Edirne İl Merkezi Aile Sağlığı merkezlerindeki aile hekimlerinin gezegen sağlığı, sürdürülebilirlik ve tek sağlık hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes, and behaviors of family physicians working in Family Health Centers in Edirne City center regarding planetary health, sustainability, and one health
- Tez No: 1015878
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Gezegen Sağlığı, Tek Sağlık, Sürdürülebilirlik, aile hekimliği, çevresel sağlık, Planetary Health, One Health, Sustainability, family medicine, environmental health
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde iklim değişikliği, çevresel bozulma, biyolojik çeşitlilik kaybı ve sürdürülebilirlik sorunları insan sağlığını doğrudan etkileyen önemli küresel sorunlar arasında yer almaktadır. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin temelini oluşturan aile hekimliği, bireylerle uzun süreli, sürekli ve güvene dayalı ilişkiler kurabilmesi nedeniyle çevre ve gezegen sağlığı sorunlarıyla mücadelede önemli bir role sahiptir. Bu çalışma, Edirne il merkezinde görev yapan aile hekimlerinin Gezegen Sağlığı, Tek Sağlık ve Sürdürülebilirlik konularındaki bilgi, tutum ve davranış düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan çalışmaya toplam 70 aile hekimi dahil edilmiştir. Veriler; sosyodemografik özellikler, Gezegen Sağlığı, Tek Sağlık ve Sürdürülebilirlik konularına yönelik bilgi (14 madde), tutum (14 madde) ve davranışı (15 madde) değerlendiren toplam 48 sorudan oluşan anket formu kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 45,64±9,85 yıl olup, %48,6'sı kadın ve %51,4'ü erkekti. Katılımcıların genel toplam puan ortalaması 157,17±15,17 olarak bulunmuştur. Literatürde bu konuları birlikte değerlendiren benzer bir çalışma bulunmadığından, elde edilen bulgular doğrultusunda katılımcıların bilgi, tutum ve davranış düzeylerinin genel olarak olumlu olduğu değerlendirilmiştir. Hekimlerin özellikle çevresel bozulmanın insan sağlığı üzerindeki etkileri, kaynakların verimli kullanımı ve çevre dostu uygulamalar konusunda olumlu yaklaşımlar sergiledikleri görülmüştür. Katılımcıların bilgi, tutum ve davranış puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Özellikle yaş ve aile hekimliği deneyim süresi arttıkça Tek Sağlık–Tutum ve toplam tutum puanlarının arttığı belirlenirken, daha genç hekimlerde Gezegen Sağlığı–Bilgi puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Buna karşın antimikrobiyal direnç, gıda güvenliği ve Tek Sağlık yaklaşımının multidisipliner yönlerine ilişkin bazı bilgi ifadelerinde daha düşük puanlar elde edilmiştir. Sonuç olarak çalışmamızda aile hekimlerinin Gezegen Sağlığı, Tek Sağlık ve Sürdürülebilirlik konularında genel olarak olumlu bilgi, tutum ve davranış düzeyine sahip oldukları değerlendirilmiştir. Bununla birlikte özellikle Tek Sağlık yaklaşımının uygulama alanları, multidisipliner yönleri ve çevresel sağlık konularının günlük klinik uygulamalarda daha fazla ele alınmasına yönelik eğitim ve farkındalık çalışmalarının yararlı olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Today, climate change, environmental degradation, biodiversity loss, and sustainability problems are among the major global issues that directly affect human health. Family medicine, which forms the basis of primary health care services, has an important role in addressing environmental and planetary health problems due to its long-term, continuous, and trust-based relationship with individuals. This study was conducted to evaluate the knowledge, attitudes, and behaviors of family physicians working in the city center of Edirne regarding Planetary Health, One Health, and Sustainability. A total of 70 family physicians were included in this descriptive cross-sectional study. Data were collected by the researcher through face-to-face interviews using a questionnaire consisting of 48 items evaluating sociodemographic characteristics, knowledge (14 items), attitudes (14 items), and behaviors (15 items) related to Planetary Health, One Health, and Sustainability. The mean age of the participants was 45.64±9.85 years, and 48.6% were female while 51.4% were male. The overall total score mean of the participants was found to be 157.17±15.17. Since there is no similar study in the literature evaluating these topics together, participants were considered to have generally positive levels of knowledge, attitudes, and behaviors according to the findings obtained. Physicians were found to demonstrate positive approaches particularly regarding the effects of environmental degradation on human health, efficient use of resources, and environmentally friendly practices. Statistically significant positive correlations were found between knowledge, attitude, and behavior scores. In particular, One Health–Attitude and total attitude scores increased with age and duration of experience in family medicine, while younger physicians had higher Planetary Health–Knowledge scores. On the other hand, lower scores were obtained in some knowledge items related to antimicrobial resistance, food safety, and the multidisciplinary aspects of the One Health approach. In conclusion, family physicians were found to have generally positive levels of knowledge, attitudes, and behaviors regarding Planetary Health, One Health, and Sustainability. However, educational and awareness activities focusing on the application areas and multidisciplinary aspects of the One Health approach, as well as the integration of environmental health topics into daily clinical practice, may be beneficial.
Benzer Tezler
- Edirne il merkezi aile sağlığı merkezlerindeki aile hekimlerinin özgün problem çözmeye yönelik bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes towards specific problem solving of family physicians in family health centres in Edirne city centre
AYŞE NUR GEVENLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
- Edirne il merkezi aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin yaşlanmaya ve yaşlılığa yönelik algılarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerine etkisi
The effect of the perceptions of aging and old age of physicians working in family health centers in Edirne city center on healthy lifestyle behaviors
ESRA ARIN BAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
- Edirne il Merkezi'nde görev yapan aile hekimlerinin sigara içiciliği durumlarının sigara bıraktırma konusundaki bilgi ve tutumlarına olan etkilerinin araştırılması
Determining the effects of smoking status of familyphysicians who work in Edirne center on theknowledge and attitudes among smoking cessation
OLCAY KARABIYIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
- Edirne il merkezinde çalışan aile hekimlerinin empati düzeylerinin defansif tıp tutumlarına etkisi
The effect of empathy levels of family physicians working in Edirne city center on their defensive medical attitudes
SÜMEYYE KARAYEL UCUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
- Edirne il merkezindeki aile hekimlerinin birey merkezli yaklaşıma yönelik bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of family physicians in Edirne city center towards person-centered approach
AYŞENUR KUTLUGÜN UYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN