Ankilozan spondiliti olan hastalarda paraspinal kas sertliğinin değerlendirilmesinde ultrason elastografi
Ultrasound elastography in the evaluation of paraspinal muscle stiffness in patients with ankylosing spondylitis
- Tez No: 1015924
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM KÜÇÜK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Ankilozan spondilit (AS), aksiyel iskelet, sakroiliak eklemler ve periferik eklemlerde tutulumla seyreden kronik inflamasyonla karakterize sistemik bir romatizmal hastalıktır. Hastalık tipik olarak genç erişkin erkekte başlar; inflamatuvar bel ağrısı, sabah tutukluğu, omurga hareket kısıtlılığı ve progresif yapısal hasarla seyreder. Bu çalışmanın amacı, AS'li hastalarda ve kontrol grubunda paraspinal kas kalınlık, sertlik derecesini Shear Wave Elastografi (SWE) yöntemiyle incelemek; elde edilen sonuçları klinik aktivite (BASDAI, BASFI, BASMI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESH) ve laboratuvar parametreleri (biyokimyasal, hematolojik tetkikler, CRP, ESR vb.) ile değerlendirmektir. Bu çalışma ile elde edilecek sonuçların, AS'de kas-iskelet etkilenimi ve fonksiyonel kısıtlılığın gözlemsel ve objektif değerlendirilmesi için yeni bir yaklaşım sunması; SWE'nin klinik pratikte hastalığın aktivite ve prognoz takibinde kullanılabilecek potansiyel bir görüntüleme aracı olarak literatüre katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Yöntem: Bu çalışma Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı'nda yürütülen, AS tanılı hastalar ve kontrol grubunda hematolojik, biyokimyasal parametreleri ve ultrasonografik değerlendirmeleri, tanımlayıcı, karşılaştırmalı, tek merkezli, gözlemsel, prospektif, kesitsel bir çalışmadır. Araştırmaya, Assessment of SpondyloArthritis International Society (ASAS) kriterlerine göre tanı almış 52 AS hastası ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 50 kişilik kontrol grubu dahil edilecektir. AS hastaları, BASDAI (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index), ASDAS-CRP/ASDAS-ESR (Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score), BASFI (Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index), BASMI (Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index) olmak üzere 5 kriter ile hastalık aktivite ölçekleri ile değerlendirilecektir. Hastalık aktivitesine göre gruplandırılan hastaların ve kontrol grubunun usg cihazı ile paraspinal kas sertliğine, kalınlığına ve eko derecelendirmesine bakılmıştır. Çalışma SGK kapsamında olmayan bağış usg cihazıyla yapılmıştır. Ultrasonda SWE tekniği kullanılarak paraspinal kas sertliği ölçülmüştür. Hasta ve kontrol grubunun boy ve kiloları ölçülerek vücut kitle indeksi hesaplanmıştır. Hasta ve kontrol grubuna rutinde bakılan kan tetkikleri yapılmıştır. Tüm hasta ve kontrol grubuna ait ultrason ile SWE incelemeleri klinik verilere kör olarak kas iskelet radyolojisinde deneyimli bir radyolog tarafından gerçekleştirilecektir. Bulgular: Çalışmamıza 52 hasta AS grubunda ve 50 kontrol grubunda olmak üzere 102 birey dahil edildi. Hastaların 26'sı (%50) kadın, 26'sı (%50) erkekti. Kontrol grubunun ise 23'ü (%46) erkek, 27'si (%54) kadındı. Grupların yaş ortalamalarına bakıldığında, AS grubu 39,33±9,70 yıl, kontrol grubu ise 37,28±10,81 yıl olarak belirlendi. Gruplar arasında yaş, VKİ ve fiziksel aktivite düzeyi açısından bir fark saptanmadı (p>0,05). Biyokimyasal parametrelerin gruplar arasında karşılaştırılmasında biyokimyasal parametreler açısından anlamlı düzeyde fark bulunmadığı belirlendi (p>0,05). Multifidus ve Erektör Spina kaslarının kalınlık ve sertlik ölçüm sonuçlarının gruplar arasında karşılaştırılmasında gruplar arasında anlamlı düzeyde vi fark bulunmadığı belirlendi (p>0,05). Multifidus ve Erektör Spina kaslarının ekojenite sonuçlarının gruplar arasında karşılaştırılmasında Sağ ve sol multifidus kaslarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (her iki multifidus kas için χ² = 10,091; p = 0,0178). Buna karşın, sağ ve sol erektör spina kaslarında ekojenite derecelerinin dağılımı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (sağ: p = 0,354; sol: p = 0,354). AS hastalarında BASDAİ hastalık aktivitesi sınıflamasına göre multifidus ve erektör spina kaslarının kalınlığı ve sertliğinin karşılaştırılmasında düşük hastalık aktivitesi olan AS hastalarında, yüksek hastalık aktivitesi olan AS hastalarına göre sağ ve sol erektör spina kas sertliklerinin daha az olduğu görüldü (p=0,008, p=0,002; sırasıyla). AS hastalarında BASMI spinal mobilite sınıflamasına göre multifidus ve erektör spina kaslarının kalınlığı ve sertliğinin karşılaştırılmasında gruplar arasında anlamlı düzeyde fark bulunmadığı belirlendi (p>0,05). Sonuç: AS'nin yalnızca eklemleri tutan bir hastalık değil aynı zamanda kasları tutabilen bir kronik hastalık olduğu unutulmamalıdır. Bizim çalışmamızda incelemiş olduğumuz paraspinal kasların; kalınlık, sertlik ve eko derecelendirmesi açısından çok yönlü değerlendirilmesi yapılmıştır. AS'de paraspinal kas tutulumunun kaslara özgü ve seçici bir patern gösterdiği görülmüştür. Ultrason elastografinin AS'li hastalarda kasların değerlendirilmesinde ne kadar etkili olabildiği; hastalığın erken döneminde bile kasa ait bulguları saptayabilmesi, duyarlı bir görüntüleme aracı olduğunu gösterir. AS'li hastalarda paraspinal kas değerlendirilmesi tanıda, hastalık takibinde ve tedavi yanıtında bize önemli ipuçları verebilir. Kas tutulumunun ilerlemesini kontrol altında tutabilmek, buna bağlı hayat kalitesini artırabilmek için farmakolojik tedaviler yeterli değildir; fizik tedavi rehabilitasyon, egzersiz, spor ve zararlı alışkanlıklardan kaçınılması faydalı olabilmekte. Hastaya özel bireyselleştirilmiş tedavi programlarının ve takip aşamalarının disiplinler arası koordine edilmesi gereklidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Ankylosing spondylitis (AS) is a systemic rheumatic disease characterized by chronic inflammation involving the axial skeleton, sacroiliac joints, and peripheral joints. The disease typically begins in young adult males and is characterized by inflammatory low back pain, morning stiffness, limitation of spinal mobility, and progressive structural damage. The aim of this study was to evaluate paraspinal muscle thickness and stiffness in patients with ankylosing spondylitis and in a healthy control group using the Shear Wave Elastography (SWE) method, and to assess the obtained results in relation to clinical activity indices (BASDAI, BASFI, BASMI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESR) and laboratory parameters (biochemical and hematological tests, CRP, ESR, etc.). The findings of this study are expected to provide a novel approach for the observational and objective assessment of musculoskeletal involvement and functional limitation in AS, and to contribute to the literature by supporting the potential role of SWE as an imaging tool that may be used in clinical practice for monitoring disease activity and prognosis. Method: This descriptive, comparative, single-center, observational, prospective, cross-sectional study was conducted at the Division of Rheumatology, Faculty of Medicine, Necmettin Erbakan University Meram. The study evaluated hematological and biochemical parameters as well as ultrasonographic findings in patients diagnosed with ankylosing spondylitis and in a healthy control group. A total of 52 patients diagnosed with ankylosing spondylitis according to the ASAS classification criteria and 50 age- and sex-matched healthy controls were included in the study. Patients with AS were assessed using five validated disease activity and functional indices: BASDAI (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index), ASDAS-CRP/ASDAS-ESR (Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score), BASFI (Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index), and BASMI (Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index). According to disease activity stratification, paraspinal muscle stiffness, thickness, and echogenic grading were evaluated in both the patient and control groups using ultrasonography. The study was performed using a donated ultrasound device not covered by the national social security reimbursement system. Paraspinal muscle stiffness was measured using the Shear Wave Elastography (SWE) technique. Height and weight were measured in all participants, and body mass index (BMI) was calculated. Routine blood tests were performed for both patient and control groups. All ultrasonographic and SWE examinations were performed by an experienced musculoskeletal radiologist who was blinded to the clinical data of both the patient and control groups. Results: A total of 102 individuals were included in the study: 52 patients in the AS group and 50 individuals in the control group. In the AS group, 26 patients (50%) were female and 26 (50%) were male. In the control group, 23 participants (46%) were male and 27 (54%) were female. The mean age was 39.33 ± 9.70 years in the AS group and 37.28 ± 10.81 years in the control group. No significant differences were observed between viii the groups in terms of age, body mass index (BMI), or physical activity level (p> 0.05). Comparison of biochemical parameters between the groups revealed no statistically significant differences (p> 0.05). When multifidus and erector spinae muscle thickness and stiffness measurements were compared between the groups, no statistically significant differences were found (p> 0.05). However, in the comparison of echogenicity grades, a statistically significant difference was detected in the right and left multifidus muscles (for both sides, χ² = 10.091; p = 0.0178). In contrast, no significant differences were observed between the groups regarding echogenicity distribution of the right and left erector spinae muscles (right: p = 0.354; left: p = 0.354). According to BASDAI disease activity classification in patients with AS, comparison of multifidus and erector spinae muscle thickness and stiffness demonstrated that patients with low disease activity had lower right and left erector spinae muscle stiffness values compared to those with high disease activity (p = 0.008 and p = 0.002, respectively). When multifidus and erector spinae muscle thickness and stiffness were evaluated according to BASMI spinal mobility classification in patients with AS, no statistically significant differences were found between the groups (p> 0.05). Conclusion: Ankylosing spondylitis should not be considered solely a joint disease but also a chronic condition that may involve skeletal muscles. In our study, the paraspinal muscles were comprehensively evaluated in terms of thickness, stiffness, and echogenic grading. Paraspinal muscle involvement in AS appeared to demonstrate a muscle-specific and selective pattern. Ultrasound elastography proved to be an effective modality for the assessment of muscle involvement in patients with ankylosing spondylitis, as it was capable of detecting muscle-related changes even in the early stages of the disease, highlighting its value as a sensitive imaging tool. Evaluation of paraspinal muscles in patients with AS may provide important insights for diagnosis, disease monitoring, and assessment of treatment response. Pharmacological therapy alone may not be sufficient to control the progression of muscle involvement and to improve quality of life. Physical therapy and rehabilitation, regular exercise and sports activities, as well as avoidance of harmful habits, may contribute positively to disease management. Individualized treatment programs and coordinated multidisciplinary follow-up strategies are essential for optimal patient care.
Benzer Tezler
- Ankilozan spondilit hastalarında global postural reedukasyon ve radar tedavisinin hastalık aktivitesi, spinal mobilite,yaşam kalitesi ve depresyon üzerine olan etkisi
The effect of global postural reeducation (GPR) and microwave (RADAR) therapy on pain, disease activity, mobility, quality of life and depression in patients with ankylosing spondylitis: a randomized controlled trial
ÜLKÜ DÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonEge ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü
PROF. DR. CİHAT ÖZTÜRK
- Primer sjögren sendromlu ve ankilozan spondilitli hastalarda hasta kökenli ölçekler (yorgunluk, yaşam kalitesi, ruhsal durum değerlendirilmesi, pitsburg uyku kalitesi, basdaı, basfı, ss eular indeksleri) ve hastalık aktivesi ile ilişkisi
In primary sjogren's syndrome and ankylosing spondylitis patients , patient oriented scales (fatigue, life quality, spirutual situation evaluation, pittsburg sleep quality, basdai, basfi, SS eular indexes ) and the relationship with the illness activities
CELAL İDEMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
RomatolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN MURAT TURGAY
- Romatolojik hastalarda anti TNF-ALFA tedavisinin beslenme alışkanlıkları ve serum leptin düzeyi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Determine the effect of anti TNF-ALPHA therapy in nutritional status and serum leptin levels in rheumatic patients
FATMA ZEHRA KADAYIFÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAKBULE GEZMEN KARADAĞ
- Kronik otoimmün tiroiditin ankilozan spondilit prognozuna etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of chronic autoimmune thyroiditis on the prognosis of Ankylosing Spondylitis
SÜMEYYE DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. AKİF BAYYİĞİT
- Ankilozan spondilit varlığının ventriküler-arteriyel coupling artışı ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of ankylosant spondilitis with increased ventricular-arterial coupling
GÖKHAN BARUTCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
KardiyolojiRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERGÜL