Türkiye'de yoğun bakım hekimlerinin terminal dönem hasta bakım süreçlerine dair görüşleri
Attitudes of intensive care physicians towards terminal care management in Türkiye
- Tez No: 1016972
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KARATAŞ, DOÇ. DR. GAMZE ÖZBEK GÜVEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Deontoloji ve Tıp Tarihi, Medical History and Ethics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Türkiye'deki yoğun bakım hekimlerinin terminal dönem hasta bakım süreçlerine yönelik tutum ve görüşlerini; sosyodemografik özellikler, mesleki deneyimler, tıp etiği eğitimi, kişisel inançlar ve değer yargılarının yaşam destek tedavileri üzerindeki rolleri açısından değerlendirmeyi amaçlamıştır. Materyal Metot: Kesitsel, tanımlayıcı ve analitik tipteki bu saha araştırmasının evrenini Türkiye genelindeki yoğun bakım hekimleri oluşturmaktadır. Veriler; bilgilendirme metni, sosyodemografik veriler, mesleki deneyimler ve terminal dönem bakımına ilişkin tutum/bilgi düzeyini ölçen ölçeklerden oluşan 38 soruluk çevrimiçi bir anketle toplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 208 hekimin çoğunluğu 30–39 yaş aralığında ve evli olup, %91,3'ünün yan dal uzmanlığı yoktur. Kavramsal doğruluk oranları; ötanazi için %96,2, tedaviyi geri çekme/esirgeme için %71,6–%74,0 ve nafile tedavi için %52,9 olarak saptanmıştır. Hekimlerin %80,3'ü tedavi reddeden hastayı ikna edeceğini, %57,7'si ise hasta iradesine rağmen müdahaleyi sürdüreceğini belirtmiştir. Katılımcıların kendi terminal dönemlerine dair kaygı düzeyleri (yoğun bakım %90,9, cihaz bağımlılığı %94,2, ağrı %93,3) oldukça yüksektir. Çok değişkenli regresyon analizi; dindarlık, yoğun bakım eğitimi ve evli olmanın“yaşamın değerine”verilen önemi artıran bağımsız belirleyiciler olduğunu göstermiştir. Sonuç: Bu çalışma, Türkiye'deki yoğun bakım hekimlerinin terminal dönem hasta bakım süreçlerini iyileştirmek adına; hukuki çerçevenin netleştirilmesi, terminolojik birliğin sağlanması ve kapsamlı klinik rehberlerin oluşturulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve kronik kapasite sorunlarının giderilmesiyle, sistemin bütüncül ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması hedeflenmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the attitudes and perspectives of intensive care physicians in Turkey regarding terminal care management. The roles of sociodemographic factors, professional expertise, institutional settings, clinical preferences, medical ethics/intensive care training, and personal values in life-sustaining treatment decisions were examined. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive, and analytical field study targeted intensive care physicians across Turkey. Data were collected via an online survey comprising 38 questions structured into four sections: informed consent, sociodemographic data, professional experience, and scales assessing attitudes and knowledge levels toward terminal care management. Results: A total of 208 physicians participated, predominantly aged 30–39 and married; 91.3% (n=190) did not hold a subspecialty degree. Knowledge accuracy rates were 96.2% for euthanasia, 71.6%–74.0% for withholding/withdrawing treatment, and 52.9% for medical futility. While 80.3% would attempt to persuade a treatment-refusing patient, 57.7% would continue intervention despite the patient's will. Participants reported extreme anxiety regarding their own potential end-of-life processes, specifically intensive care admission (90.9%), device dependency (94.2%), and pain (93.3%). Multivariate regression analysis identified religiosity, specialized training, and marital status as independent predictors increasing the importance attributed to the“value of life.”Conclusion: Findings underscore the need to clarify legal frameworks, ensure terminological consistency, and develop comprehensive clinical guidelines to improve terminal care management in Turkey. Enhancing psychosocial support and addressing chronic capacity shortages are essential for establishing a holistic and sustainable system.
Benzer Tezler
- Yaşamın sonunda yoğun bakımda verilen tıbbi kararların beyhudelik (futility) kavramı çerçevesinde normatif analizi ve etik değerlendirmesi
Normative analysis and ethical evaluation of medical decisions made in intensive care unit at the end of life in the context of futility
ESRA AKSOY
Doktora
Türkçe
2022
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN İLKILIÇ
- Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen bebeklerin annelerinde stres oluşturan faktörler; stresle başa çıkmada birinci basamağın rolünün belirlenmesi
The mothers? stress factors, whom babies in neonatal intensive care unit; to determine the role of family practice to cope with it.
AYŞEGÜL ULUDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Aile HekimliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
- Hacettepe Üniversitesi hastaneleri hekimlerinin klinik etik problemlerin farkındalığı araştırması-hastane etik kurul model önerisi
A survey on clinical ethics problem awareness of clinicians at Hacettepe University hospitals- model proposal for hospital ethics commitee
MÜGE DEMİR
Doktora
Türkçe
2011
Deontoloji ve Tıp TarihiHacettepe ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜKET ÖRNEK BÜKEN
- COVID-19 pandemisinin anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanları ve araştırma görevlilerindeki stres üzerine olan etkisi
The effect of the COVID-19 pandemic on stress level of anesthesiology and reanimation specialists and research assistants
GÖZDE CİNGİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Anestezi ve ReanimasyonAnkara ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MENEKŞE ÖZÇELİK
UZMAN VOLKAN BAYTAŞ