Güçlendirici ve dönüşümcü liderliğin iş biçimlendirme ve iş performansına karşılaştırmalı etkisi
The comparative effects of empowering and transformational leadership on job crafting and job performance
- Tez No: 1016901
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL SÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü liderlik, Güçlendirici liderlik, İş performansı, Transformational leadership, Empowering leadership, Job performance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, güçlendirici ve dönüşümcü liderliğin hemşirelerin iş biçimlendirme ve iş performansına karşılaştırmalı etkisini belirlemek ve bu etkide iş biçimlendirmenin aracı rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımdaki araştırmanın çalışma evrenini; İstanbul'da faaliyet gösteren Sağlık Bakanlığına bağlı iki devlet, iki eğitim ve araştırma hastanesi ile bir kamu üniversite hastanesinde çalışan hemşireler ve bu hemşirelerin birinci düzey hemşire yöneticileri oluşturdu. Çalışmanın örneklemini, gelişigüzel örneklem yöntemi ile ulaşılan 574 hemşire ve bu hemşirelerin birinci düzey yöneticileri olan 49 hemşire yönetici oluşturdu. Çalışmanın verileri 15.12.2024- 30.03.2025 tarihleri arasında hemşirelerden“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“Güçlendirici Liderlik Ölçeği”,“Dönüştürücü Liderlik Ölçeği”ve“İş Biçimlendirme Ölçeği”; hemşire yöneticilerden ise“Tanıtıcı Bilgi Formu”ve“Görev Performansı Ölçeği”kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi yanı sıra değişkenler arasındaki ilişki lineer regresyon analizi ile incelendi. İş biçimlendirmenin aracılık rolü yapısal eşitlik modellemesi ile test edildi. İki liderlik arasındaki karşılaştırmalı etki Steiger'in Z testi ile incelendi. Hemşirelerin güçlendirici liderlik ve dönüşümcü liderlik algıları ile iş biçimlendirme toplam puan ortalaması orta düzeyde, hemşire yöneticiler tarafından değerlendirilen görev performansı puan ortalaması ise yüksek düzeyde saptandı. Güçlendirici liderlik ile iş biçimlendirme ve iş performansı puan ortalamaları arasında pozitif ve anlamlı korelasyonlar saptandı. Benzer şekilde dönüşümcü liderlik ile iş biçimlendirme ve iş performansı puan ortalamaları arasında da pozitif ve anlamlı korelasyonlar belirlendi. Hem güçlendirici liderliğin iş performansı üzerindeki etkisinde (β=0,062, [0,038-0,088]) hem de dönüşümcü liderliğin iş performansı üzerindeki etkisinde (β=0,041, [0,017-0,063]) iş biçimlendirmenin kısmi aracılık rolü belirlendi. Dönüşümcü liderliğin iş biçimlendirme (r=0,458) ve iş performansına (r=0,334) etkisinin, güçlendirici liderliğin iş biçimlendirme (r=0,342) ve iş performansına (r=0,228) etkisinden anlamlı düzeyde daha yüksek düzeyde olduğu saptandı (sırasıyla z=3,475, p <0,001; z=2.996, p < 0,001) Bu araştırma sonuçları, güçlendirici ve dönüşümcü liderliğin hemşirelerin iş biçimlendirme ve iş performansına anlamlı etkisini, bu ilişkilerde dönüşümcü liderliğin etkisinin güçlendirici liderliğin etkisinden daha güçlü olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların, güçlendirici ve dönüşümcü liderliğin etkisini karşılaştırarak hemşirelik literatürüne katkı sağlayacağı beklenmektedir. Sonuçların ayrıca, hemşire yöneticilere farklı bir bakış açısı kazandırarak liderlik davranışlarına yön vereceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to assess the comparative effects of empowering and transformational leadership on nurses' job crafting and job performance, and to examine the mediating role of job crafting in these effects. The study, conducted using a cross-sectional, descriptive, and correlational design, included nurses and their first-level nursing managers working in two state hospitals, two training and research hospitals, and one public university hospital in Istanbul. The study sample consisted of 574 nurses and their 49 first-line nurse managers, reached through convenience sampling. Data for the study were collected between December 15, 2024, and March 30, 2025, using the“Introductory Information Form”“Empowering Leadership Scale,”“Transformational Leadership Scale,”and“Job Crafting Scale”from the nurses; while data from nurse managers were collected using the“Introductory Information Form”and the“Task Performance Scale.”In the data analysis, descriptive statistics and correlation analysis were performed, and the associations between variables were examined with linear regression analysis. The mediating role of job crafting was tested using structural equation modeling. The comparative effect between the two leadership styles was examined using Steiger's Z-test. The average total score for nurses' perceptions of empowering leadership and transformational leadership, as well as their job crafting, was found to be at a moderate level, while the average score for job performance as assessed by nurse managers was found to be at a high level. Positive and significant correlations were found between empowering leadership and the average scores for job crafting and job performance. Similarly, positive and significant correlations were observed between transformational leadership and the mean scores for job crafting and job performance. In the regression analysis, both supportive and transformational leadership had a direct, significant, and positive effect on nurses' job crafting and job performance. A partial mediating role of job crafting was identified in both the effect of empowering leadership on job performance (β=0,062, [0,038-0,088]) and the effect of transformational leadership on job performance (β=0,041, [0,017-0,063]) It was found that the effect of transformational leadership on job crafting (r=0,458) and job performance (r=0,334) was significantly higher than the effect of empowering leadership on job crafting (r=0,342) and job performance (r=0,228) (respectively z=3,475, p <0,001; z=2.996, p <0,001). These research results demonstrate the significant effects of both empowering and transformational leadership on job crafting and job performance among nurses, revealing that the effect of transformational leadership is stronger than that of empowering leadership in these relationships. The findings are expected to contribute to the nursing literature through a comparison of the effects of empowering and transformational leadership. Furthermore, the results are anticipated to offer a new perspective to nurse managers and to inform their leadership behaviours.
Benzer Tezler
- Etik liderliğin prososyal iş davranışı ve işgören performansı üzerindeki etkisini belirleme üzerine bir araştırma
A study on determining the effect of ethical leadership on prosocial work behavior and employee performance
YUSUF DEMİROCAK
- Liderlik stillerinin yenilikçi iş davranışı ve iş tatmini üzerine etkisi
The effect of leadership styles on innovative job behavior and job satisfaction
ÇAĞLAR OSMANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU BEYZA BAYARÇELİK
- Dönüşümcü liderliğin iç girişimcilik davranışları üzerindeki etkisinde iş becerikliliğinin rolü
The role of business responsibility in the impact of transformational leadership on internal entrepreneurial behaviors
MUHAMMET MURAT BAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık Yönetimiİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUMİN ÇAĞATAY AKSU
- The moderating role of job satisfaction in the relationship between transformational leadership and work engagement: A study on small and medium-sized enterprises in Istanbul
Dönüşümcü liderlik ve işe tutkunluk arasındaki ilişkide iş tatmininin düzenleyici rolü: İstanbul'daki küçük ve orta ölçekli işletmeler üzerinde bir araştırma
MOHAMMAD ASGARİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TOLGA TÜRKÖZ
- Liderlikte dönüşüm ve örgütsel dinamikler: Güven, tatmin ve vatandaşlık davranışları üzerine bir araştırma
Transformational leadership and organizational dynamics: A study on trust, satisfaction, and citizenship behaviors
MESUT GÜLEŞCE