The ımpact of artificial ıntelligence applications on engineering project management in Libya
Libya'da mühendislik proje yönetiminde yapay zekâ uygulamalarinin etkisi
- Tez No: 1016433
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBAY BURÇİN GÜMÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya genelinde mühendislik proje yönetimi sektörü, yapay zekâ (YZ) entegrasyonu sayesinde hızlı bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. Büyük verilerin analiz edilmesi, karar verme kalitesinin artırılması ve öngörücü–yenilikçi çözümler sunma kabiliyeti sayesinde YZ'nin proje performansını iyileştirme ve yönetim süreçlerini geliştirme potansiyeli kanıtlanmıştır.“Libya'da Mühendislik Proje Yönetiminde Yapay Zekâ Uygulamalarının Etkisi”başlıklı bu çalışma, YZ'nin proje performansını geliştirme ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleme konusundaki katkılarını kapsamlı biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nicel ve nitel yaklaşımları birleştiren karma yöntemli bir araştırma tasarımı benimsenmiştir. Arapça ve İngilizce olarak hazırlanan yapılandırılmış bir anket, proje yöneticileri ve mühendislerine uygulanmış ve kamu ve özel sektör projelerinden 54 geçerli yanıt elde edilmiştir. Ayrıca, istatistiksel bulguları sahadaki nitel verilerle desteklemek amacıyla 05 Ağustos 2025 tarihinde Üçüncü Çevre Yolu Proje Müdürü Sayın Kamal Maitar ile derinlemesine bir saha görüşmesi yapılmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş; anketin iç tutarlılığı yüksek bir güvenilirlik katsayısı (Cronbach's Alpha = 0.921) ile doğrulanmıştır. Regresyon analizi, YZ kullanımının toplam proje yönetimi performansındaki varyansın yaklaşık %50,7'sini (R² = 0,507) açıkladığını ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, YZ entegrasyonunun öngörü doğruluğunu, maliyet tahmini, zamanlama ve karar alma verimliliğini önemli ölçüde iyileştirdiğini göstermektedir. Bununla birlikte, zayıf dijital altyapı, yetersiz finansman ve bazı teknik ile idari personelin değişime karşı direnç göstermesi gibi temel engeller de tespit edilmiştir. Saha görüşmesi ayrıca altyapı kısıtları, yol güzergâhı açma sorunları ve politik–ekonomik dalgalanmalar gibi faktörlerin başarılı YZ uygulaması için giderilmesi gerektiğine işaret etmiştir. Bu sonuçlara dayanarak çalışma, mühendislik proje yönetiminde YZ entegrasyonunu destekleyecek kapsamlı bir ulusal stratejinin geliştirilmesini önermektedir. Bu strateji; dijital altyapının güçlendirilmesi, ileri düzey eğitim ve kapasite geliştirme programları ile yeniliği teşvik eden düzenleyici ve yasal çerçevelerin oluşturulmasına vurgu yapmaktadır. Elde edilen bulgular, bilimsel ve pratik açıdan önemli katkılar sunarak YZ'yi proje performansını artırmaya ve Libya bağlamında sürdürülebilir kalkınmayı desteklemeye yönelik stratejik bir araç olarak konumlandırmaktadır.
Özet (Çeviri)
The engineering project management sector worldwide is undergoing rapid transformation through the integration of Artificial Intelligence (AI), which has demonstrated its potential to enhance performance and improve decision quality by analyzing big data and delivering predictive, innovative solutions. This study, titled The Impact of Artificial Intelligence Applications on Engineering Project Management in Libya, aims to provide a comprehensive understanding of how AI improves project performance and supports sustainable development. A mixed-method research design was adopted, combining quantitative and qualitative approaches. A bilingual (Arabic/English) structured questionnaire was distributed to project managers and engineers, yielding 54 valid responses from both governmental and private-sector projects. Additionally, an in-depth field interview with Mr. Kamal Maitar, Project Manager of the Third Ring Road (05 August 2025), was conducted to complement the statistical findings with qualitative insights into field challenges. Data was analyzed using SPSS, and the questionnaire's internal consistency was confirmed with a high reliability score (Cronbach's Alpha = 0.921). Regression analysis revealed that AI adoption explains approximately 50.7% of the variance in overall project management performance (R² = 0.507). The findings demonstrate that integrating AI leads to significant improvements in predictive accuracy, cost estimation, scheduling, and decision-making efficiency, while key barriers include weak digital infrastructure, limited funding, and resistance to change among some technical and administrative staff. The field interview further highlighted the importance of addressing infrastructure constraints, right-of-way challenges, and political and economic volatility to ensure successful AI implementation. Based on these results, the study recommends developing a comprehensive national strategy to support AI integration in engineering project management, emphasizing digital infrastructure development, advanced training and capacity-building programs, and the establishment of regulatory and legislative frameworks that foster innovation. These findings contribute both scientifically and practically, positioning AI as a strategic tool that can enhance project performance and support sustainable development in the Libyan context.
Benzer Tezler
- Artificial intelligence effects on construction project management and a future perspective
Yapay zekanın inşaat proje yönetimine etkisi ve gelecek perspektifi
MUHAMMET İKBAL ÇİÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEGÜM SERTYEŞİLIŞIK
- Yapay zeka yöntemlerinin bilgisayar mühendisliğiuygulamalarında başarılara etkileri
Effects of artificial intelligence methods on success in computer engineering applications
ÖZMEN KARACAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolKırıkkale ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT GÜRSEL EMİROĞLU
- Artificial intelligence influence for digitalized construction project management during planning phase
Planlama aşamasında dijitalleştirilmiş inşaat proje yönetimi için yapay zeka etkisi
MAHMUT EMRE KARCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA PINAR ÇAKMAK
- Data driven software engineering: The integral role of generative ai in transforming software development processes
Veri odaklı yazılım mühendisliği: Yazılım geliştirme süreçlerini dönüştürmede üretken yapay zekanın temel rolü
AYBÜKE YALÇINER
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHacettepe ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU GÖKALP AYDIN
DR. AHMET DİKİCİ
- Digitalization in construction claim management
İnşaat hak talebi yönetiminde dijitalleşme
NİL DENİZMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ARTAN