“Hikmet-i Hukuk”bağlamında Münif Paşa ve Türk hukuk felsefesi açısından önemi
Munif Pasha and his significance for Turkish legal philosophy in the context of“Hi̇kmet-i̇ Hukuk”
- Tez No: 1016489
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERCAN GÜRLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Felsefe, Law, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızda, XIX. yüzyıl Osmanlı aydınlanmasının ve Tanzimat modernleşmesinin merkezî figürlerinden biri olan Münif Paşa'nın hukuk felsefesi anlayışı, temel eseri Hikmet-i Hukuk ekseninde incelenerek Türk hukuk düşüncesindeki kurucu rolü tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda Münif Paşa'nın çok yönlü entelektüel kimliği ile şekillendirdiği hukuk kavrayışının, klasik usulden modern felsefî sorgulamaya geçişteki paradigma sıçraması ele alınmıştır. Münif Paşa'nın biyografisi, devlet kademelerinde üstlendiği vazifeler ve Osmanlı bilim çevrelerinde yürüttüğü kurumsal faaliyetleri üzerinden zihniyet inşaı irdelendikten sonra, eklektik doğal hukuk okulundan mülhem Hikmet-i Hukuk eseri; hak, hürriyet, adalet ve eşitlik gibi temel kavramlar üzerinden tahlil edilmiştir. Çalışmamızda Münif Paşa'nın tümdengelimci metoduyla hukuku akılcı bir sistem olarak inşa etme çabası ve hukuk zihniyetinin değişim sürecine sunduğu terminolojik katkılar değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Münif Paşa'nın Hikmet-i Hukuk ile attığı teorik temellerin, Cumhuriyet hukuk devriminin fikrî kökleriyle nasıl ilişkilendirilebileceği ve Münif Paşa'nın eseriyle Türk hukuk felsefesi literatürü içerisinde nasıl bir yere sahip olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the legal philosophy of Münif Pasha, a pivotal figure in the 19th-century Ottoman Enlightenment and Tanzimat modernization, through the lens of his seminal work, Hikmet-i Hukuk, in an effort to delineate his foundational role in Turkish legal thought. Within this framework, the study addresses the paradigm shift in the legal conception shaped by Münif Pasha's multifaceted intellectual identity, marking the transition from classical methodology to modern philosophical inquiry. After exploring the construction of Pasha's legal mentality through his biography, his high-ranking administrative roles, and his institutional activities within Ottoman scientific circles, Hikmet-i Hukuk -a work informed by the eclectic school of natural law- is analyzed through fundamental concepts such as rights, liberty, justice and equality. Furthermore, this research evaluates Münif Pasha's endeavor to construct law as a rational system via a deductive method, alongside his terminological contributions to the changing process of the legal mentality. Ultimately, the study seeks to determine the extent to which the theoretical foundations laid in Hikmet-i Hukuk influenced the intellectual roots of the Republican legal revolution and to ascertain Münif Pasha's distinct position within the literature of Turkish legal philosophy.
Benzer Tezler
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Modern dönem usulcülerinden Seyyid Bey ve Hudari Beg'in usul anlayışlarının mukayesesi
A comparative analysis of the methodological approaches in Islamic jurisprudence of Seyyid Bey and Hudari Beg in the modern period
ŞULE AKYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinManisa Celal Bayar ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YENİDOĞAN
- Cessâs ve kurtubî tefsirlerinde ahkam âyetlerinin mukayeseli değerlendirilmesi(ceza hukuku örneği)
Comparative evaluation of the ayahs of ahkam in cessas and qurtubi exegesis (criminal law example)
ESMA GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAmasya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDÜLKADİR TEKİN
- İslam hukukunda anlaşmazlığı önleme ilkesi
The principle of preventing conflict in Islamic law
CABİR ONAY
Doktora
Türkçe
2026
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ŞAHİN
- Medenî usûl hukuku açısından babalık davası
Paternity suit in terms of civil procedural law
HİKMET BİLGİN
Doktora
Türkçe
2022
HukukAnkara ÜniversitesiÖzel Hukuk (medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL HANAĞASI