Arap edebiyatı klasik dönem ve modern dönem derslerine yönelik etkinlik temelli bir öğretim programı tasarısı
An activity-based curriculum design for Arabic literature classical period and modern period courses
- Tez No: 1016755
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM ETHEM POLAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arap edebiyatı, Ders programları, Dört dil becerisi, Arabian literature, Curriculum, Four language skills
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Arap Dili Eğitimi Anabilim Dalı öğrencilerinin Arap Edebiyatı I-II (Klasik Dönem ve Modern Dönem) derslerinde karşılaştıkları problemleri belirlemek ve bu doğrultuda Arap Edebiyatı derslerine yönelik etkinlik temelli bir öğretim programı tasarısı sunmaktır. Araştırma, Gazi Üniversitesi ve Süleyman Demirel Üniversitesi Arap Dili Eğitimi Anabilim Dalı Lisans Programında 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde öğrenim gören öğrenciler ile gerçekleşmiştir. Nicel ve nitel olmak üzere karma yöntem kullanılan araştırmanın ilk adımında“Edebiyat Dersine Yönelik Tutum Ölçeği”ölçek uyarlama çalışmasıyla birlikte 258 öğrenciye uygulanarak geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda 25 maddeden oluşan“Arap Edebiyatı Dersine Yönelik Tutum Ölçeği”oluşturulmuştur. Ardından ölçek ve bununla birlikte yarı yapılandırılmış görüşme formu 198 öğrenciye uygulanarak öğrencilerin derse yönelik tutumları ve yaşadıkları sorunlar ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, mevcut öğretim sürecinin ağırlıklı olarak öğretmen merkezli, ezber ve sınav odaklı olduğunu; öğrencilerin derse aktif katılım sağlayamadıkları, kalıcı öğrenme ve özgüven geliştirme açısından güçlük yaşadıklarını göstermektedir. Belirlenen problemler ışığunda, alan uzmanlarından alınan görüşler doğrultusunda güz ve bahar dönemi olmak üzere iki dönemi kapsayan 28 haftalık“Arap Edebiyatı Klasik Dönem ve Modern Dönem Derslerine Yönelik Etkinlik Temelli Öğretim Programı”tasarlanmıştır. Program kapsamında Arap Edebiyatının Cahiliye Dönemi, İslamî Dönem, Abbâsî Dönemi, Endülüs Dönemi ve Modern Dönemine ilişkin temel konular, temsilci şahsiyetler, önemli eserler ve edebî türler etkinlik temelli bir yaklaşımla ele alınmıştır. Programın öğrenme-öğretme sürecinde öğrenciyi merkeze alan grup çalışmaları, tartışmalar, drama uygulamaları, istasyon tekniği, eğitsel oyunlar, proje çalışmaları, yaratıcı yazma etkinlikleri, metin çözümleme çalışmaları, kavram haritaları ve performans görevleri gibi çeşitli yöntem ve tekniklere yer verilmiştir. Böylece öğrencilerin yalnızca edebiyat tarihi ve edebî türlere ilişkin bilgi edinmeleri değil, aynı zamanda eleştirel düşünme, yorumlama, analiz etme, iletişim kurma ve iş birliği yapma becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Program ayrıca dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini bütüncül bir yaklaşımla destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Ölçme ve değerlendirme sürecinde geleneksel sınavların yanı sıra grup çalışması rubrikleri, performans görevleri, öz değerlendirme formları ve sınıf içi gözlem formları gibi alternatif değerlendirme araçlarına yer verilmiştir. Tasarlanan öğretim program için alan uzmanlarından tekrar görüş alınmıştır. Elde edilem değerlendirmeler neticesinde gerekli düzenlemeler yapılarak programa son hali verilmiştir. Çalışmanın gelecekte bu alanda yapılacak olan araştırmalara ışık tutacağı düşünelmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to identify the problems encountered by students of the Department of Arabic Language Education in the Arabic Literature I–II courses (Classical and Modern Periods) and, based on these findings, to propose an activity-based curriculum design for Arabic Literature courses. The study was conducted with undergraduate students enrolled in the Department of Arabic Language Education at Gazi University and Süleyman Demirel University during the spring semester of the 2023–2024 academic year. Employing a mixed-methods research design, the study combined both quantitative and qualitative data collection and analysis techniques. In the first phase of the research, the“Attitude Scale Towards Literature Course”was adapted to the context of Arabic Literature and administered to 258 students. Following validity and reliability analyses, a 25-item“Attitude Scale Towards Arabic Literature Course”was developed. In the second phase, the scale, together with a semi-structured interview form, was administered to 198 students in order to identify their attitudes toward the course and the challenges they experienced. The findings revealed that the existing instructional process is predominantly teacher-centered, memorization-based, and examination-oriented. Furthermore, students were found to experience difficulties in actively participating in the course, achieving meaningful and lasting learning, and developing self-confidence. Based on the identified problems and the opinions of field experts, a 28-week“Activity-Based Instructional Program for Arabic Literature Courses (Classical and Modern Periods)”covering both the fall and spring semesters was designed. Within the scope of the program, the major periods of Arabic literature, namely the Pre-Islamic (Jāhiliyyah), Islamic, Abbasid, Andalusian, and Modern periods, together with their prominent literary figures, significant works, and literary genres, were addressed through an activity-based approach. The teaching–learning process of the program incorporated a variety of student-centered methods and techniques, including group work, discussions, drama activities, station technique, educational games, project-based tasks, creative writing activities, text analysis exercises, concept mapping, and performance tasks. In this way, the program aimed not only to provide students with knowledge of literary history and literary genres but also to foster critical thinking, interpretation, analysis, communication, and collaboration skills. Furthermore, the program was structured to support the development of the four fundamental language skills—listening, speaking, reading, and writing—through an integrated approach. In the assessment and evaluation process, alternative assessment tools such as group-work rubrics, performance tasks, self-assessment forms, and classroom observation forms were employed alongside traditional examinations. Following the completion of the curriculum design, expert opinions were sought once again. The program was revised in line with the feedback received and finalized accordingly. It is anticipated that the findings of this study and the proposed curriculum design will contribute to the field of Arabic Literature teaching and provide guidance for future research in this area.
Benzer Tezler
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN
- Muhammed Tavid Tanci ve mezhepler tarihçiliği
History of Muhammad Tavid Tanji and sects
EBRU KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
BiyografiAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÖNMEZ KUTLU
- Klasik dönem Arap edebiyatında otobiyografi: İbn Haldûn örneği
An autobiography in classical Arabic literature: The case of İbn Khaldun
ÖMER FARUK DEĞİRMENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER İSHAKOĞLU
- Modern Arap edebiyatında mektup
The letter writing in the modern Arabic literature
CUMA TANIK
Doktora
Türkçe
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA ADALAR SUBAŞI
- Modern Suriye Edebiyatı'nda Ulfet el-İdlibî ve Kısas Şȃmiyye adlı öykü seçkisinden seçme hikâyelerin teknik incelemesi
Ulfet al-Idlibi in modern Syria literature and the technical examination of selected stories from her story selection Kısas Şȃmiyye
ELMAS ALAMASLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR EMEKLİ