Tedarik zincirinde yeşil dönüşümün sürdürülebilir işletme performansına etkilerinin analizi
Analysis of the effects of green transformationin the supply chain on sustainable businessperformance
- Tez No: 1016275
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜMRÜT ECEVİT SATI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim ve Strateji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ulusal ve uluslararası düzeydeki çevresel sorunlar, artan regülasyon baskıları ve paydaş beklentilerindeki değişim, işletmelerin tedarik zincirlerinde yeşil dönüşüm uygulamalarına yönelmelerini zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda, sürdürülebilirlik artık sadece etik bir sorumluluk olmaktan çıkmış, rekabet üstünlüğü ve uzun vadeli iş başarısı için stratejik bir gereklilik haline gelmiştir. İhracat odaklı işletmeler açısından bakıldığında ise yeşil dönüşümün işletme performansına etkilerinin anlaşılması akademik literatür, kamu ve özel sektör için de kritik bir önem taşımaktadır. Bu tez, tedarik zincirinde yeşil dönüşüm ile sürdürülebilir işletme performansı arasındaki ilişkiyi sanayi işletmeleri açısından ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, tedarik zincirinde yeşil dönüşüm unsurlarının (çevre yönetimi uygulamaları, kaynak verimliliği, çevresel etkilerin azaltılması, ambalaj ve malzeme tercihi gibi) ve yeşil dönüşüm kapsamındaki dijital dönüşüm göstergelerinin (dijital teknoloji kullanımı, dijital dönüşüm düzeyi ve unsurları) sürdürülebilir işletme performansı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Çalışmanın önemi, Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerden oluşan bir örneklemin, sürdürülebilirlik performansının çok boyutlu bir yaklaşımla değerlendirmesinde ve işletmelerin çevresel, ekonomik ve sosyal performans göstergelerine yönelik kapsamlı bir analiz sunmasında yatmaktadır. Araştırmanın kapsamını Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerden oluşan bir örneklem oluşturmaktadır. Literatür temelli olarak geliştirilen araştırma modeli, nicel yöntemlerle test edilmiş ve katılımcılardan elde edilen veriler regresyon temelli analizlerle değerlendirilmiştir. Ölçüm modelleri geçerlilik ve güvenilirlik açısından standart prosedürler kapsamında sınanmıştır. ii Elde edilen bulgular, tedarik zincirinde yeşil dönüşüm uygulamalarının ve dijital dönüşüm göstergelerinin özellikle çevresel ve operasyonel performans göstergeleri üzerinden sürdürülebilir işletme performansına olumlu katkılar sağladığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, söz konusu etkinin işletme ölçeği, sektör özellikleri ve ihracat yoğunluğu gibi bağlamsal faktörlere göre farklılaşabileceği belirlenmiştir. Çalışma, hem yöneticiler ve çalışanlar için uygulanabilir öneriler sunmakta hem de politika yapıcılar için uluslararası standartların (ISO 14001, ISO 50001, ISO 14064) yaygınlaştırılmasının önemini vurgulamaktadır. Araştırma bulgularının kapsamı, örneklemin özellikleriyle sınırlıdır.
Özet (Çeviri)
Environmental problems at the national and international levels, increasing regulatory pressures, and shifts in stakeholder expectations compel businesses to adopt green transformation practices in their supply chains. Accordingly, sustainability is no longer a merely ethical responsibility and has become a strategic requirement for competitive advantage and long-term business success. From the perspective of export-oriented enterprises, understanding the effects of green transformation on business performance carries critical importance for the academic literature as well as for the public and private sectors. This thesis examines the relationship between green transformation in the supply chain and sustainable business performance from the perspective of industrial enterprises. The main purpose of the study is to analyze the effects of green transformation elements (such as environmental management practices, resource efficiency, reduction of environmental impacts, and packaging and material preferences) and the digital transformation indicators within the scope of green transformation (digital technology usage, digital transformation level and its components) on sustainable business performance. The significance of the study lies in its evaluation of the sustainability performance of a sample of enterprises operating in Turkey through a multidimensional approach, and in its provision of a comprehensive analysis of firms' environmental, economic, and social performance indicators. The scope of the research comprises a sample of enterprises operating in Turkey. The research model, developed on a literature-based foundation, was tested using quantitative methods, and the data obtained from participants were evaluated through regression-based analyses. The measurement models were examined for validity and reliability within the framework of standard procedures. iv The findings reveal that green transformation practices in the supply chain and digital transformation indicators make positive contributions to sustainable business performance, particularly through environmental and operational performance indicators. At the same time, it was determined that this effect may vary according to contextual factors such as firm size, sector characteristics, and export intensity. The study offers applicable recommendations for managers and employees and emphasizes, for policymakers, the importance of disseminating international standards (ISO 14001, ISO 50001, ISO 14064). The scope of the research findings is limited to the characteristics of the sample.
Benzer Tezler
- Green supply chain management practices' effect on the sustainability performance: A case study in the Turkish shipyards
Yeşil tedarik zinciri yönetim uygulamalarının sürdürülebilirlik performansına etkisi: Türk tersanelerinde bir vaka çalışması
MEHMET TANTAN
Doktora
İngilizce
2023
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE CAMGÖZ AKDAĞ
- İşletmelerin sürdürülebilirlik stratejileri ile sürdürülebilir tedarik zinciri ve lojistik performansı arasındaki ilişkinin incelenmesine yönelik bir alan araştırması
A field study on the relationship between sustainability strategies of businesses and sustainable supply chain and logistics performance
EGE ENEŞ
- Yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları ve şirket performansı: İmalat sektöründe bir alan araştırması
Green supply chain management practices and company performance: A field study in the manufacturing sector
HATİCE ESKİSARILI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası TicaretKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM KILIÇ
- Sürdürülebilir satınalma ve yeşil lojistiğin sürdürülebilir tedarik zincirine katkıları; Panel veri analizi
The contributions of sustainable procurement and green logistics to the sustainable supply chain; Panel data analysis
ÇAĞLAR YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ŞENKAYAS
- Carbon capture storage and utilization in the cement industry: Systematic literature review on methanol and urea production from carbon based emissions
Çimento endüstrisinde karbon yakalama ve kullanımı:Karbon kaynaklı emisyonlardan metanol ve üre üretimi hakkında sistematik literatür incelemesi
GÖKÇE YALIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT UYAK