Doğu Karadeniz yöresi asit topraklarına kireç ve bitki gelişimini teşvik edici bakteri (PGPR) uygulamasının toprak kalite parametreleri ve bitki gelişimi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determining the effects of lime and plant growth bacteria (PGPR) application to acid soil in Eastern Blacksea region on soil quality parameters and plant development
- Tez No: 1016454
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM CANBOLAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Asidik toprak, Kireç (CaCO3), PGPR, Mısır Bitkisi (Zea mays L.), Sürdürülebilir toprak yönetimi, Acidic soil, Lime (CaCO3), PGPR, Maize plant (Zea mays L.), Sustainable soil management
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, bitkisel üretim yapılan asit topraklara kireç ilâvesi sonrasında bitki gelişimini teşvik edici bakteri (PGPR) aşılamasının toprak kalitesi ve bitki gelişimi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Araştırmada Rize yöresi asit topraklarından alınıp steril edilen ve edilmeyen toprak örnekleri kullanılmıştır. Toprak örneklerine kireç ihtiyacının %50'si, %100'ü ve %150'si oranlarında kireç uygulanmıştır. Bu ortamlar üzerinde mısır bitkisi, 6 farklı muamele ((kontrol (M1), kimyasal gübre (M2) Bacillus megaterium AT298 (M3), Pseudomonas putida PP1 (M4) ve Paenibacillus polymyxa AT144 (M5) ve (M4), AT144 AT298+PP1+AT144 kombinasyonu (M6)) aşılaması) koşulunda serada yetiştirilmiştir. Araştırmada kireç uygulaması ve muamelelerin, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri ile mısır bitkisinin morfolojik özellikleri, makro ve mikro besin elementi içeriği, klorofil içeriği ve enzim aktiviteleri (süperoksitdismutaz (SOD), peroksidaz (POD) ve katalaz (CAT)) üzerindeki etkileri çalışılmıştır. Bulgular: Kireç uygulaması, toprak hacim ağırlığını ve geçirgenlik değerlerini artırmış, toplam porozite ve tarla kapasitesi değerlerini azaltmış, devamlı solma noktası değerlerini ise artırmıştır. Uygulanan kireç miktarının artması ile toprağın pH ve EC'si, toplam N, P2O5, değişebilir Ca2+ içeriği, bakteri popülasyonu, dehidrogenaz ve alkalin fosfataz enzim aktiviteleri artarken K2O, değişebilir Mg2+, değişebilir asitlik (Al3+ ve H+), mikro besin element içeriği ve asit fosfataz enzim aktive değerleri azalmıştır. Bitkilerin yaş ağırlığı, boyu, kök uzunluğu, N, P, K, Ca içerikleri artarken mikroelement içerikleri azalmıştır. Kireç uygulaması POD enzim aktivitesini azaltmış CAT enzim aktivitesi %100 kireç oranında en yüksek bulunmuştur. Pseudomonas putida PP1 bakteri suşu, toprak fiziksel özellikleri üzerinde iyileştirici bir etki göstermiş; toprakların hacim ağırlığında azalmaya, toplam porozite ve özgüsel geçirgenlik değerlerinde ise artışa neden olmuştur. Pseudomanas putida PP1 (M4) ve Paenibacillus polymyxa AT144(M5) suşlarının diğer muamelelere kıyasla toprakların organik madde, toplam N ve P2O5 içeriğini artırdığı belirlenmiştir. Tüm bakteri muamelelerinde, bakteri popülasyonu, bitki yaş ağırlığı, boyu ve kök uzunluğu artmıştır. Paenibacillus polymyxa AT144 bakteri suşunun bitki Fe içeriğini en fazla artıran muamele olduğu belirlenmiştir. Bakteri muameleleri, bitkilerin Mn ve Zn içeriğini artırmış, bitki bakır içeriğini azaltmıştır. Sonuç: Araştırmada asidik topraklara kireçleme ile birlikte PGPR aşılamasının, toprak kalite parametreleri ve bitki gelişimi üzerinde olumlu etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Buna göre toprağa kireç uygulanmasının, asidik topraklarda etkili bir toprak yönetim stratejisi olduğu ve araştırma konusu bakterilerin biyolojik gübre olarak kullanım potansiyellerinin yüksek olduğu kaydedilmiştir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study was conducted to evaluate the effects of inoculation of plant growthpromoting rhizobacteria (PGPR) following lime application on soil quality parameters and plant growth in acidic soils under agricultural use. Method: Sterilized and non-sterilized soil samples collected from acidic soils in the Rize region were used as the experimental material. Lime was applied to soil samples at rates corresponding to 50%, 100%, and 150% of the lime requirement. Corn was cultivated in the greenhouse under these conditions with six treatments: control (M1), chemical fertilizer (M2), Bacillus megaterium AT298 (M3), Pseudomonas putida PP1 (M4), Paenibacillus polymyxa AT144 (M5), and a combined inoculation of AT298 + PP1 + AT144 (M6). This study investigated the effects of lime application and treatments on the physical, chemical, and biological properties of the soil, as well as on the morphological characteristics, macro and micronutrient content, chlorophyll content, and enzyme activities (superoxide dismutase (SOD), peroxidase (POD), and catalase (CAT)) of the maize plant. Findings: Lime application significantly increased soil bulk density and permeability, while reducing total porosity and field capacity and increasing the permanent wilting point levels. With increasing rates of lime application, soil pH and EC, total N, P2O5, changeable Ca2+ content, bacterial population, and the activities of dehydrogenase and alkaline phosphatase increased, whereas K2O, exchangeable Mg²⁺, exchangeable acidity (Al3+ and H+), micronutrient content, and acid phosphatase enzyme activity decreased. While the fresh weight, height, root length, and N, P, K, and Ca contents of the plants increased, their microelement contents decreased. Lime application reduced POD enzyme activity, while CAT enzyme activity was found to be highest at 100% lime rate. The Pseudomonas putida PP1 bacterial strain demonstrated a remedial effect on soil physical properties; it caused a decrease in soil bulk density and an increase in total porosity and specific permeability values. It was determined that Pseudomonas putida PP1 (M4) and Paenibacillus polymyxa AT 144(M5) strains increased the organic matter, total N, and P2O5 contents of soils compared to other treatments. In all bacterial treatments, the bacterial population, plant dry weight, height, and root length increased. The Paenibacillus polymyxa AT 144 bacterial strain was determined to be the treatment that increased plant iron content the most. Bacterial treatments have shown an effect that increases the manganese and zinc content of plants while reducing their copper content. Results: It was determined that the application of PGPR along with lime treatment to acidic soils conducted positive effects on soil quality parameters and plant growth. Accordingly, lime application to the soil was identified as an effective soil management strategy in acidic soils, and the bacterial strains investigated were noted to have high potential for use as biofertilizers.
Benzer Tezler
- Arsin (Trabzon) yöresi topraklarının Mn,Cu,Zn,Pb, içeriklerinin incelenmesi
Investigation of the Mn,Cu,Zn,Pb contents of Arsin (Trabzon) and its close neighborhood.
AYLA HANEDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ VAN
- Rize ve Trabzon yöresi kırsal ev bahçelerinin agroforestry potansiyeli açısından değerlendirilmesi
The assessment of Rize and Trabzon?s rural home gardens in terms of the potential of agroforestry
MAHMUT KEMAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM TURNA
- Bayburt'taki hıristiyan dini mimairisi
Christian religious architecture in Bayburt
SAMET ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sanat TarihiYüzüncü Yıl ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. YALÇIN KARACA
- Bölgesel coğrafya açısından bir araştırma Yusufeli ve yakın çevresinin coğrafi etüdü
Başlık çevirisi yok
MEHMET TIRAŞ
- Bartın yöresinde arazi kullanım sorunları ve çözüm önerileri (Iskalan deresi yağış havzası örneği)
Land use problems and recommended solutions in the vicinity of Bartın (a case study Iskalan creek watershed)
SELMA YAŞAR KORKANÇ
Doktora
Türkçe
2003
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECDET ÖZYUVACI