Antarktika yüzey sularında bulunan yarı uçucu organik bileşiklerin manyetik karıştırma çubuğu ekstraksiyonu gc-ms/ms analiz sistemi ile tespiti: Dağılım, olası kaynakların tespiti ve risk değerlendirmesi
Determination of semi-volatile organic compounds in antarctic surface waters by magnetic stir bar extraction gc-ms/ms analysis system: Distribution, identification of possible sources and risk assessment
- Tez No: 1016055
- Danışmanlar: PROF. DR. NEVİM GENÇ, DOÇ. DR. OLTAN CANLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Antarktika genellikle bozulmamış ve kimyasal kirleticilerin yaygın etkisine karşı savunmasız olarak kabul edilir. Bu nedenle, Antarktika'nın su sistemlerinde bulunan yarı uçucu organik bileşikler (SVOC) okyanus akıntıları, uzun menzilli atmosferik taşınım, son zamanlarda artış gösteren araştırma bölgeleri ve insan faaliyetleri yoluyla kıtaya ulaşabilir. Bu çalışmada, Antarktika'nın farklı bölgelerinden alınan göl ve deniz suyu örneklerinde çok düşük konsantrasyonlarda bulunan yarı uçucu organik bileşiklerin (SVOC) dağılım modelleri incelenmiş, PAH'ların olası kaynakları belirlenmiş ve bu kirleticilerle ilişkili çevresel ve insan sağlığı riskleri, Dünya'nın en hassas ve en az bozulmuş ekosistemlerinden birinde değerlendirilmiştir. Toplanan su örnekleri, Antaktika'da manyetik karıştırma çubuğu ekstraksiyonu (SBSE) yöntemi ile yerinde ön işleme tabi tutulmuştur. 500 mL alınan su örnekleri 16 saat boyunca ekstrakte edilmiş, karıştıma çubuklarında tutulan SVOC'ler Türkiye'ye getirilerek TÜBİTAK Laboratuvarlarında Termal Desorpsiyon Gaz Kromatografisi- Tandem Kütle Spektrometresi (GC-MS/MS) ile analiz edilmiştir. Yöntem, log Kow değeri 2'nin üzerinde olan bileşikleri başarıyla analiz etmektedir. Toplam 33 adet su örneğinin analizi sonucunda, ΣPAH konsantrasyonlarının 0,484–2,570 ng/L aralığında değiştiği ve ortalama değerinin 1,168 ng/L olduğu belirlenmiştir. ΣPCB konsantrasyonlarının ise 0,099–0,343 ng/L aralığında değiştiği ve ortalama değerinin 0,219 ng/L olduğu, ΣOCP konsantrasyonlarının ise 0,162–1,338 ng/L arasında değiştiği saptanmıştır. Naftalin, benz(a)antrasen, fenantren ve floren baskın PAH bileşenleri olarak belirlenmiştir. PCB 101, PCB 52, PCB 28, bifenil, sipermetrin ve beta-HCH ise PCB ve OCP grupları içerisinde baskın türler olarak öne çıkmıştır. Özellikle D4, G4, G5 ve G9 istasyonlarında yüksek konsantrasyonlar saptanmıştır. Tanı oranları, özellikle fosil yakıt yanması ve gemi taşımacılığı emisyonları kaynaklı petrojenik girdilere işaret etmektedir. Risk değerlendirmesi, SVOC'ler için hesaplanan RQ değerlerinin tüm örneklerde 1'in altında olduğunu ve bunun ihmal edilebilir düzeyde çevresel risk oluşturduğunu göstermiştir. Ayrıca, BaPeq değerleri, acil bir kanserojen tehdit bulunmadığını doğrulamıştır. Sağlık riski analizi ise bu kirleticilere maruz kalmanın, düzenleyici kriterlere göre, çocuklar ve yetişkinler için anlamlı düzeyde kanserojen ya da kanserojen olmayan riskler oluşturmadığını ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Antarctica is generally considered pristine and vulnerable to the widespread effects of chemical pollutants. Therefore, semi-volatile organic compounds (SVOCs) present in Antarctic aquatic systems may reach the continent through ocean currents, long-range atmospheric transport, recently increased research sites, and human activities. This study examined the distribution patterns of semi-volatile organic compounds (SVOCs) present at very low concentrations in lake and seawater samples collected from different regions of Antarctica, identified the potential sources of PAHs, and assessed the environmental and human health risks associated with these pollutants in one of the most sensitive and least disturbed ecosystems on Earth. The collected water samples were pretreated in situ in Antarctica using stir-bar sorptive extraction (SBSE). 500 mL of water samples were extracted for 16 hours, and the SVOCs retained on the stirring rods were brought to Türkiye and analyzed by Thermal Desorption Gas Chromatography-Tandem Mass Spectrometry (GC-MS/MS) at TUBITAK Laboratories. The method successfully analyzed compounds with a log Kow value above 2. As a result of the analysis of a total of 33 water samples, ΣPAH concentrations were determined to vary between 0.484–2.570 ng/L, with an average value of 1.168 ng/L. ΣPCB concentrations were determined to range from 0.099–0.343 ng/L, with an average value of 0.219 ng/L, and ΣOCP concentrations were determined to range from 0.162–1.338 ng/L. Naphthalene, benz(a)anthracene, phenanthrene, and fluorene were identified as the predominant PAH compounds. PCB 101, PCB 52, PCB 28, biphenyl, cypermethrin, and beta-HCH were the dominant species within the PCB and OCP groups. Particularly high concentrations were detected at stations D4, G4, G5, and G9. Detection rates indicated petrogenic inputs, particularly from fossil fuel combustion and shipping emissions. The risk assessment showed that the calculated RQ values for SVOCs were below 1 in all samples, posing a negligible environmental risk. Furthermore, BaPeq values confirmed that there was no immediate carcinogenic threat. A health risk analysis revealed that exposure to these contaminants did not pose significant carcinogenic or non-carcinogenic risks to children and adults according to regulatory criteria.
Benzer Tezler
- Lack of Arctic and Antarctic issues in international code for ships operating in polar waters (polar code) and suggesting positive improvements
Kutup sularında faaliyet gösteren gemilere yönelik kod, kutup kodunda Arktik ve Antarktika için yer verilmeyen hususlar ve kutup kodunun geliştirilmesi için öneriler
MERİÇ KARAHALİL
Doktora
İngilizce
2021
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU ÖZSOY
- Sediment and water geochemistry records of volcanic rock alteration under glacial melt conditions in admiralty bay, antarctica
Sediman ve su jeokimyası verileri ile buzul erimesi etkisindeki volkanik kayaçların alterasyon profillerinin incelenmesi; admıralty körfezi, antarktika örneği
YAĞMUR GÜNEŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGUL ÇELİK BALCI
- Artemia fecal pellet is an important paleoenvironment indicator in hypersaline lakes: A case study Urmia Lake (NW İran)
Artemia fekal pellet hipersalin göllerde önemli bir paleoortam göstergesidir: Urmiye Gölü (KB İran) vaka çalışması
SELMA SARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ MOHAMMADİ
- Analysis of sea ice concentration around Horseshoe Island in Marguerite Bay with satellite imagery
Marguerite Körfezi'nde Horseshoe Adası çevresinin deniz buzu kontrasyonu'nun uydu görüntüleri ile analizi
SİNAN YİRMİBEŞOĞLU
Doktora
İngilizce
2024
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU ÖZSOY
- Horseshoe adası Antarktika'da İHA-GPR gözlemlerine dayalı buzul izleme ve 3D modelleme
Glacier monitoring and 3D modeling based on UAV-GPR observations on horseshoe island, antarctica
MEHMET ARKALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT OĞUZ SELBESOĞLU