Yumurtaya verilen di-isobütil Fitalat'ın tavuk embriyolarında timus ve bursa Fabricii'nin gelişimi üzerindeki etkilerinin histolojik yöntemlerle belirlenmesi
Determination of the effects of in ovo administered di-isobutyl phthalate on development of thymus and bursa of fabricius in chicken embryos by using histological methods
- Tez No: 1016003
- Danışmanlar: PROF. DR. EMRAH SUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Histoloji ve Embriyoloji, Veteriner Hekimliği, Histology and Embryology, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Fitalat, Phthalate
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veteriner Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fitalatlar plastiklerin yumuşatılması ve sertleştirilmesinde özellikle PVC üretiminde, kozmetiklerde, ojelerde, kişisel bakım ürünlerinde, yiyecek ve içeceklerde, bazı ilaçların dış yüzey kaplamalarında kullanılan renksiz, yağlı, suda çözünmeyen maddelerdir. Düşük ve yüksek moleküler ağırlığa sahip fitalatlar olarak sınıflandırılırlar. Di-isobütil fitalat (DIBP) düşük moleküler ağırlık grubundadır. Zayıf, non-kovalent bağ yapma özellikleri nedeniyle fitalatlar bulundukları ürünlerden kolayca sızarak serbest hale gelirler ve hemen her yeri kontamine eden çevre kirleticileri olarak karşımıza çıkarlar. Endokrin sistemin işleyişini bozmaları ile öne çıkan fitalatlar“Endokrin Bozucu Kimyasallar-Endocrine Disrupting Chemicals-EDC”olarak bilinen kimyasal grubunda ele alınırlar. Yapılan çalışmalar kapalı mekânların tozunda ve havasında da fitalatların varlığını ortaya koymuştur. Dolayısıyla fitalatların hem oral yolla hem de dermal ve solunum yoluyla da alınabileceği bildirilmektedir. Fertil tavuk yumurtaları birçok ilaç ve kimyasal maddenin olası embriyotoksik ve teratojenik etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılan çalışmalarda sıklıkla tercih edilen materyallerden birisidir. Bu projede 5 farklı grup oluşturulacaktır. Hiçbir işlemin uygulanmayacağı Kontrol grubunun ve taşıyıcı grubunun yanı sıra fertil tavuk yumurtalarına 3 farklı dozda (50 mg/kg DIBP; 250 mg/kg DIBP; 550 mg/kg DIBP) DIBP solüsyonu 100 μL hacimde inkübasyondan hemen önce hava kamarası yoluyla verilecektir. Kuluçkanın 17. ve 20. günü her gruptan 6'şar embriyodan timus ve bursa Fabricii doku örnekleri alınacaktır. Ayrıca kuluçkadan çıkış günü çıkan civcivler kayıt altına alınacak ve her grup için çıkış oranları belirlenecek; çıkış gerçekleşmeyen yumurtalar da açılarak öncelikle fertil olup olmadıkları tespit edildikten sonra fertil yumurtalardaki embriyoların ölüm evreleri Hamburger-Hamilton Skalasına göre belirlenecektir. Embriyo doku örneklerinin rutin histolojik yöntemlerle takip edilmesinin ardından elde edilen parafin bloklardan alınan kesitler Crossmon'un üçlü boyaması, Hematoksilen-Eozin ve Papenheim'ın panoptik boyama yöntemleri ile boyanarak DIBP'nin söz konusu dokuların embriyonik gelişimi üzerindeki olası etkileri belirlenecektir. Dokulardan elde edilen kesitlerden gerekli görülen bölgelerin fotoğrafları çekilerek elektronik ortamda kayıt altına alınacaktır. Gerek halk sağlığını gerekse hayvan sağlığını olumsuz yönde etkileyen çevresel kirleticiler üzerinde yapılacak olan çalışmalardan elde edilecek sonuçların farkındalık yaratarak söz konusu kimyasalların kullanımıyla ilgili yasal düzenlemelerin yapılmasına katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. Yapılan kaynak araştırmalarında DIBP'nin farklı organlar ve sistemler üzerindeki etkilerinin araştırıldığı birçok çalışmanın olduğu tespit edilse de adı geçen maddenin fertil tavuk yumurtalarına verilerek timus ve bursa Fabricii üzerindeki olası embriyotoksik ve teratojenik etkilerinin değerlendirildiği bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Yapılması planlanan bu çalışmanın alanındaki bu eksikliği doldurabileceği ve ileride bu konuda yapılacak olan benzer çalışmalara faydalı olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Phthalates are colorless, oily, water-insoluble substances used in the softening and hardening of plastics, especially in PVC production, cosmetics, nail polishes, personal care products, food and beverages, and the outer surface coatings of some drugs. They are classified as low and high molecular weight phthalates. Di-isobutyl phthalate (DIBP) is in the low molecular weight group. Due to their weak, non-covalent bonding properties, phthalates are easily leached from the products, they are found in and become free, becoming environmental pollutants that contaminate almost everywhere. Phthalates are considered in the chemical group known as“Endocrine Disrupting Chemicals-EDC”. Studies have also revealed the presence of phthalates in the dust and air of indoor spaces. Therefore, it is reported that phthalates can be taken both orally and through dermal and respiratory routes. Fertile chicken eggs are one of the frequently preferred materials in studies conducted to determine the possible embryotoxic and teratogenic effects of many drugs and chemicals. Eggs were divided into five groups. In addition to the Control group and the vehicle group, 3 different doses of DIBP solution (50 mg/kg DIBP; 250 mg/kg DIBP; 550 mg/kg DIBP) will be administered to fertile chicken eggs via the air chamber in a volume of 100 μL just before incubation. On the 17th and 20th days of incubation, thymus and bursa Fabricii tissue samples will be taken from 6 embryos from each group. In addition, the chicks that hatch on the day of hatching will be recorded and the hatching rates for each group will be determined; the eggs that do not hatch will be opened and firstly determined whether they are fertile or not, and then the death stages of the embryos in the fertile eggs will be determined according to the Hamburger-Hamilton Scale. After the embryo tissue samples are processed with routine histological methods, the sections taken from the paraffin blocks obtained will be stained with Crossmon's triple staining, Hematoxylin-Eosin and Papenheim's panoptic staining methods to determine the possible effects of DIBP on the embryonic development of the tissues. Photographs will be recorded electronically. It is thought that the results obtained from studies on environmental pollutants that negatively affect both public health and animal health can contribute to the establishment of legal regulations regarding the use of these chemicals by raising awareness. Although there were many studies investigating the effects of DIBP on different organs and systems, no study was found by using the fertile chicken eggs and its possible embryotoxic and teratogenic effects on the thymus and bursa Fabricii were evaluated. It is thought that this study can be useful for similar studies to be conducted on this subject in the future.
Benzer Tezler
- Ornithogalum sigmoideum Freyn ve Sınt'da sitoembriyolojik ve sitokimyasal çalışmalar
Cytoembryological and cytochemical studies on Ornithogalum sigmoideum Freyn and Sint
IŞIL İSMAİLOĞLU
- Mardin ve Kayseri yörelerinde immünglobulin e aracılı besin alerjisi tanısı alan hastaların klinik ve demografik verilerinin araştırılıp değerlendirilmesi
Investigation and evaluation of clinical and demographic data of patients diagnosed with immünoglobulin e-mediated food allergy in the regions of Mardin and Kayseri
SAKİNE ŞANLIKAN AKÇAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT CANSEVER
- Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)
History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)
NİHAL ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiFars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KANAR
- Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı
The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia
VİLDAN ÜRK TAŞYENEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ONAĞ