Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin öğretim programı okuryazarlık düzeyleri ile öğretim programına bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between information technology teachers' curriculum literacy levels and curriculum fidelity levels
- Tez No: 1017007
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN BOYRAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim bilimleri, Educational science
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Bilişim Teknolojileri (BT) öğretmenlerinin öğretim programı okuryazarlık ve öğretim programına bağlılık düzeyi algılarını çeşitli demografik değişkenler açısından incelemek, bu iki değişken arasındaki ilişkiyi belirlemek ve nicel bulguların altında yatan nedenleri öğretmen görüşleriyle derinlemesine incelemektir. Araştırmada açıklayıcı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Veriler 2024-2025 ve 2025-2026 eğitim-öğretim yıllarında toplanmıştır. Nicel veriler Aksaray ilinde görev yapan 81 BT öğretmeninden“Öğretmenlerin Program Okuryazarlıkları Ölçeği”ve“Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği”aracılığıyla toplanmış; nitel veriler ise 5 öğretmenle gerçekleştirilen odak grup görüşmeleriyle elde edilmiştir. Nicel bulgulara göre, BT öğretmenlerinin okuryazarlık düzeyi algıları yüksek, bağlılık düzeyi algıları ise orta seviyededir. Yaş ve mesleki kıdem (özellikle 21 yıl ve üzeri) arttıkça okuryazarlık ve bağlılık düzeyi algılarının anlamlı şekilde azaldığı tespit edilmiştir. Okulda bilişim laboratuvarının bulunması her iki değişken için pozitif yönde anlamlı farklılık oluşturan en belirleyici unsurdur. Ayrıca lise kademesinde görev yapanların ve kadın öğretmenlerin programa bağlılıkları daha yüksek bulunmuş; iki değişken arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Nitel bulgular; yaş ve kıdemle azalan bağlılık algısının bir mesleki ihmalden ziyade, tecrübeye dayalı bilinçli bir pedagojik esneklik ve adaptasyon olduğunu göstermiştir. Ortaokuldaki nispeten düşük bağlılığın öğretim programının teknolojinin gerisinde kalmasından kaynaklandığı, laboratuvar eksikliğinin ise öğretmeni programdaki uygulamaları zorunlu olarak esnetmeye ittiği belirlenmiştir. Nitel sonuçlar bütüncül olarak değerlendirildiğinde, yüksek okuryazarlığın körü körüne mekanik bir uyma yerine; sınıf dinamikleri, öğrenci ihtiyaçları ve fiziksel şartlara göre şekillenen bilinçli ve esnek bir işlevsel bağlılık ürettiği ortaya konmuştur. Sonuç olarak, dersin uygulamalı doğası gereği laboratuvar eksikliklerinin giderilmesi, ortaokul müfredatının sadeleştirilerek güncellenmesi ve kıdemli öğretmenlere yönelik güncel program eğitimlerinin düzenlenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the perceptions of Information Technology (IT) teachers regarding their curriculum literacy and curriculum fidelity levels in terms of various demographic variables, to determine the relationship between these two variables, and to explore the underlying reasons for the quantitative findings in depth through teachers' views. An explanatory mixed methods design was employed in the study. Data were collected during the 2024-2025 and 2025-2026 academic years. Quantitative data were collected from 81 IT teachers working in Aksaray province using the“Teachers' Curriculum Literacy Scale”and the“Curriculum Fidelity Scale,”while qualitative data were obtained through focus group interviews conducted with five teachers. According to the quantitative findings, IT teachers' perceptions of their curriculum literacy levels are high, while their perceptions of curriculum fidelity levels are moderate. It was found that as age and professional seniority (particularly 21 years and above) increased, the perceived levels of curriculum literacy and fidelity decreased significantly. The presence of an IT laboratory in the school emerged as the most determining factor, creating a significant positive difference for both variables. Furthermore, female teachers and those working at the high school level were found to have higher curriculum fidelity; and a significant positive relationship was identified between the two variables. Qualitative findings indicated that the decreased perception of fidelity associated with age and seniority is not a result of professional negligence, but rather a conscious pedagogical flexibility and adaptation based on experience. It was determined that the relatively lower fidelity in middle schools stems from the curriculum falling behind technological advancements, while the lack of a laboratory inevitably forces teachers to stretch and adapt the applied elements of the curriculum. When the qualitative results are evaluated holistically, it is revealed that high curriculum literacy yields a conscious, flexible, and functional fidelity shaped by classroom dynamics, student needs, and physical conditions, rather than blind, mechanical compliance. Consequently, given the practical nature of the course, it is recommended that laboratory deficiencies be addressed, the middle school curriculum be simplified and updated, and up-to-date curriculum training be organized for senior teachers.
Benzer Tezler
- Teknik öğretmenlerin program okuryazarlıkları,öğrenme ve öğretme anlayışları ile yapılandırmacı öğretim ortamı tasarlama becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationship between technical teachers' curriculum literacy, learning and teaching conceptions and their ability to design a constructivist teaching environment
KENAN EMİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA AKPOLAT
- Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi: Konya İli örneği
The examination of artificial intelligence literacy levels of information technologies teachers: The case of Konya
FATMA GÜL CİVELEKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİDE ŞAHİNKAYASI
- Öğretmenlerin teknolojik kabullerini yordayan değişkenler
Variables predicting teachers' technological acceptance
BARIŞ ÖZKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ÇENGEL SCHOVILLE
- Öğretmenlerin siberkondria düzeyleri ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' cyberchondria levels and digital literacy levels
SEDA AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilim ve TeknolojiTrakya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ MERTKAN GEZGİN
- Fizik kimya biyoloji öğretmenlerinin bilişim teknolojileri kullanım düzeyleri ile Web 2.0 araçları kullanım yetkinliklerinin incelenmesi
Investigation of information technologies usage levels of physics chemistry biology teachers and their competencies in using Web 2.0 tools
FATMA DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL SÜZÜK