Annelerin e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ve çocuklarında akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumları
E-health literacy levels of mothers and their attitudes towards rational drug use in their children
- Tez No: 1016217
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHİSE AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, annelerin e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ile çocuklarında akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı, kesitsel, karşılaştırmalı ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Bağcılar ilçesinde bir aile sağlığı merkezine başvuran, 0-6 yaş aralığında çocuğu olan 176 anne oluşturmuştur. Veriler sosyodemografik ve tanıtıcı bilgi formu, E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Tanımlayıcı verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma; karşılaştırmalı istatistiklerde Mann‐Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi; ilişkilerin belirlenmesinde ise Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Annelerin e-sağlık okuryazarlığı puan ortalaması 44.35±6.043, çocuklarında akılcı ilaç kullanımına yönelik tutum puan ortalaması 163.01±17.097 olarak bulunmuştur. Annelerin %52.3'ünün 22-34 yaş aralığında olduğu, %39.8'inin lise mezunu olduğu, %66.5'inin çalışmadığı, günlük internet kullanım süresinin 3.53±1.779 saat olduğu ve %49.4'ünün çocuk sağlığı ile ilgili konularda internete sık sık başvurduğu tespit edilmiştir. Annelerin e-sağlık okuryazarlığı düzeylerine göre eğitim durumu, çalışma durumu ve çocuklarının sağlığı ile ilgili bilgi edinmek amacıyla interneti kullanma sıklığı puanları; annelerin akılcı ilaç kullanım tutum puanlarına göre yaş, eğitim durumu, algılanan gelir düzeyi, çocuk sayısı, günlük internet kullanım süresi ve çocuklarının sağlığı ile ilgili bilgi edinmek amacıyla interneti kullanma sıklığı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bununla birlikte, e-sağlık okuryazarlığı toplam puanı ile akılcı ilaç kullanımı toplam tutum puanı arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0.283; p<0.01). Bu araştırmada, annelerin e-sağlık okuryazarlıklarının ve akılcı ilaç kullanım tutumlarının yüksek olduğu ve bu iki değişken arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, birinci basamak sağlık profesyonelleri ve hemşireler tarafından ebeveynlere dijital sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı hakkında farkındalıklarını artıracak sistemli eğitimlerin verilmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as descriptive, cross-sectional, comparative, and correlational research to determine the relationship between mothers' e-health literacy levels and their attitudes toward rational drug use in their children. The sample comprised 176 mothers of children aged 0–6 years who attended a Family Health Center in the Bağcılar district of Istanbul, Türkiye. Data were collected using a Sociodemographic and Descriptive Information Form, the E-Health Literacy Scale, and the Parent Attitude Scale Toward Rational Drug Use. Descriptive statistics, including frequencies, percentages, means, and standard deviations, were used to analyze the data. The Mann–Whitney U test and Kruskal–Wallis H test were employed for comparative analyses, while Spearman's correlation analysis was used to examine relationships between variables. The mean e-health literacy score of the mothers was 44.35±6.043, and the mean attitude score toward rational drug use in their children was 163.01±17.097. Among the participants, 52.3% were between 22 and 34 years old, 39.8% were high school graduates, and 66.5% were unemployed. The average daily internet use was 3.53±1.779 hours, and 49.4% of the mothers reported frequently using the internet to obtain information related to their children's health. Statistically significant differences were found in e-health literacy scores by mothers' educational status, employment status, and frequency of internet use to obtain information about their children's health (p<0.05). In addition, significant differences were observed in attitudes toward rational drug use according to age, educational status, perceived income level, number of children, daily internet use, and frequency of internet use for obtaining information about their children's health (p<0.05). Furthermore, a weak but statistically significant positive correlation was found between the total e-health literacy score and the total attitude score toward rational drug use (r=0.283, p<0.01). The study findings showed that mothers had high levels of e-health literacy and positive attitudes toward rational drug use in their children, and that a significant positive relationship existed between these two variables. Based on these findings, it is recommended that primary healthcare professionals and nurses provide systematic educational programs to increase parents' awareness of digital health literacy and rational drug use.
Benzer Tezler
- Genel pediatri sağlık okuryazarlığı durumuyla; çocukların oksoloji, demir eksikliği anemisi parametreleri ve D vitamini düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy status of parents of children aged 1-12 years old admitted to general pediatrics polyclinic and auxology, iron deficiency anemia parameters and vitamin D levels of children
AİŞE ESRA GÜLÇEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK AYPAK
- Annelerin pişirme ve yiyecek hazırlama becerileri ile dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığı düzeylerinin çocukluk çağı obezitesi ile ilişkisi
The relationship between mothers' cooking and food preparation skills and their level of digital healthy eating literacy with childhood obesity
BÜŞRA DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikAkdeniz ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN SEREMET KÜRKLÜ
- Anne beslenme okuryazarlığı düzeyinin okul çağı çocuklarının (6-12 yaş) bazı antropometrik ölçümleri üzerine etkisi
The effect of maternal nutrition literacy level on some anthropometric measurements of school-aged children (6–12 years)
EZEL ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİzmir Tınaztepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
- Bir eğitim araştırma hastanesi pediatri polikliniğine başvuran 0-6 yaş çocukların ebeveynlerinin özel aşılar ile ilgili bilgi ve sağlık okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and health literacy levels of the parents of 0-6 year-old children applying to an education and research hospital pediatrics polyclinic
FEYZA NUR ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA MELTEM KOÇ
DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK
- Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin çocukluk dönemi aşılarına yönelik tutum ve davranışlarıyla ilişkisi
The relationship of parents' health literacy levels with attitudes and behaviors related to childhood vaccines
BEKİR ERTUĞRUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikYozgat Bozok ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL ALBAYRAK