Yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları ve şirket performansı: İmalat sektöründe bir alan araştırması
Green supply chain management practices and company performance: A field study in the manufacturing sector
- Tez No: 968476
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELTEM KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, İşletme, International Trade, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Tedarik zinciri yönetimi, yeşil tedarik zinciri, sürdürülebilirlik, geri dönüşüm, rekabet avantajı, Supply chain management, green supply chain, sustainability, recycling, competitive advantage
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşme, teknolojik gelişmeler ve artan çevresel kaygılar, tedarik zinciri yönetimini geleneksel maliyet ve verimlilik odaklı anlayıştan çıkararak sürdürülebilirlik temelli bir yapıya dönüştürmüştür. Bu dönüşümün merkezinde yer alan yeşil tedarik zinciri yönetimi (YTZY), hammadde temininden nihai ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar olan tüm süreçlerde çevresel etkileri minimize etmeyi, kaynak kullanımını optimize etmeyi ve toplumsal sorumluluk ilkelerini iş modellerine entegre etmeyi hedefleyen bütüncül bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım yalnızca işletmelerin çevresel sorumluluklarını artırmakla kalmaz; aynı zamanda tedarik zinciri yönetiminin stratejik önceliklerini yeniden tanımlar. Tedarik zinciri süreçleri, geçmişte ağırlıklı olarak maliyetlerin düşürülmesi, zamanın etkin kullanılması ve operasyonel verimliliğin artırılması gibi ölçütlerle yönetilmekteydi. Ancak günümüzde bu süreçler, çevresel etkilerin azaltılması, doğal kaynakların daha verimli kullanılması ve toplumsal sorumluluk ilkelerinin gözetilmesi gibi çok yönlü kriterle ele alınmaktadır. Bu tez çalışmasının temel amacı, YTZY‟nin kavramsal çerçevesini, tarihsel gelişimini, uygulama alanlarını ve Adana özelinde işletmeler açısından işletmelerin yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamalarına yönelik mevcut durumlarını, algılarını ve performans çıktıları üzerindeki etkilerini sistematik biçimde analiz etmektir. Çalışma, YTZY‟nin temel bileşenlerini hem teorik hem de uygulamalı boyutlarıyla ele almaktadır. Bu kapsamda, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu olarak YTZY‟nin işletme performansı üzerindeki etkileri; çevresel, ekonomik ve operasyonel göstergeler üzerinden değerlendirilmiştir. Uygulama bölgesi olarak Adana seçilmiş olup, özellikle ihracat odaklı imalat sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelerin YTZY uygulamalarına yönelik tutumları, performans çıktıları ve çevresel sorumluluk düzeyleri analiz edilmiştir.Araştırma kapsamında, yeşil tedarik zincirine yönelimi tetikleyen ekonomik, çevresel ve sosyal faktörler ile çevre kirliliğinin önlenmesi, doğal kaynakların korunması, geri kazanım, sürdürülebilir kalkınma, değişen rekabet koşulları, dışsal baskılar, toplumla ilişkiler ve tüketici tercihleri gibi unsurlar analiz edilmiştir. Bulgular, YTZY‟nin yalnızca çevresel etkileri azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda işletmelere uzun vadeli rekabet avantajı, maliyet tasarrufu, marka itibarı ve müşteri sadakati sağladığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Globalization, technological advancements, and increasing environmental concerns have transformed supply chain management from a traditional cost and efficiency-oriented framework into a sustainability-driven model. At the core of this transformation lies Green Supply Chain Management (GSCM), a holistic approach that aims to minimize environmental impacts, optimize resource utilization, and integrate social responsibility principles into business models throughout all stages, from raw material procurement to the delivery of the final product to the consumer. This study examines in detail the concepts of supply chain and green supply chain, analyzing key components such as green procurement, green production, remanufacturing, reuse, recycling, disassembly, green marketing, and green logistics from both theoretical and practical perspectives. Furthermore, the historical development of the green supply chain is evaluated within the context of global and national regulations, technological innovations, and sectoral practices. The research also explores the economic, environmental, and social drivers of the transition to GSCM, along with critical elements such as pollution prevention, conservation of natural resources, recovery, sustainable development, evolving competitive conditions, external pressures, community relations, and consumer preferences. Findings indicate that GSCM not only reduces environmental impacts but also delivers long-term competitive advantage, cost savings, brand reputation enhancement, and customer loyalty for businesses. In conclusion, Türkiye‟s geographical position, expanding logistics infrastructure, and alignment with global sustainability policies present significant opportunities for the widespread adoption of GSCM. However, fully realizing this potential requires increased technological investments, greater integration of SMEs into the process, strengthened regulatory frameworks, and enhanced public awareness.
Benzer Tezler
- Yeşı̇l tedarı̇k zı̇ncı̇ri yönetimi unsurlarının işletme performansına etkileri üzerine bir araştırma
A research on the effects of green supply chain management elements on business performance
GÖKHAN AKANDERE
- Investigating sustainable supply chain management practices and performance: An empirical analysis from food industry
Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetim uygulamalarının ve performansın incelenmesi: Gıda sektöründen deneysel bir araştırma
GİZEM GÜNDOĞDU
- İşletmelerin sürdürülebilirlik stratejileri ile sürdürülebilir tedarik zinciri ve lojistik performansı arasındaki ilişkinin incelenmesine yönelik bir alan araştırması
A field study on the relationship between sustainability strategies of businesses and sustainable supply chain and logistics performance
EGE ENEŞ
- Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetiminin kurumsal itibar ve stratejik rekabete etkileri
The effects of sustainable supply chain management on corporate reputation and strategic competition
NİHAN İPEK ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBahçeşehir ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. CİHANGİR GÜMÜŞTAŞ
- Genişletilmiş bir malzeme gereksinim plânlaması modeli ve uygulaması: Türkiye kuyumculuk sektörü
An extended MRP approach and application: Turkish jewelry industry
ERHAN YAZICI
Doktora
Türkçe
2016
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT BASKAK
PROF. DR. GÜLÇİN BÜYÜKÖZKAN FEYZİOĞLU
