Geri Dön

Bipolar bozukluk hastalarında kompulsif satın alma ve kronotipi ilişkisi

Relationship between compulsive buying and chronotype in patients with bipolar disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1015925
  2. Yazar: ESRA AYDOĞDU
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE ŞİRİN BERK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada, bipolar bozukluk tanılı bireylerde kompulsif satın alma davranışının sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi ve kompulsif satın alma davranışı ile kronotip özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca kompulsif satın alma davranışıyla ilişkili klinik ve psikometrik değişkenlerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine Eylül 2025 ve Mart 2026 tarihleri arasında ayaktan başvuran bipolar bozukluk tanılı hastalar ile sağlıklı kontrollerin dahil edildiği prospektif olarak toplanan verilere dayalı, kesitsel ve karşılaştırmalı bir araştırma olarak yürütülmüştür. Çalışmaya bipolar bozukluk tanılı 67 hasta ve 64 rastgele seçilmiş sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 131 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik ve klinik özellikleri değerlendirilmiş; kompulsif satın alma davranışı Kompulsif Satın Alma Ölçeği (CBS), dürtüsellik Barratt Dürtüsellik Ölçeği -11 Kısa Formu (BIS-11-KF), kronotip özellikleri Sabahçıl-Akşamcıl ve İstikrar Ölçeği Geliştirilmiş Formu (MESSi) ile değerlendirilmiştir. Depresif ve manik belirti düzeylerinin değerlendirilmesinde Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS) kullanılmıştır. Verilerin analizinde gruplar arası karşılaştırmalar, korelasyon analizleri, kısmi korelasyon analizleri ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: CBS toplam puanı vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (28.58±13.33'e karşı 22.44±9.84; p=0.007). Vaka grubunda BIS-11-KF toplam puanı da anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (29.24±8.12'ye karşı 25.44±6.20; p=0.005). MESSİ-MA alt boyutu vaka grubunda daha düşük bulunurken (15.43±4.24'e karşı 16.83±3.61; p=0.032), MESSİ-EV ve MESSİ-DI alt boyutlarında anlamlı fark görülmemiştir. CBS toplam puanı, MESSİ-DI alt boyutuyla negatif yönde ilişkili bulunmuştur (r=−0.399, p<0.001). Ayrıca CBS toplam puanı, BIS-11-KF toplam puanı ile güçlü pozitif ilişki göstermiştir (r=0.662, p<0.001); alt boyutlar içinde en belirgin ilişki BIS-11-KF motor alt boyutunda izlenmiştir (r=0.674, p<0.001). HAM-D toplam puanı ve YMRS toplam puanı kontrol edildiğinde de CBS toplam puanı ile MESSİ-DI arasındaki negatif ilişki sürmüştür (r=−0.354, p<0.001). Bipolar grup CBS kesme puanına göre ayrıldığında, CBS≥42 olan grubun anlamlı olarak daha genç olduğu, BIS-11-KF toplam puanlarının daha yüksek ve MESSİ-DI puanlarının daha düşük olduğu görülmüştür. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yalnızca BIS-11-KF toplam puanı, CBS≥42 olma durumu için bağımsız yordayıcı olarak saptanmıştır (OR=1.211; %95 GA: 1.089–1.346; p<0.001). Sonuç: Bu çalışmada, bipolar bozukluk tanılı bireylerde kompulsif satın alma davranışının sağlıklı kontrollere göre daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, CBS toplam puanı ile MESSİ-DI alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmasıdır. Bu bulgu, bipolar bozuklukta kompulsif satın alma davranışının kronotipin yönünden çok, sirkadiyen ritmin öznel belirginliği ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Söz konusu ilişkinin depresif ve manik belirti düzeyleri kontrol edildikten sonra da devam etmesi, bu ilişkinin yalnızca mevcut duygudurum belirtileriyle açıklanamayabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte, dürtüselliğin CBS toplam puanı ile güçlü biçimde ilişkili olması ve CBS≥42 olma durumunu bağımsız olarak yordaması, kompulsif satın alma davranışının ortaya çıkmasında dürtüsel özelliklerin de önemli rol oynayabileceğini göstermektedir. Bulgular, bipolar bozuklukta kompulsif satın alma davranışının değerlendirilmesinde sirkadiyen ritim belirginliği ve dürtüselliğin birlikte ele alınmasının klinik açıdan yararlı olabileceğini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to evaluate compulsive buying behavior in individuals diagnosed with bipolar disorder in comparison with healthy controls and to examine the relationship between compulsive buying behavior and chronotype characteristics. In addition, clinical and psychometric variables associated with compulsive buying behavior were assessed. Materials and Methods: This study was conducted as a cross-sectional, comparative study based on prospectively collected data, including patients diagnosed with bipolar disorder and healthy controls who presented as outpatients to the Psychiatry Outpatient Clinic of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Health Practice and Research Hospital between September 2025 and March 2026. A total of 131 participants were included, comprising 67 patients diagnosed with bipolar disorder and 64 randomly selected healthy controls. The sociodemographic and clinical characteristics of the participants were evaluated. Compulsive buying behavior was assessed using the Compulsive Buying Scale (CBS), impulsivity using the Barratt Impulsiveness Scale-11 Short Form (BIS-11-SF), and chronotype characteristics using the improved Morningness–Eveningness Stability Scale (MESSi). Depressive and manic symptom levels were assessed using the Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) and the Young Mania Rating Scale (YMRS), respectively. Data were analyzed using between-group comparisons, correlation analyses, partial correlation analyses, and multivariate logistic regression analysis. Results: The CBS total score was significantly higher in the case group than in the control group (28.58±13.33 vs. 22.44±9.84; p=0.007). The BIS-11-SF total score was also significantly higher in the case group (29.24±8.12 vs. 25.44±6.20; p=0.005). While the MESSi-MA subscale score was lower in the case group (15.43±4.24 vs. 16.83±3.61; p=0.032), no significant differences were observed in the MESSi-EV and MESSi-DI subscales. The CBS total score was negatively correlated with the MESSi-DI subscale (r=−0.399, p<0.001). In addition, the CBS total score showed a strong positive correlation with the BIS-11-SF total score (r=0.662, p<0.001); among the subscales, the strongest association was observed with the BIS-11-SF motor impulsivity subscale (r=0.674, p<0.001). After controlling for HAM-D total score and YMRS total score, the negative association between CBS total score and MESSi-DI remained significant (r=−0.354, p<0.001). When the bipolar group was divided according to the CBS cut-off score, the CBS≥42 group was significantly younger, had higher BIS-11-SF total scores, and had lower MESSi-DI scores. In the multivariate logistic regression analysis, only the BIS-11-SF total score was identified as an independent predictor of CBS≥42 status (OR=1.211; 95% CI: 1.089–1.346; p<0.001). Conclusion: This study demonstrated that compulsive buying behavior was higher in individuals diagnosed with bipolar disorder than in healthy controls. One of the most notable findings of the study was the significant negative association between the CBS total score and the MESSi-DI subscale. This finding suggests that, in bipolar disorder, compulsive buying behavior may be related not so much to the direction of chronotype, but rather to the subjective distinctness of circadian rhythm. The persistence of this association after controlling for depressive and manic symptom levels indicates that it may not be explained solely by current mood symptoms. In addition, the strong association between impulsivity and the CBS total score, together with the finding that impulsivity independently predicted CBS≥42 status, suggests that impulsive traits may also play an important role in the emergence of compulsive buying behavior. Overall, these findings suggest that evaluating circadian rhythm distinctness and impulsivity together may be clinically useful in the assessment of compulsive buying behavior in bipolar disorder.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    685353

    Ötimik bipolar hastalarda davranışsal bağımlılık sıklığının sağlıklı gönüllülerle karşılaştırılması

    Comparison of the frequency of behavioral addiction in euthymic bipolar patients with healthy volunteers

    BERKAN BODUR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriAkdeniz Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLSÜM ÖZGE BAYSAL

  2. Tez No

    750921

    Genç yetişkin obsesif kompulsif bozukluk hastalarında prodrom bipolar bozukluk belirtilerinin taranması

    Examining prodromal symptoms of bipolar disorder in young adult patients with obsessive compulsive disorder

    MİNE ÖZDEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikolojiAntalya Bilim Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET YUMRU

  3. Tez No

    387707

    Bipolar bozukluk hastalarında beyin kökenli nörotrofik faktör (BDNF) geni val66met ve val66val polimorfizmi ile hastalık özellikleri ve obsesif kompulsif belirti ilişkisi

    The association between brain-derived neurotrophic factor (BDNF) val66met, val66val gene polymorphism and the characteristics of bipolar disorder (BD), obsessive compulsive symptoms within patients of BD

    EKREM HASBEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    PsikiyatriGaziosmanpaşa Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SERAP ERDOĞAN TAYCAN

  4. Tez No

    782421

    Obsesif kompülsif bozukluk ve bipolar bozukluk tanılı hastalarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eştanısı ve ortak mizaç özelliklerinin değerlendirilmesi

    Evolation of common temprament character traits and attention deficiency and hyperactivity disorder comorbidity in patients with obsessive compulsive disorder and bipolar disorder

    CEMİLE HAZAN TUNALI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SÜHEYLA ÜNAL

  5. Tez No

    447327

    Bipolar bozukluk, obsesif kompulsif bozukluk, bipolar bozukluk ve obsesif kompulsif bozukluk eştanılı hastalar: Klinik özellikler, kişilik ve mizaç özelliklerinin karşılaştırılması

    Bipolar disorder, obsessive compulsive disorder, bipolar disorder and obsessive compulsive disorder comorbidity: Comparison of clinical features, personality and temperament

    HAFİZE GÜLNUR ŞEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikiyatriAdnan Menderes Üniversitesi

    Ruh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FİLİZ ÖZDEMİROĞLU

Geri Dön