Türkiye'de sürdürülebilir tarım-gıda sistemine yönelik uygulanan politikaların iklim değişikliği açısından incelenmesi
An analysis of sustainable agri-food system policies in türkiye with a climate change perspective
- Tez No: 1017166
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKAY DELLAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Ziraat, Political Science, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ekolojik sistem yaklaşımı, Gıda politikaları, Sürdürülebilir tarım, Tarım politikaları, İklim değişikliği, İklim politikaları, İçerik analizi, Ecological system approach, Food policies, Sustainable agriculture, Agricultural policies, Climate change, Climate policy, Content analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de sürdürülebilir tarım-gıda sistemlerine yönelik politika ve mevzuatı iklim değişikliği perspektifiyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel ağırlıklı karma bir tasarımla iki tamamlayıcı bileşen üzerinden yürütülmüştür. İlk bileşen olarak kapsam derlemesi kapsamında 1996–2026 döneminde yayımlanan akademik ve seçili gri literatür“Sistematik İncelemeler ve Meta-Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri Kapsam Derlemeleri Uzantısı (Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses extension for Scoping Reviews: PRISMA-ScR)”çerçevesine uygun biçimde taranmış ve tematik olarak sentezlenmiştir. İkinci bileşen olarak, ulusal düzeyde tarım-gıda, su/doğal kaynak yönetimi, kırsal kalkınma ve iklimle ilişkili politika, strateji, eylem planı ve mevzuat metinleri ölçüt temelli içerik analiziyle kodlanmıştır. Kodlama birimi“anlamlı ifade”olup her ifade iklim entegrasyonu (uyum/azaltım/uyum+azaltım/dolaylı) ve sürdürülebilirlik boyutları (çevresel bütünlük, ekonomik dayanıklılık, sosyal boyut, yönetişim/kurumsal kapasite) açısından sınıflandırılarak 0–2 ölçeğinde puanlanmıştır. Elde edilen puanlar endeksler ve ısı haritaları ile karşılaştırmalı biçimde görselleştirilmiştir. Bulgular, literatürde iklim-tarım-gıda ilişkisine yönelik çalışmaların arttığını; ancak somut politika araçları ve uygulama mekanizmalarının karşılaştırılabilir analizi ile çapraz-sektörel tutarlılık değerlendirmelerinin sınırlı kaldığını göstermektedir. Politika/mevzuat analizinde iklim entegrasyonunun belge kümeleri arasında farklılaştığı; buna karşılık sürdürülebilirlik boyutlarının özellikle yönetişim/kurumsal kapasite ekseninde daha görünür olduğu saptanmıştır. Tez, şeffaf ve tekrarlanabilir bir kodlama-puanlama çerçevesi sunarak Türkiye'de iklimle uyumlu tarım-gıda yönetişiminin güçlendirilmesine yönelik kanıt temelli bir zemin sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis assesses Türkiye's sustainable agri-food systems policy and legal framework through a climate change lens. It adopts a qualitative-dominant mixed design with two complementary components. First, a scoping review synthesizes academic and selected grey literature published between 1996 and 2026, following“Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses extension for Scoping Reviews”(PRISMA-ScR) guidance and thematic analysis. Second, a criteria-based policy analysis codes national strategies, action plans, and binding legal texts related to agrifood, water/natural resources management, rural development, and climate governance. The unit of analysis is a“meaningful statement”(e.g., a goal, measure/action, policy instrument, or implementation mechanism). Each statement is classified by climate integration (adaptation, mitigation, combined adaptation–mitigation, or indirect/implicit linkage) and by sustainability dimensions (environmental integrity, economic resilience, social dimension, and governance/institutional capacity), and then scored on a 0–2 scale. Scores are aggregated into indices and visualized through comparative matrices and heatmaps. Findings indicate that while the climate–agriculture–food literature in Türkiye has expanded, systematic and comparable assessments of concrete policy instruments and implementation mechanisms, particularly cross-sectoral coherence, remain limited. The policy/legal analysis shows that climate integration varies considerably across document clusters, whereas sustainability-related content is more consistently visible, especially along the governance/institutional capacity dimension. By providing a transparent and replicable coding–scoring framework, the thesis builds an evidence base to support stronger climate-aligned agrifood governance and policy implementation in Türkiye.
Benzer Tezler
- Türkiye'de gıda sistemlerinin değerlendirilmesi ve gıda güvencesi risklerine karşı bölgesel gıda sistemi planlaması önerisi
Evaluation of food systems in Turkey and proposal for regional food system planning against food security risks
HALİL İBRAHİM ÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA KUNDAK
- Sustainability of agricultural land through spatial planning: A policy based model for turkey
Tarım arazilerinin mekansal planlama yoluyla sürdürülebı̇lı̇rlı̇ğı̇: Türkı̇ye ı̇çı̇n polı̇tı̇ka temelli bı̇r model
ZEYNEP ERDOĞAN
Doktora
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİYE AHU GÜLÜMSER
- Urban agriculture site selection in Beylikduzu, İstanbul
İstanbul Beylikdüzü'nde kentsel tarım alan seçimi
AYŞE BURCU KISACIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Türkiye'de tarımsal yenileşim sisteminin evrimi
Evolution of agricultural innovation system in Turkey
MELEK KARAHASAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİYE AHU AKGÜN
- Türkiye'de tarım politikalarındaki dönüşümün gıda güvenliğine etkisi ve tarımsal teşvik sistemi
The i̇mpact of transformation of agricultural policy to food security in Turkey, and agricultural i̇ncentive system.
ESRA KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MaliyeMersin ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLMİYE YASEMİN ÖZUĞURLU