynar. Bu çalışmanın amacı, hasta ve hasta yakınlarının dua tutumu, sabır ve umut düzeylerini incelemektir. Bu araştırmada, nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'de hastanelerde yatan hasta ve hasta yakınları iken çalışma örneklemi ise Afyonkarahisar'da bulunan hastanelerdeki yatan 200 kadın ve 91 erkekten oluşan 18 yaş ve üzeri 291 bireydir. Veriler demografik bilgi formu, Dua Tutum Ölçeği, Sabır Ölçeği ve Karaca-Kandemir Umut Ölçeği kullanılarak anket tekniği ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25 istatistik programı kullanılmıştır. Verilerin çarpıklık ve basıklık değerleri incelenmiş, Dua Tutum Ölçeğinin iki alt boyutunda non-parametrik diğerlerinde parametrik testler kullanılmıştır. Değişkenlerin grup ortalamalarındaki farklılıkları görebilmek için iki gruplu değişkenlerde bağımsız örneklem T-testi ve non-parametrik Mann Whitney U testi, üç ve daha fazla gruplu değişkenlerde One-Way ANOVA testi ve non- parametrik Kruskal Wallis-H testi uygulanmıştır. Anova testinde farkın kaynağını bulmak için post-hoc testlerinden scheffe kullanılmıştır. Ölçeklerin birbirleri arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü tespit edebilmek için Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Analizlerden elde edilen bulgulara göre hastalar ile hasta yakınlarının dua, sabır ve umut düzeyleri karşılaştırıldığında, her üç değişken açısından da gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yapılan analiz bulgularına göre hastalar ve yakınlarının sabır düzeylerinin umut düzeyleri ve dua tutum düzeyleri arasında pozitif yönlü düşük seviyede bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık umut ile dua tutumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Elde edilen bulgular, bireylerin hastalıkla başa çıkma süreçlerinde dua, sabır ve umudun önemli psikolojik kaynaklar olabileceğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Religiosity is one of the primary coping resources individuals turn to in the face of illness and life's challenges. Among religious coping methods, prayer, patience, and hope play a significant role in helping individuals develop psychological resilience. The aim of this study is to examine the prayer attitudes, patience, and hope levels of patients and their relatives. In this study, a quantitative research approach was adopted, and a correlational survey model was used. The study population consisted of hospitalized patients and their relatives in Turkey, while the sample comprised 291 individuals aged 18 and older, including 200 women and 91 men, hospitalized in hospitals in Afyonkarahisar. Data were collected via a survey using a demographic information form, the Prayer Attitude Scale, the Patience Scale, and the Karaca-Kandemir Hope Scale. SPSS 25 statistical software was used for data analysis. Skewness and kurtosis values were examined; non-parametric tests were used for the two subscales of the Prayer Attitude Scale, while parametric tests were used for the others. To identify differences in group means, the independent samples t-test and the non-parametric Mann-Whitney U test were applied for variables with two groups, while the One-Way ANOVA test and the non-parametric Kruskal-Wallis H test were applied for variables with three or more groups. The Scheffe post-hoc test was used in the ANOVA analysis to identify the source of the difference. A Pearson correlation analysis was conducted to determine the direction and strength of the relationship between the scales. According to the findings of the analysis, when the levels of prayer, patience, and hope among patients and their relatives were compared, no significant difference was found between the groups for any of the three variables. Based on the findings of the analysis, a low-level positive relationship was identified between the patience levels of patients and their relatives and their levels of hope and prayer attitudes. In contrast, no significant relationship was found between hope and prayer attitude. The findings suggest that prayer, patience, and hope may serve as important psychological resources in individuals' processes of coping with illness.
Benzer Tezler
- Onkoloji hasta ve yakınlarının manevi ihtiyaçlarının belirlenmesi, değer odaklı manevi güçlenme ve bakım programının psikolojik sağlıklarına, Tanrı algısı düzeylerlerine ve elektroensefalogramlarına etkisi (Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara Şehir Hastanesi örneği)
Determination of spiritual needs of oncology patients and their relatives, effects of value-focused spiritual empowerment and care program on psychological health, God perception levels and electroencephalograms (Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Oncology Training and Research Hospital, Ankara City Hospital example)
FUNDA ELDEMİR
Doktora
Türkçe
2022
OnkolojiAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZNUR ÖZDOĞAN ELSHARKAWY
- Trafik kazası sonrası hastanelerde yatan yetişkin bireylerin travma sonrası stres tepkileri ve hemşirelerin bu tepkileri tanımlamaya yönelik bilgi düzeyleri
Post-traumatic stress reactions of the adult patients in hospitals who experienced traffic accidents and the knowledge level of nurses on identifying these reactions
NURTEN TERZİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVİLAY ÇELİK (ŞENOL)
- Hastanede yatan hastaların yakınlarının hekimlik ve sağlık hizmeti algılama durumlarının değerlendirilmesi
An assessment of the perception of hospitalized patients' relatives on physician and medical service
MÜBERRA ATATORUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ TEKİN
- Hekimlerin ve hastaların sağlık eğitiminde hemşirelerden beklentileri
Expectations of the doctors and the patients from the nurses in health education
HÜMEYRA KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
HemşirelikAbant İzzet Baysal ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERAY GÖKDOĞAN
- Hasta yakını gözüyle sağlık hizmet kalitesinin değerlendirilmesi: Namık Kemal Üniversitesi örneği
The evaluation of health care quality through patient relative's eyes: The case of Namık Kemal University
MÜZEYYEN ÇETİNTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sağlık Kurumları YönetimiNamık Kemal ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP ALP