H.1254 tarihli 3738 numaralı Musul eyaleti, ehl-i zimmet reaya defterinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
Transcri̇pti̇on and evaluati̇on of the Mosul provi̇nce ehl-i̇ zi̇mmet reaya populati̇on book no. 3738 dated H.1254
- Tez No: 1015647
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM YILMAZÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı Devleti, idari ve mali yapısını sürdürülebilir kılmak adına kuruluşundan itibaren nüfusu kayıt altına alma geleneğine büyük önem vermiştir. Klasik dönemde fethedilen bölgelerin insan gücünü ve vergi potansiyelini belirlemek amacıyla başvurulan“tahrir”sistemi, devletin demografik hafızasını oluşturmuştur. Ancak zamanla ortaya çıkan iç huzursuzluklar ve idari aksaklıklar, bu sistemli kayıt faaliyetlerinin bir dönem aksamasına neden olmuştur. XIX.yüzyıla gelindiğinde, imparatorluğun modernleşme ve merkezileşme çabaları doğrultusunda nüfusun daha sistematik bir şekilde tespiti yeniden bir zorunluluk haline gelmiştir. Devletin modern bir vatandaşlık ve idari yapı kurgulama isteğiyle 1828-1829 yıllarında başlatılan yeni sayım girişimleri, dönemin siyasi ve askeri gelişmeleri nedeniyle kısa süreli kesintilere uğrasa da 1831 yılından itibaren imparatorluk genelinde düzenli bir faaliyet halini almıştır. Bu süreçte tutulan nüfus defterleri, sadece birer istatistik belgesi değil, aynı zamanda Osmanlı toplumunun sosyal yapısını çözümleyen en kıymetli birincil kaynaklar haline gelmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, söz konusu kayıt faaliyetlerinin stratejik bir parçası olan 3738 numaralı Musul nüfus defterini transkribe ederek incelemektir. Musul gibi çok katmanlı bir tarihe ve karmaşık bir sosyokültürel yapıya sahip bir bölgenin, bu birincil arşiv belgeleri ışığında değerlendirilmesi, devletin yereldeki kayıt disiplinini anlamamıza olanak sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The Ottoman Empire, from its inception, placed great importance on the tradition of registering its population to ensure the sustainability of its administrative and financial structure. The“tahrir”system, used in the classical period to determine the manpower and tax potential of conquered regions, formed the demographic memory of the state. However, internal unrest and administrative shortcomings caused a period of interruption in these systematic registration activities. By the 19th century, in line with the empire's efforts towards modernization and centralization, a more systematic determination of the population became a necessity once again. New census initiatives, launched in 1828-1829 with the state's desire to create a modern citizenship and administrative structure, were interrupted briefly due to the political and military developments of the time, but became a regular activity throughout the empire from 1831 onwards. The population registers kept during this period became not only statistical documents but also the most valuable primary sources for analyzing the social structure of Ottoman society. The main objective of this study is to transcribe and examine the Mosul population register number 3738, a strategic part of these registration activities. Evaluating a region like Mosul, with its multifaceted history and complex socio-cultural structure, in light of these primary archival documents will allow us to understand the state's local record-keeping discipline.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Antalya araştırma ormanlarındaki (Bük-Lütfi Büyükyıldırım ve Elmalı Sedir) behçe kızılkuyruğu (Phoenicurus phoenicurus L. ) popülasyonları üzerine biyolojik araştırmalar
Biological studies on common redstart (Phoenicurus phoenicurus L. ) populations in research forests (Bük-Lütfi Büyükyıldırım and Elmalı Sedir) near Antalya
M. SÜLEYMAN KAÇAR
- 1247-1254 h/m. 1830-1838 tarihli 2 nolu Varna şer`iye sicil defterinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ERHAN ALPASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YALÇIN ÖZALP
- H. 1254 tarihli Ulukışla kazası nüfus defterinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
Transcription and evaluation of the population book of H. 1254 dated accident
TOLGA ÇİÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
TarihNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİN ÖZTÜRK
- Çorum'un H. 1240 - 1254 / M. 1824 - 1836 tarihli Şer`iyye Sicili'nin H. 1240 - 1241 / M. 1824 - 1826 yılları arası transkripsiyon ve değerlendirme
The Analysis and transcription of Çorum Court Records with in the years of H. 1240 - 1241 / M. 1824 - 1826
AHMET YARAMIŞ