Afet lojistiği güzergâhlarının çok kriterli karar verme ve bulanık mantıkla değerlendirilmesi: zonguldak ili örneği
Evaluation of disaster logistiscs routes using multi criteria decision making and fuzzy logic: The case of zonguldak
- Tez No: 1017109
- Danışmanlar: PROF. DR. TAMER EREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Üzerinde yaşam sürdüğümüz Dünya'nın her an her yerinde afetlerin gerçekleşme potansiyeli vardır. Ülkemizde de 6 Şubat 2023'te meydana gelmiş depremin yıkıcı etkileri hâlâ sürmektedir. Bu etkilerin en az hasarla atlatılabilmesi adına afet öncesi, afet anı ve afet sonrası çalışmalar yürütülmektedir. Afet yönetimi döngüsel bir süreçtir. Afet yönetiminin başarılı bir şekilde yapılabilmesi etkili bir afet lojistiği planıyla mümkün olabilir. Bu bağlamda afet lojistiği faaliyetleri kritik önem taşımaktadır. Yardımların ihtiyaç bölgelerine en kısa zamanda ve doğru şekilde ulaşımının sağlanması afet lojistiği kapsamında önem arz etmektedir. Tarihte Batı Karadeniz'de yaşanmış ve arkasında büyük yıkım bırakmış depremler mevcuttur. Günümüzde de bu bölgede orta ve küçük ölçekli de olsa sarsıntılar meydana gelmeye devam etmektedir. Bu çalışmada, özellikle Zonguldak ve Zonguldak'ın çevre illeri olan Bartın, Bolu, Düzce ve Karabük'te etkisini hissettirebilecek olası bir depremin meydana getirebileceği hasarın azaltılabilmesi ve lojistik faaliyetlerinin hızlıca gerçekleştirilebilmesi adına afet lojistiği kapsamında güzergâh belirleme problemi ele alınmıştır. Problemin yapısına etki edebilecek, güzergâh problemlerinde ve afet lojistiğinde göz önünde bulundurulması gerektiği düşünülen 7 adet kriter literatür taramasıyla ve uzman görüşüyle birlikte seçilmiştir. Bu kriterler ulaşılabilirlik, karayoluna paralellik, afette zarar görme ihtimali, güzergâh uzunluğu, nüfus yoğunluğu, ulaşım süresi ve petrol alanına uzaklık kriterleridir. Birden çok kriter ve alternatif olduğundan, çok kriterli karar verme ve bulanık çok kriterli karar verme yöntemlerinin kullanılması gerektiğine karar verilmiştir. Zonguldak merkez ve diğer 4 ilin merkezi arasında alternatif 7 adet yol güzergâhı belirlenip değerlendirmeye alınmıştır. Yol güzergâhları belirlenirken köy yollarının da kullanılmasına ve olabildiğince fazla ve çeşitli yerleşim yerlerinden geçmesine dikkat edilmiştir. Değerlendirme yapılırken AHP ve Pisagor Bulanık AHP kriterlerin ağırlıklandırılmasında, TOPSIS ve Pisagor Bulanık TOPSIS yöntemlerine de ideale yakınlıkların hesaplanıp alternatiflerin sıralanmasında başvurulmuştur. En yüksek önem arz eden kriterin afette zarar görme ihtimali kriteri olduğu görülmüştür. Sıralamalar genel anlamda hem TOPSIS için hem Pisagor Bulanık TOPSIS yöntemi için benzer sonuçlar göstermiştir. Literatürde Zonguldak'ı ve bahsi geçen 4 ili kapsayan bir afet lojistiği çalışmasına rastlanmamış olup, olası bir afet yaşanması durumunda yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The potential for disasters to occur at any moment and in any place exists on the Earth we live on. In our country, the devastating effects of the earthquake that occurred on February 6, 2023, are still ongoing. In order to overcome these effects with minimum damage, pre-disaster, during-disaster, and post-disaster studies are carried out. Disaster management is a cyclical process. Successful disaster management can be possible with an effective disaster logistics plan. In this context, disaster logistics activities are of critical importance. Ensuring that aid reaches the needed areas in the shortest time and in the correct way is important within the scope of disaster logistics. There are earthquakes in history that occurred in the Western Black Sea and left great destruction behind. Today, medium and small-scale tremors continue to occur in this region. In this study, the route selection problem has been handled within the scope of disaster logistics in order to reduce the damage that a possible earthquake could cause in Zonguldak and its surrounding provinces Bartın, Bolu, Düzce, and Karabük, and to carry out logistics activities quickly. 7 criteria that could affect the structure of the problem and are thought to be considered in routing problems and disaster logistics were selected through literature review and expert opinion. These criteria are accessibility, parallelism to the highway, state of being damaged in a disaster, route length, population density, transportation time, and distance to the fuel area. Since there are multiple criteria and alternatives, it was decided to use multi-criteria decision-making and fuzzy multi-criteria decision-making methods. 7 alternative road routes between Zonguldak center and the centers of 4 other provinces were determined and evaluated. While determining the road routes, attention was paid to the use of village roads and passing through as many and varied settlements as possible. While making the evaluation, AHP and Pythagorean Fuzzy AHP were used for weighting the criteria, and TOPSIS and Pythagorean Fuzzy TOPSIS methods were used to calculate the proximity to the ideal and rank the alternatives. It was seen that the criterion with the highest importance is the state of being damaged in a disaster. The rankings generally showed similar results for both TOPSIS and the Pythagorean Fuzzy TOPSIS method. No disaster logistics study covering Zonguldak and the mentioned 4 provinces was found in the literature, and it is thought that it can be a guide in case of a possible disaster.
Benzer Tezler
- Analysis of the resilience of transportation infrastructure in industrial zones: A case study of the Anatolian side of Istanbul
Sanayi bölgelerinin ulaşım altyapısı direncinin incelenmesi: İstanbul Anadolu yakası örneği
YAREN ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ERGÜN
- MEREC ve CoCoSo yöntemleriyle bir gıda firması için en uygun depo yer seçimi analizi
Analysis of optimal warehouse location selection for a food company using MEREC and CoCoSo methods
MUHAMMED ALPER ÇİLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİzmir Bakırçay Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET ENES AKPINAR
- Coğrafi bilgi sistemleri ile afet ve acil durum toplanma alanlarının erişilebilirlik analizi: Esenyurt örneği
Geographic information system-based accessibility analysis of disaster and emergency assembly areas: The case of Esenyurt district
EZGİ ŞENOL TANRIVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET DERVİŞOĞLU
- Afet lojistiği yönetim sürecinde lojistik merkezlerin teşkili ve yer seçimi için örnek uygulama
In the process of disaster logistics management, constituting of logistics centers and model application of site selection
BURAK GÜLNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İşletmeİstanbul Kemerburgaz Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNER GÜRSOY
- Afet lojistiği kapsamında Bayrampaşa ilçesi analizi
Humanitarian disaster logistics, an analysis of Bayrampasa district
NURİ GENÇAY GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA KUNDAK