Alikahya Fatih Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 40 ile 69 yaş aralığındaki kadınların sağlık algıları, meme kanseri taramalarına yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of health perceptions, attitudes and behaviors towards breast cancer screenings of women aged 40 to 69 registered at Alikahya Fatih Family Health Center
- Tez No: 1015957
- Danışmanlar: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Bu çalışma, 40–69 yaş aralığındaki kadınların meme kanseri taramalarına yönelik davranışları, tutumları ve sağlık algılarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırmanın evrenini, Alikahya Fatih Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 40–69 yaş aralığındaki kadınlar oluşturmuştur. Veriler, anket formu aracılığıyla yüz yüze ve çevrim içi olarak toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik özellikleri içeren anket formu, Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği ve Sağlık Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya 330 kadın katılmış olup, katılımcıların yaş medyanı 48 (44–54) olarak bulunmuştur. Katılımcıların %78,5'i meme kanseri taramaları hakkında bilgi sahibi olmasına rağmen, düzenli olarak kendi kendine meme muayenesi yapanların oranı %18,2'dir. Yaşamında en az bir kez mamografi çektirenlerin oranı %51,2, klinik meme muayenesi yaptıranların oranı ise %41,8 olarak saptanmıştır. Tarama yaptırmama nedenleri arasında bilgi eksikliği ve şikâyet olmaması nedeniyle tarama gereksinimi duyulmaması ilk sıralarda yer almaktadır. Yapılan analizlerde, eğitim durumu, çalışma durumu ve meslek ile kendi kendine meme muayenesi yapma davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Ancak bu değişkenlerin mamografi çektirme durumu üzerinde anlamlı etkisi bulunmamıştır. Katılımcıların %93,3'ünün düşük risk grubunda yer aldığı belirlenmiştir. Meme kanseri risk algısı arttıkça, mamografi ve klinik meme muayenesi yaptırma oranlarının anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır. Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği medyan puanı 95, Sağlık Algısı Ölçeği medyan puanı 49 olarak bulunmuştur. Meme kanseri tarama yöntemlerini bildiğini ifade eden ve tarama yaptıran kadınların tutum ve sağlık algısı puanları, yaptırmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların yaşı arttıkça Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği puanının anlamlı şekilde azaldığı, Sağlık Algısı Ölçeği puanı ile yaş arasında ise anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür. Ayrıca tutum puanı arttıkça sağlık algısı puanının da arttığı belirlenmiştir. 51 Sonuç: Kadınların meme kanseri taramaları hakkında bilgi sahibi olmalarına rağmen taramalara katılım oranlarının yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Tarama yaptırmamanın en önemli nedenlerinden biri, semptom olmadan tarama yapılmayacağı yönündeki yanlış algıdır. Bu nedenle toplumda semptom olmadan da tarama yapılması gerektiğine yönelik farkındalık artırılmalıdır. Özellikle eğitim düzeyi düşük, ev hanımları ve ileri yaş grubundaki kadınların taramalara yönelik tutumlarının ve sağlık algılarının geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Sağlık algısı ile tarama tutumları arasındaki pozitif ilişki göz önünde bulundurularak, yalnızca teorik bilgi ile sınırlı kalmayan, davranış değişikliğini destekleyen, sade ve anlaşılır içeriklere sahip uygulamalı eğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was conducted to evaluate the behaviors, attitudes, and health perceptions of women aged 40–69 years regarding breast cancer screening. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was carried out among women aged 40–69 years registered at Alikahya Fatih Family Health Center. Data were collected both face-to-face and online using a structured questionnaire. The data collection tools included a sociodemographic information form, the Attitude Scale Toward Cancer Screening, and the Health Perception Scale. Results: A total of 330 women participated in the study, and the median age was 48 (44– 54) years. Although 78.5% of the participants reported having knowledge about breast cancer screening, only 18.2% performed regular breast self-examination. The rates of having at least one mammography and at least one clinical breast examination were 51.2% and 41.8%, respectively. The most common reasons for not participating in screening were lack of knowledge and the absence of symptoms. Statistical analysis showed a significant association between educational level, employment status, occupation, and breast self-examination behavior. However, these variables were not significantly associated with mammography uptake. It was found that 93.3% of the participants were in the low-risk group. As the perceived risk of breast cancer increased, the rates of mammography and clinical breast examination also increased significantly. The median score of the Attitude Scale Toward Cancer Screening was 95, and the median score of the Health Perception Scale was 49. Women who reported being knowledgeable about breast cancer screening methods and those who participated in screening had significantly higher attitude and health perception scores compared to those who did not. As age increased, the attitude scale score significantly decreased, whereas no significant relationship was found between age and health perception score. Additionally, a positive correlation was observed between attitude and health perception scores. Conclusion: Despite having knowledge about breast cancer screening, participation rates remain insufficient. One of the main reasons for not undergoing screening is the 53 misconception that screening is unnecessary in the absence of symptoms. Therefore, awareness should be increased regarding the importance of screening even in asymptomatic individuals. It is essential to improve attitudes toward screening and health perceptions, particularly among women with lower educational levels, housewives, and older age groups. Considering the positive relationship between health perception and screening attitudes, there is a need for practical, clear, and behavior-oriented educational programs that go beyond theoretical knowledge to increase breast cancer screening rates.
Benzer Tezler
- Ameliyathane hemşirelerinde ekip yaklaşımı ve algılanan stres düzeyinin belirlenmesi
Determination of team approach and perceived stress level in operating room nurses
FİLİZ ESİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
- Endüstriyel nitelikli arıtma çamurlarının bazı toprak özellikleri üzerine etkileri
Effect of industrial sludge applied to soil
BURCU TAŞATAR (PARLAK)
- 0-6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımı ile ilgili bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of parents with 0-6 years old child on rational use of antibiotics
AYÇİN ÖZTÜRK MARUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLZADE UYSAL
- Preterm yenidoğanlara orogastrik tüp takma işlemi sırasında dinletilen anne sesi ve beyaz gürültünün ağrı düzeyi ve fizyolojik parametrelere etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of master voice and white noise on pain level and physiological parameters during orogastric tube installation in preterm newborn: A randomized controlled study
REYHAN TIBIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikDüzce ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK KONUK ŞENER
- Sağlıklı ve riskli gebelerde gebeliğin kabulünün doğuma hazır oluşluk ve prenatal bağlanma ile ilişkisi
The relationship between pregnancy acceptance and preparation for labor and prenatal attachment in healthy and risky pregnants
EBRAR HUT AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EbelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN DAĞLAR