Total diz protezi uygulanan hastalara Watson İnsan Bakım Kuramına temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlığın günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve öz bakım gücüne etkisi
The effect of education and tele-counseling based on the Watson's Human Caring Theory on activities of daily living, quality of life, and self-care agency in patients undergoing total knee arthroplasty
- Tez No: 1015716
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK GÜRÇAYIR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, total diz protezi ameliyatı olan hastalara Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlığın günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve öz bakım gücü üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Materyal ve Metot: Ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel olarak yürütülen bu araştırmanın verileri, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji Servisi'nde Mart 2025–Aralık 2025 tarihleri arasında toplandı. Araştırmanın örneklemini 44'ü kontrol ve 45'i deney grubunda olmak üzere toplam 89 hasta oluşturdu. Deney grubundaki hastalara ameliyattan bir gün önce, ameliyat sonrası 1. gün ve 2. gün olmak üzere toplam üç yüz yüze eğitim uygulandı; ayrıca ameliyat sonrası 1., 2., 3., 4., 5., 6., 8. ve 10. haftalarda telefon aracılığıyla danışmanlık hizmeti sağlandı. Araştırmanın verileri Lawton Brody Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Öz Bakım Gücü Ölçeği kullanılarak toplandı. Araştırma verilerinin analizinde tanımlayıcı istatistikler Ki-Kare testi, t testi, Karma desen Varyans Analizi ve Bonferroni düzeltmeli çoklu karşılaştırma testleri kullanıldı. Bulgular: Deney ve kontrol grubundaki hastaların tanıtıcı özelliklerinin benzer olduğu saptandı (p>0.05). Ameliyat öncesi KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Lawton-Brody Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Öz Bakım Gücü Ölçeği puan ortalamaları arasında anlamlı fark tespit edilmedi (p>0.05). Bununlu birlikte deney grubundaki hastaların 3., 6., 10. ve 12. haftalarda KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Lawton-Brody Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Öz Bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalamaları; 6., 10., ve 12. haftalarda ise SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği tüm alt boyut puan ortalamaları kontrol grubundaki hastalardan anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0.05). Ayrıca karma desenli varyans analizi sonuçlarına göre tüm ölçekler için grup ve zaman etkileşiminin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.001). Sonuç: Bu araştırmada, Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlığın total diz protezi ameliyatı olan hastalarda günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve öz bakım gücünü olumlu yönde etkilediği belirlendi.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to investigate the effect of education and tele-counselling, based on Watson's Theory of Human Care, on the activities of daily living, quality of life and self-care agency of patients who had undergone total knee replacement surgery. Material and Method: Data for this quasi-experimental study, conducted using a pretest–posttest control group design, were collected at the Department of Orthopedics and Traumatology, Dursun Odabaş Medical Center, Van Yüzüncü Yıl University, between March 2025 and December 2025. The study sample consisted of a total of 89 patients, 44 in the control group and 45 in the experimental group. Patients in the experimental group received a total of three in-person training sessions—one day before surgery, and on the 1st and 2nd days postoperatively; in addition, counseling services were provided via telephone at 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, and 10 weeks postoperatively. Data for the study were collected using the Lawton-Brody Activities of Daily Living Scale, the KATZ Activities of Daily Living Scale, the SF-36 Quality of Life Scale, and the Self-Care Agency Scale. Descriptive statistics, the chi-square test, t-test, mixed-design analysis of variance, and Bonferroni-corrected multiple comparison tests were used to analyze the study data. Results: The demographic characteristics of the patients in the experimental and control groups were found to be similar (p > 0.05). No significant differences were found in the mean preoperative scores on the KATZ Activities of Daily Living Scale, the Lawton-Brody Activities of Daily Living Scale, the SF-36 Quality of Life Scale, and the Self-Care Capacity Scale (p > 0.05). However, the mean total scores on the KATZ Activities of Daily Living Scale, the Lawton-Brody Activities of Daily Living Scale, and the Self-Care Agency Scale for patients in the experimental group at weeks 3, 6, 10, and 12; and at weeks 6, 10, and 12, the mean scores for all subscales of the SF-36 Quality of Life Scale were found to be significantly higher than those of patients in the control group (p < 0.05). Furthermore, according to the results of the mixed-design analysis of variance, a statistically significant group-by-time interaction was found for all scales (p<0.001). Conclusion: This study determined that education and tele-counseling grounded in Watson's Human Care Theory positively influenced activities of daily living, quality of life, and self-care capacity in patients who underwent total knee replacement surgery.
Benzer Tezler
- Perioperatif dönemde iyileştirici çevre uygulamalarının rejyonel anestezi yöntemi ile diz protezi uygulanan hastalarda genel memnuniyete etkisi
The effect of healing environment practices on overall satisfaction in patients undergoing knee prosthesis surgery with regional anesthesia during the perioperative period
ZÜHAL YETİŞ DEMİR
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NADİYE ÖZER
- Total diz protezi uygulanan hastalara ameliyat öncesi ve sonrası verilen danışmanlığın özbakım gücü, fonksiyonel durum ve ağrıya etkisi
The effect of pre-postoperative counselling on self-care agency, functional status and pain in patients who underwent total knee replacement
EMİNE ÜNAL TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VASFİ KARATOSUN
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM BİLİK
- Total diz protezi uygulanan hastalara verilen sürekli bakımın ağrı, fonksiyonel durum, anksiyete ve depresyona etkisi
The effect of continuous care on pain, functional status, anxiety and depression in patients undergoing total knee replacement
AYŞEGÜL SAVCİ
Doktora
Türkçe
2016
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM BİLİK
- Total diz protezi olan hastalara farklı zamanlarda uygulanan sanal gerçeklik uygulamasının anksiyete ve derlenme kalitesine etkisi
The effect of virtual reality application applied at different times to patients with total knee prosthesis on anxiety and recovery quality
KADRİYE KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ortopedi ve TravmatolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖZGE İŞERİ
- Total diz protezi ameliyatı olacak hastalara ameliyat öncesi uygulanan eğitim videosunun ameliyat sonrası kaygı ve ağrı üzerine etkisi
The effect of preoperative education video on postoperative anxiety and pain in patients who will have total knee replacement surgery
YILMAZ SERGEN ÖZTOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikKto Karatay ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP SAYAR