Ortopedik cerrahi girişim uygulanan yaşlı hastalarda kırılganlık ile kinezyofobi arasındaki ilişkinin ve seçilmiş risk faktörlerinin incelenmesi
The relationship between frailty and kinesiophobia and selected risk factors in elderly patients undergoing orthopedic surgery
- Tez No: 1016913
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EDA AYTEN KANKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Geriatri, Hemşirelik, Ortopedi ve Travmatoloji, Geriatrics, Nursing, Orthopedics and Traumatology
- Anahtar Kelimeler: Cerrahi hemşirelik, Kinezyofobi, Kırılganlık, Yaşlılık, Vulnerability, Old age
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma ortopedik cerrahi girişim uygulanan yaşlı hastalarda kırılganlık ile kinezyofobi arasındaki ilişkiyi ve etkileyen risk faktörlerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı, korelasyonel ve kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini bir üniversite hastanesinin ortopedi servisinde cerrahi uygulanan, 60 yaş ve üzeri 160 hasta oluşturmuştur. Veriler; Sosyodemografik ve Klinik Özellikler Formu, Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EKÖ), Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ), Mini-Cog ve Sayısal Ağrı Ölçeği (SAÖ) kullanılarak Ağustos 2025- Mayıs 2026 tarihlerinde toplanmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon analizleri kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 73,14±7,83 olup, %51,25'i kadın, %88,13'ü kronik hastalığa sahiptir. Hastaların EKÖ toplam puan ortalaması 8,55±4,72 (0-17), TKÖ toplam puan ortalaması ise 48,77±9,82 (27-67) olarak saptanmıştır. Yaş, medeni durum, öğrenim durumu, gelir durumu, kronik hastalık varlığı, düşme öyküsü, düşme korkusu, ameliyat türü, ilk mobilizasyon zamanı ve ağrı şiddetinin hem kırılganlık hem de kinezyofobi ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca Beden kitle indeksi (BKİ) grubunun kırılganlık ile; anestezi tipi ve analjezi süresi ve sıklığının kinezyofobi ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ortopedik cerrahi geçiren yaşlı hastaların kırılganlık düzeyi ile kinezyofobi puanları arasında pozitif yönlü, güçlü ve istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (rs =0,75; p<0,001). Ortopedik cerrahi uygulanan yaşlılarda kırılganlık arttıkça kinezyofobinin de arttığı belirlenmiştir. Cerrahi öncesi dönemde kırılganlık taraması ve prehabilitasyon programlarının uygulanması; ameliyat sonrası dönemde ise kinezyofobiyi azaltmaya yönelik etkin ağrı yönetimi, eğitim ve erken mobilizasyon stratejilerinin hemşirelik bakımına entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was planned as a descriptive, correlational, and cross-sectional study to determine the relationship between frailty and kinesiophobia and the influencing risk factors in elderly patients undergoing orthopedic surgical interventions. The sample of the study consisted of 160 patients aged 60 and over who underwent surgery in the orthopedics clinic of a university hospital. Data were collected between August 2025 and May 2026 using the Sociodemographic and Clinical Characteristics Form, the Edmonton Frail Scale (EFS), the Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK), the Mini-Cog, and the Numeric Rating Scale (NRS). Descriptive statistics, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, and Spearman correlation analyses were used in the data analysis. The mean age of the patients was 73,14±7,83 years; 51,25% were female, and 88,13% had a chronic disease. The mean total score of the EFS was found to be 8,55±4,72 (0–17), and the mean total score of the TSK was 48,77±9,82 (27–67). Age, marital status, educational level, income status, presence of chronic disease, history of falling, fear of falling, type of surgery, time to first mobilization, and pain severity were determined to have a statistically significant relationship with both frailty and kinesiophobia (p<0,05). Additionally, it was identified that the BMI group was significantly associated with frailty, while the anesthesia type, the duration and frequency of analgesia were significantly associated with kinesiophobia (p<0,05). As the primary finding of the study, a positive, strong, and highly significant statistical correlation was revealed between frailty levels and kinesiophobia scores (rs=0,75; p<0,001). In conclusion, it was determined that as frailty increases, kinesiophobia also increases in elderly patients undergoing orthopedic surgery. It is recommended to implement routine frailty screening and prehabilitation programs in the preoperative period and to integrate effective pain management, patient education, and early mobilization strategies aimed at reducing kinesiophobia into nursing care during the postoperative period.
Benzer Tezler
- Ortopedik cerrahi girişim uygulanan yaşlı hastalarda postoperatif deliryumu önlemeye yönelik hemşirelik girişimlerinin etkisi
Impact of nursing interventions towards preventing postoperative delirium of elderly patients with orthopedical surgery
NERİMAN ELİBOL
Doktora
Türkçe
2015
HemşirelikKocaeli ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜREYYA KARAÖZ
- Cerrahi sonrası deliryumun önlenmesinde hipertonik sodyum klorür uygulamasının etkisi
The effect of hypertonic sodium chloride application on prevention of delirium after surgery
FADİME ÇINAR
Doktora
Türkçe
2019
HemşirelikBahçeşehir ÜniversitesiHemşirelik Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ETİ ASLAN
DOÇ. DR. KEMAL TOLGA SARAÇOĞLU
- Ortopedik cerrahide miyokart hücre hasarının izlenmesinde kardiyak Troponin T'nin rolü
Başlık çevirisi yok
ERKAN KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Anestezi ve ReanimasyonEge ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. F. OĞUZ ERİŞ
- Radius distal uç kırıklı hastalarda WALANT ve infraklavikuler brakial pleksus bloğu ile yapılan cerrahi girişim sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of surgical intervention results with WALANT and infraclavicular brachial plexus block in patients with distal radius fracture
ÖMER TORUN
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2022
Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERBİL AYDIN
- Cerrahi girişim uygulanan yaşlı hastalarda ameliyat sonrası iyileşme durumlarının incelenmesi
Investigation of post-operative recovery in elderly patients undergoing surgical intervention
SEDA ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikKafkas ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA ERDAĞI ORAL