Başörtüsü sosyolojisi
Sociology of headscraf
- Tez No: 1017152
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARİF KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Baş örtüsü, Din sosyolojisi, Kılık-kıyafet uygulamaları, Head covering, Religious sociology, costume-dress applications
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Sosyolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada başörtüsünün kavramsal, tarihsel ve sosyolojik açıdan incelenmesi hedeflenmektedir. Başörtüsü dini bir giysi unsuru olmasının ötesinde farklı dönem ve coğrafyalarda toplumsal aidiyet, kimlik ve statü gibi pek çok olgunun da göstergesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde iklim ve çevresel koşullardan korunma nedeniyle ortaya çıktığı varsayılan örtünme pratiği zamanla toplumsal bir kontrol mekanizmasına dönüşmüştür. Bazı toplumlarda sınırlandırılarak ya da yasaklanarak, bazı toplumlarda ise zorunlu kılınarak politik tartışmaların odağı haline gelmiştir. Sonuç olarak başörtüsü yalnızca dinsel bağlamda bir emir yahut çevresel bir korunma faktörü olmakla kalmayıp çok farklı sosyolojik anlamlar taşıyan sembolik bir gösterge haline gelmiştir. Çalışmada literatür taraması yapılmış olup tarihsel ve güncel veriler incelenmiştir. Betimsel ifadelerin yoğun olduğu yerlerde ve tasvir gerektiren bölümlerde özellikle görsel kaynaklardan da yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular başörtüsünün çok eski dönemlere uzanan köklü ve tarihsel bir geçmişe sahip olmasının yanı sıra sağlık, ekonomi, din ve siyaset gibi farklı alanlarla ilişkili olarak günümüzde de güncelliğini koruyan önemli bir kavram olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the headscarf from conceptual, historical, and sociological perspectives. Beyond being a religious garment, the headscarf has also appeared across different periods and geographies as an indicator of various values such as social belonging, identity, and status. Throughout the historical process, the practice of veiling—assumed to have emerged as a means of protection against climatic and environmental conditions—gradually transformed into a mechanism of social control. In some societies, it was restricted or prohibited, while in others it was made compulsory, thereby becoming the focus of political debates. As a result, the headscarf has become not merely a religious injunction or an environmental protective factor, but also a symbolic phenomenon carrying multilayered sociological meanings. A qualitative method was preferred in this study; historical and contemporary archives were examined, and a literature review was conducted. Visual sources were particularly utilized in conceptual sections where descriptive expressions were predominant and in parts requiring detailed depiction. The findings indicate that, in addition to having a deep-rooted historical background extending back to early periods, the headscarf remains an important phenomenon today, maintaining its relevance through its associations with various fields such as health, economy, religion, and politics.
Benzer Tezler
- Duygu sosyolojisi bağlamında başörtüsü takma ve çıkarma deneyimlerinin incelenmesi
Examining the experiences of wearing and taking off the headscarf in the context of the sociology of emotions
ZEYNEP KESKİN
- Başörtülü muhafazakar kadınlarda serbest zaman algısı
Perception of leisure time in conservative headscarved women
ZÜLAL ASANATUCİ
Doktora
Türkçe
2022
SosyolojiMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL AYDINALP
- Başörtülülerin görünürlüğündeki değişimin sosyolojik analizi
A sociological analysis of the change i̇n the visibility of those wearing headscarves
HAVVA SARAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM EFE
- Türkiye'de politik nesne olarak kadın: 28 Şubat örneği
The political objectification of women in Turkey: The example of 1997 Turkish Military Memorandum
AYŞE GÖKÇE ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyolojiİnönü ÜniversitesiSiyaset ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIL ARPACI
- Sosyo-ideolojik ve sembolik yönüyle Türkiye`de örgün din eğitimi: İmam-hatip liseleri örneği
Socio-ideologic and symbolic view of organized religious education in Turkey, example of imam-hatip schools
FARUK ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
SosyolojiUludağ ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BEDRİ MERMUTLU