Annelerin pişirme ve yiyecek hazırlama becerileri ile dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığı düzeylerinin çocukluk çağı obezitesi ile ilişkisi
The relationship between mothers' cooking and food preparation skills and their level of digital healthy eating literacy with childhood obesity
- Tez No: 999984
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLGÜN SEREMET KÜRKLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: çocukluk çağı obezitesi, anne, pişirme ve yiyecek hazırlama, dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığı, childhood obesity, mother, cooking and food preparation skills, digital healthy nutrition literacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı annelerin pişirme ve yiyecek hazırlama becerileri ile dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığı düzeylerinin çocukluk çağı obezitesine etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma Şubat-Haziran 2024 tarihleri arasında Antalya Muratpaşa ve Kepez ilçesindeki öğrenim gören 6-10 yaş arasındaki 347 öğrenci ve annesi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, annelerin pişirme yiyecek hazırlama becerileri ile dijital sağlıklı beslenme okuryazarlık düzeyleri (e-SBO), çocukların Akdeniz diyetine uyumları (KIDMED), fiziksel aktivite düzeyleri, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı sorgulanmıştır. Çocukların antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu) alınmış BKİ, vücut şekil indeksi, vücut yuvarlaklık indeksi gibi bazı antropometrik indeksleri hesaplanmış ve vücut bileşimleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Düşük sosyoekonomik düzey grubunda KIDMED puanı (5,3±4,68); yüksek sosyoekonomik düzey grubuna (3,6±4,84) göre daha yüksektir. DSED grubundaki annelerin pişirme ve yiyecek hazırlama becerisi skorunun YSED grubundaki annelerden daha yüksek olduğu saptanmıştır (p>0,05). Annelerin dijital sağlıklı beslenme okuryazarlık düzeylerinin düşük sosyoekonomik düzey grubunda (37,9±7,18) yüksek sosyoekonomik düzey grubuna (37,4±6,99) göre daha yüksek olduğu görülmüş ancak bu fark istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Annelerin pişirme ve yiyecek hazırlama becerisi, KIDMED (r=0,184) ve dijital sağlıklı beslenme okuryazarlık düzeyi (r=0,135) ile pozitif ilişkilidir (p<0,05). Sonuç: Elde edilen bulgular, annelerin çocukluk çağı obezitesinin önlenmesinde belirleyici bir role sahip olduğunu ve annelerin bilgi, tutum ve davranışlarının çocukların sağlıklı beslenme alışkanlıklarının gelişiminde temel etkenlerden biri olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The decline in home cooking frequency and the improper use of resources for accessing nutrition information are associated with increasing obesity rates. The aim of this study is to evaluate the effect of mothers' cooking and food preparation skills and their levels of digital healthy nutrition literacy on childhood obesity. Method: The study was conducted between February and June 2024 with 347 students aged 6–10 years and their mothers attending schools in the Muratpaşa and Kepez districts of Antalya. Participants' sociodemographic characteristics, mothers' cooking and food preparation skills, and their levels of digital healthy nutrition literacy, as well as children's adherence to the Mediterranean diet (KIDMED), physical activity levels, and 24-hour dietary recall were assessed. Children's anthropometric measurements (body weight and height) were obtained, and body composition indices (BMI, body shape index, and body roundness index) were evaluated. Results: The KIDMED score (5.3±4.68) is higher in the low socioeconomic status (LSES) group than in the high socioeconomic status group (HSES) (3.6±4.84). It was found that the cooking and food preparation skill scores of mothers in the LSES group were higher than those of mothers in the HSES group (p>0.05). Mothers' digital healthy eating literacy levels were higher in the low socioeconomic status group (37.9±7.18) than in the high socioeconomic status group (37.4±6.99), but this difference was not statistically significant (p>0.05). Mothers' cooking and food preparation skills were positively correlated with KIDMED (r=0.184) and digital healthy eating literacy level (r=0.135) (p<0.05). Conclusion: The findings indicate that mothers play a decisive role in the prevention of childhood obesity and that mothers' knowledge, attitudes, and behaviors are key factors in the development of children's healthy eating habits.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip annelerin pişirme ve yiyecek hazırlama becerilerinin çocuğun beslenme davranışları ve gastrointestinal semptomları ile ilişkisinin incelenmesi
The relationship between cooking and food preparation skills of mothers with children diagnosed with autism spectrum disorder and their child's feeding behaviors and gastrointestinal symptoms
FATMA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI ÖMER YILMAZ
- Amasya ili merkez ilçesi ve köylerinde yiyecek hazırlama, pişirme ve saklama uygulamaları
The practices on preparation, cooking and preservation of meals in Amasya and its central villages
HÜSNİYE KOÇAK
- Antalya ili Merkez ilçede farklı sosyo-ekonomik düzeydeki kadınların yiyecek hazırlama, pişirme ve saklamaları üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YOLALAN DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Besin Hijyeni ve TeknolojisiGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ÖMEROĞLU TURAN
- Ailelerin beslenme alışkanlıkları ile fiziksel aktivite düzeylerinin çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisi
The nutrition habits and physical activity levels of parents effect on the chilhdhood obesity
EZGİ ÖNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikMersin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÖNCÜ
- Ankara'daki üç anaokulunda uygulanan menülerin değerlendirilmesi, çocukların yemeklere ilişkin tercihleri ve memnuniyet durumları.
Evaluation of menus in three nursery school, children's preferences of food and their satisfaction status
MUSTAFA VOLKAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN KARAAĞAOĞLU