Geri Dön

Alfa bloker kullanımının üst solunum yolu kas tonusu ve hava yolu kollapsına etkisi, OSAS parametreleri ile birlikte değerlendirilmesi

Effects of alpha-adrenergic blockers on upper airway muscle tone and airway collapsibility: An evaluation with obstructive sleep apnea parameters

PDF İndir

  1. Tez No: 1016364
  2. Yazar: HATİCE İREM AKÖZLÜ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU ARPINAR YİĞİTBAŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Alfa-1 adrenerjik reseptör blokerleri, Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, Polisomnografi, Uyku mimarisi, Üst hava yolu kollapsibilitesi, Uyku apne sendromları, Adrenergic alpha-1 Receptor Antagonists, Obstructive Sleep Apnea Syndrome, Polysomnography, Sleep architecture, Upper airway collapsibility, Sleep apnea syndromes
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Obstrüktif uyku apne sendromu, uyku sırasında üst hava yolunun tekrarlayan kısmi veya tam tıkanmasıyla karakterize; aralıklı kan oksijen düşüklüğü ve uyku bölünmesiyle önemli kardiyovasküler ve metabolik hastalık yüküne yol açan yaygın bir uyku ilişkili solunum bozukluğudur. Hastalığın patogenezinde üst hava yolu açıklığını koruyan genişletici kasların tonusu belirleyici rol oynar; bu tonus büyük ölçüde alfa-adrenerjik yolaklarca düzenlenir. Bu nedenle benign prostat hiperplazisi ve hipertansiyon endikasyonlarıyla yaygın reçetelenen sistemik alfa-1 adrenerjik reseptör blokerlerinin, söz konusu nöromüsküler tonusu baskılayarak hastalığı ağırlaştırabileceği öne sürülmüştür. Bu çalışmada, obstrüktif uyku apne sendromu tanılı erkek hastalarda sistemik alfa-1 bloker kullanımı ile hastalık şiddetini yansıtan polisomnografik parametreler, uyku mimarisi ve oksijenlenme göstergeleri arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Tek merkezli, retrospektif, kesitsel ve karşılaştırmalı tasarımdaki bu çalışmaya, Ocak 2023–Aralık 2025 arasında tüm gece polisomnografi ile tanı konulan 40–80 yaş arası 667 erkek hasta dâhil edildi; hastalar alfa-1 bloker kullanan (n=137) ve kullanmayan (n=530) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Parametreler Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi'nin 2023 ölçütlerine göre değerlendirildi; yaş ve bel çevresinin karıştırıcı etkisini denetlemek amacıyla kovaryans analizi, ağır hastalık (apne-hipopne indeksi ≥30) belirleyicileri için çok değişkenli lojistik regresyon uygulandı. Alfa-1 bloker kullanan hastalar anlamlı olarak daha yaşlıydı (p<0,001) ve daha yüksek bel çevresine sahipti (p=0,013). Düzeltilmemiş çözümlemelerde bu grupta yüzeyel uyku evresi oranı daha yüksek (p<0,001), derin uyku evresi oranı (p<0,001) ve hızlı göz hareketli uyku süresi (p=0,038) daha düşük, sırtüstü dışı apne-hipopne indeksi daha yüksek (p=0,044) ve ortalama oksijen satürasyonu daha düşük (p=0,006) bulundu; şiddet sınıflamasında alfa bloker kullananlarda orta ve ağır kategorilerde yoğunlaşma saptandı (p=0,018). Buna karşın toplam, hızlı göz hareketli ve hareketsiz dönem apne-hipopne indeksleri ile oksijen desatürasyon indeksi gruplar arasında benzerdi. Yaş ve bel çevresi için düzeltme sonrasında farkların çoğu istatistiksel anlamını yitirdi ve alfa-1 bloker kullanımı ağır hastalık için bağımsız belirleyici olarak saptanmadı (OR=0,510; %95 güven aralığı 0,259–1,006; p=0,052). Alt grup çözümlemelerinde 65 yaş ve üzeri hastalarda gündüz aşırı uykululuk hâli (p=0,041), obez hastalarda ise ortalama oksijen satürasyonu düşüklüğü (p=0,003) alfa-1 bloker kullananlarda daha belirgindi. Sonuç olarak mevcut veriler, sistemik alfa-1 bloker kullanımının hastalık şiddetini bağımsız ve homojen biçimde artırdığını desteklememekle birlikte, üst solunum yolu nöromüsküler kontrolünün kırılgan olduğu ileri yaşlı ve obez gibi ek risk taşıyan klinik alt gruplarda sınırlı etkinin varlığı dışlanamaz; bu hipotezi destekleyen bulgular, ilaç başlanmadan önce ve sonrasında polisomnografi yapan, doz ve endotip tabakalandırması içeren prospektif çalışmalarla doğrulanmalıdır.

Özet (Çeviri)

Obstructive sleep apnea syndrome is a common sleep-related breathing disorder characterized by recurrent partial or complete upper airway obstruction during sleep, leading to intermittent hypoxemia, sleep fragmentation, and significant cardiovascular and metabolic morbidity. In disease pathogenesis, the tone of the dilator muscles that maintain upper airway patency plays a decisive role and is largely regulated by alpha-adrenergic pathways. Therefore, systemic alpha-1 adrenergic receptor blockers, widely prescribed for benign prostatic hyperplasia and hypertension, have been suggested to aggravate the disease by suppressing this neuromuscular tone. In this study, the relationship between systemic alpha-1 blocker use and polysomnographic parameters reflecting disease severity, sleep architecture, and oxygenation was evaluated in male patients with obstructive sleep apnea syndrome. This single-center, retrospective, cross-sectional, comparative study included 667 male patients aged 40–80 years diagnosed by full-night polysomnography between January 2023 and December 2025; patients were divided into alpha-1 blocker users (n=137) and non-users (n=530). Parameters were evaluated according to the American Academy of Sleep Medicine 2023 criteria. Analysis of covariance was used to control for the confounding effects of age and waist circumference, and multivariable logistic regression to determine predictors of severe disease (apnea-hypopnea index ≥30). Alpha-1 blocker users were significantly older (p<0.001) and had higher waist circumference (p=0.013). In unadjusted analyses, this group had a higher proportion of light sleep (p<0.001), lower proportion of deep sleep (p<0.001) and shorter rapid eye movement sleep duration (p=0.038), higher non-supine apnea-hypopnea index (p=0.044), and lower mean oxygen saturation (p=0.006); in severity classification, users were concentrated in the moderate and severe categories (p=0.018). In contrast, total, rapid eye movement and non-rapid eye movement apnea-hypopnea indices and the oxygen desaturation index were similar between groups. After adjustment for age and waist circumference, most differences lost statistical significance, and alpha-1 blocker use was not an independent predictor of severe disease (OR=0.510; 95% confidence interval 0.259–1.006; p=0.052). In subgroup analyses, excessive daytime sleepiness in patients aged ≥65 years (p=0.041) and lower mean oxygen saturation in obese patients (p=0.003) were more pronounced among alpha-1 blocker users. In conclusion, although the present data do not support that systemic alpha-1 blocker use independently and uniformly increases disease severity, a limited effect cannot be excluded in higher-risk subgroups such as elderly and obese patients, in whom upper airway neuromuscular control may be vulnerable. These findings should be confirmed by prospective studies performing polysomnography before and after drug initiation, with dose and endotype stratification.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    354002

    Deneysel sıçan modelinde tacrolimus uygulaması ile birlikte eritropoeti-Alfa ve statin uygulamasının endotel progenitör hücre sayısı üzerine olan etkileri

    Başlık çevirisi yok

    AYDIN ATAKAN

    Tıpta Yan Dal Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    NefrolojiMarmara Üniversitesi

    Nefroloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERHAN TUĞLULAR

  2. Tez No

    142597

    Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi

    Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque

    EVREN YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE

  3. Tez No

    525259

    Ameliyat öncesi tamsulosin kullanımının semirigid ve fleksible ureterorenoskopi ameliyatlarının sonuçlarına olan etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the effect of preoperative tamsulosin use on semirigid and flexible ureterorenoscopy outcomes

    AYKUT AKINCI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    ÜrolojiAnkara Üniversitesi

    Üroloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÇAĞATAY MEHMET GÖĞÜŞ

  4. Tez No

    751735

    Alfabloker kullanımının trusg eşliğinde prostat biyopsisi sonrası oluşan morbiditeye ve alt üriner sistem semptomlarına etkisi

    Effect of alpha-blocker use on morbidity and lower urinary tract symptoms in patients undergoing transrectal ultrasound-guided prostate biopsy

    REMZİ SALAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    ÜrolojiSağlık Bakanlığı

    Üroloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CEVDET SERKAN GÖKKAYA

  5. Tez No

    647856

    Geriatrik yaş grubunda kardiyovasküler ilaçların uygunsuz kullanımının Türkiye ölçeğinde değerlendirilmesi

    Potential inappropriate medicine use of cardiovascular system drugs in the geriatric population in Turkey: A nationwide study

    MEHMET TEVFİK KİTAPÇI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Eczacılık ve FarmakolojiGazi Üniversitesi

    Farmakoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CANAN ULUOĞLU

Geri Dön