Geri Dön

hiperlipidemi hastalarının diyetlerinin toplumla karşılaştırılması

Comparison of dietary habits between hyperlipidemic patients and the general population

  1. Tez No: 1015951
  2. Yazar: MERVE EROĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET GÖKTUĞ KILINÇARSLAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı; tıp merkezine başvuran hiperlipidemi hastalarının günlük diyet örüntülerini sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grubu (toplum) ile karşılaştırmalı olarak analiz etmek; makro-mikro besin ögesi alımları ile sosyodemografik ve davranışsal faktörlerin diyet üzerindeki etkilerini kantitatif olarak ortaya koymaktır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma, 01.10.2025 - 31.12.2025 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18 yaş üzeri 149 katılımcı (72 hiperlipidemi tanılı, 77 kontrol) ile yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, beslenme bilgi düzeyleri ve fiziksel aktivite durumları (IPAQ-Kısa Formu) anketle sorgulanmış; beslenme durumları 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı alınarak My BeBiS programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde ki-kare, t-testi ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %49,0'u (n=73) kadın, %51,0'i (n=76) erkektir. Hiperlipidemi grubunun yaş ortalaması (58,44±15,90 yıl), kontrol grubundan (36,66±12,42 yıl) anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,018). Hiperlipidemi olan bireylerde kronik hastalık sayısı daha fazla iken (p<0,001), beslenme bilgi düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük saptanmıştır (p=0,001). Kontrol grubunun günlük ortalama enerji (1407,60±660,43 kcal vs 1162,82±452,76 kcal; p=0,023), karbonhidrat (133,37±69,76 g vs 105,41±54,18 g; p=0,038), yağ (66,29±44,89 g vs 57,61±24,85 g; p=0,017) ve kilogram başına protein (0,91±0,54 g/kg vs 0,70±0,29 g/kg; p=0,032) alımları hastalardan yüksek bulunmuştur . Çok değişkenli regresyon analizlerinde, diğer sosyodemografik faktörler kontrol edildiğinde; su alımını yordayan model anlamlı bulunmuş (p=0,011); karbonhidrat alımı ile hiperlipidemi varlığı arasında bağımsız ve negatif yönlü (azalmaya işaret eden) bir ilişki saptanmıştır (p=0,006). Protein (p=0,012), B3 vitamini (p=0,003) ve B6 vitamini (p=0,038) alımlarının, yaştaki artışla bağımsız olarak daha düşük düzeylerde seyrettiği görülmüştür.B12 vitamini alımında ise hiperlipidemi varlığı (p=0,002) bağımsız ve pozitif yönlü (artışla ilişkili) bulunmuştur. Mineral regresyonlarında, hiperlipidemi varlığının daha düşük bakır (p=0,004), flor (p<0,001) ve magnezyum (p<0,001) alımı ile bağımsız olarak ilişkili olduğu; selenyum alımında ise bağımsız bir artışla birliktelik gösterdiği (p=0,003) saptanmıştır. Sonuç: Hiperlipidemi, yalnızca lipid fraksiyonlarındaki sapmalarla değil; ileri yaş, düşük eğitim ve beslenme bilgi düzeyi ile değişen diyet örüntülerini kapsayan çok boyutlu bir metabolik patolojidir. Hastaların besin ögesi alımlarının yetersizliği ve profesyonel beslenme desteğine çoğunlukla tanı aldıktan sonra yönelmeleri (p<0,001), birinci basamak sağlık hizmetlerinde erken dönem risk taramalarının, beslenme okuryazarlığının artırılmasının ve bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisinin önemini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study was to compare the daily dietary patterns of patients diagnosed with hyperlipidemia with a healthy control group (community) and to quantitatively evaluate the effects of macronutrient-micronutrient intake, sociodemographic, and behavioral factors on diet. Method: This cross-sectional study was conducted between 01.10.2025 and 31.12.2025 with 149 participants aged over 18 (72 with hyperlipidemia, 77 controls) who admitted to Çanakkale Onsekiz Mart University Health Practice and Research Hospital, Department of Family Medicine Outpatient Clinic. Sociodemographic characteristics, nutritional knowledge levels, and physical activity levels (IPAQ-Short Form) were evaluated using a survey. Dietary intake was assessed via a 24-hour dietary recall and analyzed using My BeBiS (Version 9.0) software. Chi-square, t-test, and multivariate linear regression analyses were used for data analysis. Results: Of the participants, 49.0% (n=73) were female and 51.0% (n=76) were male. The mean age of the hyperlipidemia group (58.44±15.90 years) was significantly higher than that of the control group (36.66±12.42 years) (p=0.018). Participants with hyperlipidemia had a significantly higher number of chronic diseases (p<0.001) and a significantly lower level of nutritional knowledge compared with the control group (p=0.001). The control group had significantly higher mean daily energy intake (1407.60±660.43 vs. 1162.82±452.76 kcal; p=0.023), carbohydrate intake (133.37±69.76 vs. 105.41±54.18 g; p=0.038), fat intake (66.29±44.89 vs. 57.61±24.85 g; p=0.017), and protein intake per kilogram of body weight (0.91±0.54 vs. 0.70±0.29 g/kg; p=0.032) than the hyperlipidemia group. In multivariable regression analyses, the model predicting daily water intake was statistically significant (p=0.011). Hyperlipidemia was independently and inversely associated with carbohydrate intake (p=0.006). Increasing age was independently associated with lower intakes of protein (p=0.012), vitamin B3 (p=0.003), and vitamin B6 (p=0.038). In contrast, hyperlipidemia was independently and positively associated with vitamin B12 intake (p=0.002). In the mineral regression models, hyperlipidemia was independently associated with lower intakes of copper (p=0.004), fluoride (p<0.001), and magnesium (p<0.001), whereas it was independently associated with higher selenium intake (p=0.003).Conclusion: Hyperlipidemia is a multidimensional metabolic pathology associated with advanced age, lower education, and lower nutritional knowledge, rather than just biochemical alterations. The insufficient nutrient intake among patients and their tendency to seek professional nutritional support only after diagnosis (p<0.001) emphasize the necessity of early cardiovascular risk screening, improving health literacy, and implementing individualized medical nutrition therapy in primary care.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    658712

    Psoriasisli hastaların komorbiditelerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of comorbidities in patients with psoriasis

    AYBALA CEBECİK ÖZCAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    DermatolojiKarabük Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HABİBULLAH AKTAŞ

  2. Tez No

    839761

    Hepatik tutulum ile giden glikojen depo hastalarında Diyet İnflamatuvar İndeksinin karaciğer enzimleri yüksekliği ile ilişkisi

    The relationship of Dietary Inflammatory Index with liver enzymes elevation in patients with hepatic involvement glycogen storage

    FATMANUR YAVUZ ALASHQAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHasan Kalyoncu Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YASEMİN BEYHAN

  3. Tez No

    60619

    Diyet tedavisinde Fiber'in tip II diabetik hastaların kan şekeri regülasyonuna ve diabetik olan, olmayan hiperlipidemik hiperkolesterolomik hastaların plazma kolestrin ve lipidlerine etkisine

    Başlık çevirisi yok

    MUVEDDET EMEL ALPHAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. A. SEVİM BÜYÜKDEVRİM

  4. Tez No

    673559

    Dislipidemi hastalarının hiperlipidemi hakkındaki bilgi, tutum, davranış ve farkındalıklarının değerlendirilmesi

    Evaluation of knowledge, attitude, behavior and awareness of hyperlipidemia patients about dyslipidemia

    MUHAMMED SAİD CAYNAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEREN PAMUK

  5. Tez No

    515314

    Rozase hastalarının klinik özellikleri ve hastalık şiddeti ile serum bilirubin seviyesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Clinical characteristics of rosacea patients and evaluation of the relationship between disease severity and serum bilirubin level

    ENGİN KARAASLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    DermatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HATİCE MERAL EKŞİOĞLU

Geri Dön