Aynı hanede yaşayan bireylerde Demodex spp. yoğunluğunun korelasyonu ve hane içi bulaşın değerlendirilmesi: Bulaş yolları ve risk faktörlerinin retrospektif değerlendirilmesi
Correlation of Demodex spp. density among household members and assessment of intra-household transmission: A retrospective evaluation of transmission routes and risk factors
- Tez No: 1016179
- Danışmanlar: PROF. DR. ATIL AVCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Demodex spp, Demodikozis, Fiziksel Temas, Hane İçi Bulaş, Ortak Eşya Kullanımı, Demodex spp, Demodicosis, Household Transmission, Physical Contact, Shared Items
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Demodex akarları, memelilerin pilosebase ünitelerinde yaşayan ektoparazitlerdir. Demodikozis ise pilosebase ünite tutulumuyla giden, Demodex akarlarının proliferasyonu ve immün toleransın kaybedilmesi ile inflamatuvar lezyonların oluştuğu klinik tablolar bütünüdür. Morfolojik ve biyolojik olarak Demodex spp. ile birbirine benzeyen Sarcoptes scabiei'nin neden olduğu uyuz hastalığında tüm hane halkının eş zamanlı tedavi edilmesine karşın, demodikozis tedavisinde benzer stratejilerin gerekliliği tartışılmamıştır. Bu çalışmanın amacı; hane içi yakın fiziksel temas ve ortak eşya kullanımının Demodex spp. parazit yükünü doğrudan artıran en güçlü bulaş dinamiği olduğunu göstermek ve dirençli vakaların yönetiminde 'hasta odaklı' değil 'hane halkı odaklı' eş zamanlı tedavi stratejilerinin gerekliliğini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Kayseri Şehir Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Kliniği'nde retrospektif olarak yürütülmüştür. 01/01/2024-01/12/2025 tarihleri arasında polikliniğimize başvurmuş ve Standart Yüzeyel Deri Biyopsisi (SYDB) yöntemi ile Demodex spp. yoğunlukları ölçülmüş hastaların tıbbi kayıtları ve arşivde mevcut olan takip formları çalışmanın materyalini oluşturmaktadır. Veriler taranmış, örneklem havuzu oluşturulmuştur. Listelenen hastalar arasından, ikametgâh adresi aynı olan bireyler hane olarak değerlendirilmiş olup kronolojik olarak ilk başvuruya sahip birey, 'İndeks Vaka' olarak belirlenmiştir. Çalışmaya eksiksiz tıbbi kayıtları bulunan 150 hane bazlı toplam 313 birey dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, medeni durum, var olan dermatolojik hastalık, eşlik eden hastalıklar, Fitzpatrick cilt fototipi, immünsupresyon durumu, sigara kullanımı, alkol kullanımı, stres düzeyi, SYDB sonucu, fiziksel temas, ortak eşya kullanım ve dış ortak alan kullanım sıklığını içeren veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 39,14 ± 13,97 yıl olup, en sık eşlik eden dermatolojik hastalık %37,4 oranıyla rozase olarak saptanmıştır. Çalışma grubunda D. folliculorum yoğunluğu, D. brevis'e kıyasla belirgin derecede daha yüksek ve geniş bir dağılım sergilemiştir (p<0,001). İndeks vaka ile aynı hanedeki diğer bireylerin akar yoğunlukları arasında yapılan spearman korelasyon analizinde pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Hane içi fiziksel temas skoru ile D. folliculorum (rs = 0,339, p <0,001), D. brevis (rs = 0,135, p = 0,017) ve toplam Demodex yoğunluğu (rs = 0,342, p <0,001) arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptanmış; ortak eşya kullanım skoru ile D. folliculorum (rs = 0,283, p <0,001) ve toplam Demodex yoğunluğu (rs = 0,335, p <0,001) arasında da anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Türler bazında hane içi bulaş oranları incelendiğinde; 150 hanenin %60,7'sinde D. folliculorum bulaşı saptanırken, yalnızca %2,7'sinde D. brevis bulaşı tespit edilmiştir (p <0,001). Ayrıca permütasyon testi ile hane içi bireylerin toplam Demodex yoğunluk farklarının, rastgele eşleştirilen bireylerinkinden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu kanıtlanmıştır (p <0,001). Sonuç: Bu çalışma, Demodex spp. enfestasyonunun hane içi yakın temas ve ortak eşya kullanımı yoluyla bireyler arasında güçlü bir şekilde aktarıldığını nicel ve epidemiyolojik olarak doğrulamaktadır. Bu aktarım döngüsü göz önüne alındığında, dirençli ve tekrarlayan demodikozis olgularının yönetiminde hastanın yanı sıra hane halkının taranması ve gereğinde eş zamanlı tedavi edilmesi başarılı bir klinik yönetimin standart bir parçası olmalıdır.
Özet (Çeviri)
Aim: Demodex mites are ectoparasites that inhabit the pilosebaceous units of mammals. Demodicosis is a spectrum of clinical conditions involving the pilosebaceous unit, characterized by the proliferation of Demodex mites, loss of immune tolerance, and the formation of inflammatory lesions. Although simultaneous treatment of all household members is standard practice for scabies caused by Sarcoptes scabiei which is morphologically and biologically similar to Demodex spp.; the necessity of similar strategies in demodicosis treatment has not been sufficiently discussed in the literature. The aim of this study is to demonstrate that close household physical contact and the use of shared items are the strongest transmission dynamics directly increasing the Demodex spp. parasite load, and to highlight the necessity of 'household-based' rather than 'patient-based' simultaneous treatment strategies in the management of resistant cases. Material and Methods: This study was conducted retrospectively at the Dermatology and Venereology Clinic of Kayseri City Hospital. It comprised the medical records and archived follow-up forms of patients who presented to our outpatient clinic between January 1, 2024, and December 1, 2025, and whose Demodex spp. densities were measured using Standardized Skin Surface Biopsy (SSSB). Data were reviewed to establish a sample pool. Among the listed patients, individuals sharing the same residential address were evaluated as households, and the individual with the chronologically first presentation was determined as the 'Index Case'. A total of 313 individuals from 150 households with complete medical records were included in the study. Data including age, gender, marital status, existing dermatological diseases, comorbidities, Fitzpatrick skin phototype, immunosuppression status, smoking, alcohol use, stress level, SSSB result, physical contact, shared item use, and frequency of use of shared outdoor areas were statistically analyzed. Results: The mean age of the participants was 39.14 ± 13.97 years, and the most common accompanying dermatological disease was rosacea (37.4%). In the study group, D. folliculorum density was significantly higher and exhibited a wider distribution compared to D. brevis (p < 0.001). Spearman correlation analysis revealed significant positive relationships between the mite densities of the index case and other household members. Significant positive correlations were found between the physical contact score and D. folliculorum (rs = 0.339, p < 0.001), D. brevis (rs = 0.135, p = 0.017), and total Demodex density (rs = 0.342, p < 0.001). Shared item usage scores also showed significant relationships with D. folliculorum (rs = 0.283, p < 0.001) and total Demodex density (rs = 0.335, p < 0.001). Regarding household transmission rates by species, D. folliculorum transmission was detected in 60.7% of the 150 households, while D. brevis transmission was found in only 2.7% (p < 0.001). Furthermore, permutation tests proved that all Demodex mite density differences among household members were significantly lower than those of randomly matched individuals (p < 0.001). Conclusion: This study quantitatively and epidemiologically confirms that Demodex spp. infestation is strongly transmitted among individuals through close household contact and the use of shared items. Considering this transmission cycle, screening household members and administering simultaneous treatment when necessary should be a standard part of successful clinical management in resistant and recurrent demodicosis cases.
Benzer Tezler
- Kronik ruhsal hastalık tanısı almış bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve ruhsal iyilik hallerine ilişkin nicel bir araştırma
A quantitative research on the care burden and mental well-being of family members caring for individuals with chronic mental illness
BİLGEHAN ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE SANEM ÖZATEŞ GELMEZ
- Yaşlı bireylerin aile yapısı ve aile ilişkilerinin ekosistem perspektifi temelinde analizi: Kırşehir örneği
Analysis of family structure and family relationships of older adults from an ecological systems perspective: The case of Kırşehir
YUNUS MACİT
Doktora
Türkçe
2026
SosyolojiAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUTAY YAVUZ
- Pediyatrik yaş grubunda COVİD-19 enfeksiyonu ve ev içi bulaşı etkileyen faktörler
Domestic transmission in the pediatric age group and factors affecting COVİD-19 infection
ASLISU AKDENİZ VURUNBİGİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ETEM PİŞKİN
- Kist hidatik hastalarının aile bireylerinde hastalık varlığının taranması
Screening for cystic echinococcosis among family members of patients with hydatid cyst
SUMEYYE OĞUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiHarran ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DURSUN BARUT
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SAİT BERHUNİ
- Televizyon programcılığında izlence çizelgelerini oluşturma sanatı
The Art of creating charts for TV programs
KUDRET AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDİBE SÖZEN