İliştirilmiş gazetecilik ve savaş muhabirliği: Haber fotoğraflarında karşılaşılan etik sorunlar
Embedded journalism and war reporting: Ethical issues in news photography
- Tez No: 1017204
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜNYAMİN AYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, iliştirilmiş gazetecilik modeli çerçevesinde Amerikan basınında yayımlanan savaş haberlerindeki fotoğrafların etik boyutlarını sistematik biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 2. Körfez Savaşı ve Irak İşgali sürecinde (2003-2011) beş büyük Amerikan gazetesinde Newstime Journals, The Washington Post, Chicago Tribune, The Boston Globe ve Los Angeles Times yayımlanan 100 haberde yer alan fotoğrafları kapsamaktadır. Nicel içerik analizi yönteminin benimsendiği araştırmada, araştırmacı tarafından geliştirilen 29 kategorik değişkenden oluşan bir kodlama cetveli kullanılmış ve veriler IBM SPSS Statistics 25.0 yazılımıyla analiz edilmiştir. Gazeteler arasındaki farklılığın sınanmasında ki-kare (χ²) testi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, incelenen fotoğrafların tamamının (%100) en az bir etik sorun barındırdığını ortaya koymaktadır. En yaygın ihlal türleri sırasıyla propaganda (%47), kültürel hassasiyet ihlali (%21) ve aşırı şiddet (%17) olarak belirlenmiştir. Fotoğrafların %70'i kahramanlaştırıcı temsil biçimi sergilemekte olup tamamı savaşı meşrulaştırıcı bir işlev üstlenmektedir. Sansür %89, askeri vesayet ise %90 oranında belgelenmiştir. Yalnızca altı haber (%6) etik ilkelere uygun bulunmuştur. Fotoğraf alt yazılarının %60'ı propagandist nitelik taşırken kaynak kullanımında askeri yetkililer (%44) baskın konumdadır; sivil tanıklara ise yalnızca %3 oranında başvurulmuştur. Gazeteler arasındaki farklılıklar 27 değişkende ki-kare testleriyle istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuş (p < 0,05), yalnızca renk kullanımı ve görüş kaynakları değişkenlerinde anlamlılık sağlanamamıştır. Elde edilen bulgular, iliştirilmiş gazetecilik modelinin haber fotoğrafçılığını yapısal kısıtlamalar çerçevesinde biçimlendirdiğini ve mesleki etik ilkelerin bu model içinde sistematik biçimde geriletildiğini kanıtlar niteliktedir. Araştırma, savaş haberciliğinde bağımsız ve etik gazetecilik pratiklerinin güçlendirilmesi amacıyla basın kuruluşlarına, meslek örgütlerine, eğitim kurumlarına ve düzenleyici yapılara yönelik somut öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to systematically examine the ethical dimensions of photographs published in war news coverage within the framework of the embedded journalism model in the American press. The research covers 100 news stories published in five major American newspapers Newstime Journals, The Washington Post, Chicago Tribune, The Boston Globe, and Los Angeles Times during the Second Gulf War and the Iraq Occupation (2003-2011). Adopting a quantitative content analysis method, the study utilized a coding sheet consisting of 29 categorical variables developed by the researcher, and the data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0 software. Chi-square (χ²) tests were applied to examine the relationships between newspapers. The findings reveal that all of the photographs examined (100%) contained at least one ethical problem. The most common types of violations were identified as propaganda (47%), cultural sensitivity violations (21%), and excessive violence (17%). Seventy percent of the photographs displayed a heroizing representation, and all of them served a war-legitimizing function. Censorship was documented at a rate of 89%, and military guardianship was identified as influential in 90% of the cases. Only six news stories (6%) were found to comply with ethical principles. While 60% of the photo captions were of a propagandist nature, military officials (44%) dominated the use of sources; civilian witnesses were consulted in only 3% of cases. Differences between newspapers were found statistically significant in 27 variables through chi-square tests (p < .05), with only color usage and opinion sources failing to reach significance. The findings demonstrate that the embedded journalism model structurally shapes news photography within a framework of constraints and that professional ethical principles are systematically undermined within this model. The study presents concrete recommendations for press organizations, professional associations, educational institutions, and regulatory bodies aimed at strengthening independent and ethical journalism practices in war reporting.
Benzer Tezler
- İliştirilmiş (Embedded) muhabirliğin tarafsızlık ve basın ahlak ilkeleri açısından değerlendirilmesi
Overlooking at Embedded journalism in terms of neutrality and ethic principles of media
MEHMET ÖGE DEMİRKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
GazetecilikAnadolu ÜniversitesiBasın ve Yayın Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ MURAT VURAL
- Habercilikte propaganda bağlamında Körfez savaşları
Journalism of Gulf War in the context of propaganda
METE BAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
İletişim Bilimleriİstanbul Ticaret ÜniversitesiMedya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OYA ŞAKI AYDIN
- Savaş muhabirliği; Suriye iç çatışması örneği
War journalism; An example of i̇nternal conflict i̇n Syria
MÜGE KARABAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Radyo-TelevizyonMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YALÇIN YILMAZ
- Türkiye'de bir uzmanlık alanı olarak savaş muhabirliği: Irak Savaşı örneği
War correspondance in Turkey as a profession: Iraq War example
FEVZİ METE ÇUBUKÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
İletişim BilimleriMarmara Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURÇAY TÜRKOĞLU
- Televizyon habercilerinin savaş tutkunluğu
War enthusiasm of television reporters
ÇAĞATAY KENARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Gazetecilikİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMDİ ARSLAN