Öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerinin mesleki tükenmişlik ve iş doyumuyla ilişkisi
The relationship of teachers' 21st century skills with professional burnout and job satisfaction
- Tez No: 1015823
- Danışmanlar: PROF. DR. SABRİ ÇELİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, ortaokul öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri ile mesleki tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişki incelenmiştir. İlişkisel tarama modelinde yürütülen araştırmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerindeki resmi ortaokullarda görev yapan 840 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Minnesota İş Doyumu Ölçeği aracılığıyla toplanmış; t testi, ANOVA, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleriyle çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin 21. yüzyıl becerileri ve iş doyumu yüksek, mesleki tükenmişlikleri ise düşük düzeydedir. Cinsiyet değişkeni 21. yüzyıl becerilerinde kadınlar, iş doyumunda ise erkekler lehine anlamlı farklılık yaratırken mesleki tükenmişlikte belirleyici olmamıştır. Yaş arttıkça iş doyumu artmakta, tükenmişlik azalmaktadır. Kıdem, 21. yüzyıl becerileri ve tükenmişliğin bazı boyutlarında belirleyici iken iş doyumu üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmamaktadır. Branş, tüm değişkenlerde anlamlı farklılıklar ortaya koymuş; Teknoloji ve Tasarım ile Beden Eğitimi ve Spor branşları en olumlu, Görsel Sanatlar ve Müzik branşları ise en olumsuz uçta konumlanmıştır. Eğitim düzeyi arttıkça 21. yüzyıl becerisi algısı yükselmekte; ön lisans mezunları en düşük, yüksek lisans mezunları ise en yüksek düzeyde yer almaktadır. Evli öğretmenler tükenmişliği bekâr meslektaşlarına kıyasla daha yüksek algılarken bekâr öğretmenler içsel iş doyumunda daha yüksek puan almaktadır. Görev yapılan ilçe tüm değişkenlerde belirleyici olmuş; Çankaya ve Yenimahalle olumlu, Mamak ve Altındağ ise olumsuz uçta yer almıştır. 21. yüzyıl becerileri ile mesleki tükenmişlik arasında negatif, iş doyumu ile ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Regresyon analizleri 21. yüzyıl becerilerinin mesleki tükenmişlik ve iş doyumunun anlamlı bir yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesine yönelik düzenlemelerin yalnızca pedagojik niteliği değil öğretmen refahını da doğrudan etkilediğini göstermektedir. Araştırma sonuçları, eğitim politikası yapıcıları ve uygulayıcılar için öğretmen mesleki gelişimi ve refahına yönelik kanıta dayalı programların tasarlanmasına katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationship between middle school teachers' 21st-century skills and their levels of professional burnout and job satisfaction. The sample consisted of 840 teachers working in public middle schools in the central districts of Ankara during the 2024–2025 academic year, selected through multistage sampling. Data were collected using the 21st Century Teaching Skills Scale, Maslach Burnout Inventory, and Minnesota Job Satisfaction Scale, and analyzed through t-tests, ANOVA, Pearson correlation, and multiple linear regression. Findings indicated that teachers reported high levels of 21st-century skills and job satisfaction, and low levels of professional burnout. Gender was a significant factor, favoring women in 21st-century skills and men in job satisfaction, but was not significant for burnout. Job satisfaction increased and burnout decreased with age. Professional experience was significant for 21st-century skills and some burnout dimensions, but not for job satisfaction. Subject area was significant across all variables, with Technology and Design and Physical Education showing the most favorable profiles, while Visual Arts and Music were at the least favorable end. As educational level increased, 21st-century skill perceptions rose; married teachers reported higher burnout than single teachers, while single teachers scored higher on intrinsic job satisfaction. The district where teachers worked was significant across all variables, with Çankaya and Yenimahalle at the positive end and Mamak and Altındağ at the negative end. A negative relationship was found between 21st-century skills and burnout, and a positive relationship with job satisfaction. Regression analyses revealed that 21st-century skills significantly predicted both professional burnout and job satisfaction. These findings indicate that investments in developing teachers' 21st-century skills directly affect not only pedagogical quality but also teacher well-being, providing evidence-based guidance for designing professional development programs.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin pedagojik inanç sistemleri ve 21. yüzyıl öğreten becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Karaman ili örneği
Investigation of teachers' pedagogical belief systems and 21st century teacher skills according to various variables: The case of Karaman province
MERAL BAYNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiFen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜŞRA BAKİOĞLU
- Öğretmenlerin mesleki kimlik algıları ile 21. yüzyıl öğreten becerileri arasındaki ilişki (Afyonkarahisar örneklemi)
The relationship between teachers' professional identity perceptions and 21st century teaching skills (Afyonkarahisar sample)
TUĞBA ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERAY EĞMİR
- 21. yüzyıl becerilerinin din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programlarına yansımaları ve öğretmenlerin bu becerilere yönelik yeterlik algıları
Reflections of 21st century skills on religious culture and ethics knowledge curricula and teachers' perceptions of competence towards these skills
İBRAHİM HIZIROĞLU
Doktora
Türkçe
2025
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ZENGİN
- Öğretmenlere 21. yüzyıl becerilerinin öğretimine yönelik hizmet içi eğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin değerlendirilmesi
Development of an in-service teacher training program for teaching 21st century skills and evaluation of its effectiveness
YELİZ ABBAK
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL GELİŞLİ
- Öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerine ilişkin metaforik algılarının incelenmesi
Examination of teachers' metaphorical perceptions regarding 21st century skills
ALİ BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA KESER ÖZMANTAR