Elbistan'ın kentsel belleğinin palimpsest kavramı bağlamında incelenmesi
An examination of Elbistan's urban memory in the context of the palimpsest concept
- Tez No: 1016971
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SONAY AYYILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Elbistan'ın kentsel belleğini palimpsest yaklaşımıyla inceleyerek kentin tarihsel katmanlarını, mekânsal sürekliliklerini ve kırılma anlarını sistemli biçimde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Özellikle 6 Şubat 2023 depremi gibi toplumsal hafızada derin izler bırakan olayların, unutma–hatırlama dinamikleri ve mekânsal adaptasyon süreçleri üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Bu doğrultuda çalışma, Elbistan özelinde yürütülen çalışmaların sınırlı olması nedeniyle literatürdeki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Kuramsal çerçeve, David L. Gross'un eşzamansızlık, bastırma ve temsil eksikliği kavramları ile Kevin Lynch'in kent imgesi, imgelenebilirlik ve zihinsel harita öğeleri temelinde oluşturulmuştur. Araştırmada Gross'un mutlak–göreceli–kalıcı eşzamansızlık sınıflandırması, Elbistan'ın Selçuklu, Dulkadirli, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerindeki kırılma süreçleriyle ilişkilendirilerek kentin mekânsal ve toplumsal dönüşüm örüntüleri ortaya konmuştur. Bu analizler, katmanların üst üste birikimi, hangi izlerin görünür kaldığı ve hangilerinin bastırıldığı gibi dinamikleri göstermektedir. Lynch'in imge öğelerine dayalı zihinsel harita tabloları ve görüşmeler, Elbistan'daki yollar, bölgeler, sınırlar, düğüm noktaları ve nirengi yapıların kent sakinleri tarafından nasıl algılandığını ve deprem sonrasında nasıl dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu, katılımcıların hangi mekânsal öğeleri belirgin, anlamlı ve yön bulmayı sağlayıcı olarak gördüğünü tespit etmek için tasarlanmıştır. Nitel araştırmada arşiv belgeleri, tarihsel haritalar, mekânsal analizler, saha gözlemleri, fotoğraf kayıtları ve görüşme verileri bir arada değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, çalışma hem Elbistan'ın özgün kentsel belleğini ve mekânsal kimliğini sistemli biçimde görünür kılmakta, hem de kentsel kırılmaların incelenmesinde disiplinler arası uygulanabilir bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to systematically analyze the city's historical layers, spatial continuities, and moments of rupture by examining Elbistan's urban memory through a palimpsest approach. In particular, the study examines the effects of events that have left deep imprints on collective memory—such as the February 6, 2023, earthquake—on the dynamics of forgetting and remembering, as well as on spatial adaptation processes. In this regard, the study aims to fill a gap in the literature due to the limited number of studies conducted specifically on Elbistan. The theoretical framework is based on David L. Gross's concepts of non-contemporaneity, repression, and lack of representation, as well as Kevin Lynch's elements of urban image, imaginability, and mental map. In the research, Gross's classification of absolute–relative–permanent asynchrony is linked to the processes of rupture in Elbistan during the Seljuk, Dulkadirli, Ottoman, and Republican periods, revealing the city's patterns of spatial and social transformation. These analyses reveal dynamics such as the accumulation of layers, which traces remain visible, and which are suppressed. Lynch's mental map tables and interviews, based on image elements, reveal how the city's residents perceive the roads, areas, boundaries, nodes, and landmarks in Elbistan and how these have transformed following the earthquake. The semi-structured interview form was designed to identify which spatial elements participants perceived as distinct, meaningful, and navigationally helpful. In this qualitative study, archival documents, historical maps, spatial analyses, field observations, photographic records, and interview data were evaluated collectively. As a result, the study not only systematically reveals Elbistan's unique urban memory and spatial identity but also offers an interdisciplinary evaluation framework applicable to the study of urban fractures.
Benzer Tezler
- Kentsel dönüşüm ve kadın yoksulluğu: Fetihtepe örneği
Urban transformation and women's poverty: Fetihtepe case
AYŞE KAŞIKIRIK
Doktora
Türkçe
2024
Kamu Yönetimiİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PELİN PINAR GİRİTLİOĞLU
- Türkiye'deki kentsel dönüşümün ekonomik ve toplumsal sorunlarına ilişkin bir alan araştırması: Elbistan ilçesi örneği
A field study on the economic and social problems of urban transformation in Turkey: The case of Elbi̇stan district
HATİCE MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZ BELLİ
- Sit alanlarında kiralık konut ve kiracı hanehalkı konut talebi: elbistan (Kahramanmaraş) merkez kentsel ve arkeolojik sit alanları örneği
Demand for rented housing and tenant household housing in site areas: a case of urban and archaeological site in elbi̇stan (Kahramanmaraş) city center
HÜSNE TEMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge PlanlamaErciyes ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA ÇALIŞIR HOVARDAOĞLU
- Tarımsal üretimde kadın girişimcilerin yeri: Kahramanmaraş ili Elbistan ilçesi örneği
The place of women entrepreneurs in agricultural production: A case study in Elbistan district of Kahramanmaraş province
HİLAL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEKİR DEMİRTAŞ
- Analytical evaluation of selected concrete structures against earthquakes in Turkey
Türkiye'de seçilen beton yapıların depreme karşı analitik değerlendirilmesi
FERİDE CEYLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İnşaat MühendisliğiHasan Kalyoncu Üniversitesiİnşaat Yapı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AMJAD KHABAZ