Müzik performansının dijital yapılanması: Yeni medyada müzisyen kimliği
The digital reconfiguration of music performance: Musician identity in new media
- Tez No: 1017216
- Danışmanlar: PROF. DR. FIRAT KUTLUK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Yeni medya, Digitalization, New media
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, yeni medya teknolojileri çerçevesinde müzik performansının dijital çağda geçirdiği yapısal dönüşümü ve bu dönüşümün merkezindeki yeni medya müzisyenini ele almaktadır. Çalışma, mekânın simülasyona, müzik nesnesinin koda, performans deneyiminin tele-varlığa ve dinleyicinin pasif alıcıdan katılımcı türeticiye dönüşümünü inceleyerek, bu sürecin müzisyen kimliğinin inşasında, sunumunda ve algılanmasında ne tür yapısal ve öznel değişimlere yol açtığını anlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda dijitalleşmenin müzisyen için özgürleştirici bir güç mü, yoksa yeni bir bağımlılık rejimi mi olduğu eleştirel bir biçimde tartışılmaktadır. Tezde alan çalışması çerçevesinde gözlem, netnografi ve yarı yapılandırılmış görüşme yöntemlerine başvurularak nitel metodoloji doğrultusunda müzik performansının dijital yapılanması incelenmiştir. Veriler, 2020-2026 yılları arasında yürütülen gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşme sürecinden elde edilmiştir. Görüşmeler, klasik müzikten popüler müziğe, deneysel elektronik müzikten metaevren performanslarına ve yapay zekâ destekli üretime uzanan farklı türlerden müzisyenleri kapsar. Dijitalleşmenin küresel ve Türkiye yerelindeki görünümleri ise sektörel veriler ve güncel örnek olaylar üzerinden karşılaştırmalı biçimde ele alınmıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini Manovich'in yeni medya ilkeleri, Baudrillard'ın simülasyon kuramı, Auslander'ın canlılık çözümlemesi; Goffman ve Foucault'nun kimlik yaklaşımları ile Zuboff'un gözetim kapitalizmi kavramı oluşturmaktadır. Araştırma bulguları canlılık hissinin dijital ortamda kaybolmadığını, aksine teknoloji aracılığıyla yeniden şekillendiğini, yapay zekânın ise müzisyeni bir besteciden çok küratör ve sistem yöneticisi konumuna getirdiğini göstermektedir. Avatarlar ve dijital kimlikler müzisyene sanal dünyada yeni bir var olma alanı sunarken, blok zinciri ve NFT gibi teknolojiler aracısız gelir imkânı sağlarken yeni bağımlılıklar da yaratmaktadır. Çalışmanın temel çıkarımına göre yeni medya müzisyeni, tek bir role sığmayan çok yönlü bir öznedir. Geleneksel ile dijital, fiziksel ile sanal, insan ile makine arasında köprü kurarak çok rollü ve hibrit bir kimlik inşa eder. Dijitalleşme, müzisyeni tamamen özgürleştiren veya tamamen kısıtlayan bir süreç değildir. Sanatçının kendi iradesi ile sistemin dayatmalarının iç içe geçtiği çok boyutlu bir mücadele alanıdır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the structural transformation that musical performance has undergone in the digital age within the framework of new media technologies, along with the new media musician who stands at the center of this transformation. By analyzing the transformation of space into simulation, of the musical object into code, of the performance experience into telepresence, and of the listener from passive recipient into participatory prosumer, the study seeks to understand what kinds of structural and subjective changes this process has produced in the construction, presentation, and perception of the musician's identity. In this regard, it critically discusses whether digitalization is a liberating force for the musician or a new regime of dependency. Within the scope of the fieldwork, the digital restructuring of musical performance is examined through a qualitative methodology, employing participant observation, netnography, and semi-structured interviews. The data were obtained from a process of observation and semi-structured interviews conducted between 2020 and 2026. The interviews encompass musicians from a range of genres, extending from classical to popular music, from experimental electronic music to metaverse performances and AI-assisted production. The global and Turkey-specific manifestations of digitalization are addressed comparatively through sectoral data and contemporary case studies. The theoretical framework of the study is formed by Manovich's principles of new media; Baudrillard's theory of simulation; Auslander's analysis of liveness; the approaches to identity of Goffman and Foucault; and Zuboff's concept of surveillance capitalism. The research findings demonstrate that the sense of liveness does not disappear in the digital environment but is instead reshaped through technology, and that artificial intelligence positions the musician less as a composer than as a curator and system manager. While avatars and digital identities offer the musician a new space of existence in the virtual world, technologies such as blockchain and NFTs not only enable disintermediated income but also generate new forms of dependency. According to the study's central conclusion, the new media musician is a multifaceted subject who cannot be confined to a single role. By bridging the traditional and the digital, the physical and the virtual, the human and the machine, the musician constructs a multi-role, hybrid identity. Digitalization is neither a process that wholly liberates the musician nor one that wholly constrains them; rather, it is a multidimensional field of struggle in which the artist's own will and the impositions of the system are intertwined.
Benzer Tezler
- Televizyon sahnesinde eğlence anlatısının izleri: 13. ABU TV Şarkı Festivali üzerinden anlatıbilimsel bir çözümleme
Traces of entertainment narrative on the television stage: A narratological analysis of the 13th ABU TV Song Festival
BİLGİN TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Radyo-Televizyonİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZİYAD GULİYEV
- Müzik eğitiminde dijital yazılımların eşlikte kullanımına yönelik öğrenci görüşleri
Student opinions on accompanying use of digital software in music education
DİLAN AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. FERDA GÜRGAN ÖZTÜRK
- Designing digital interfaces for enhanced musical interaction and digital instrument mapping strategies to improvise alongside acoustic instruments
Müzikal etkileşimi arttıracak dijital arayüz tasarımları ve akustik enstrümanlarla birlikte doğaçlamalar için dijital enstrümanlara yönelik eşleme stratejileri
ONUR DAĞDEVİREN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DENEÇ
DR. ÖĞR. ÜYESİ KONSTANTINOS VASILAKOS
- Introducing MEMO: Real time sound synthesis as a tool for interactive music system development
MEMO: Eş zamanlı ses sentezi kullanan etkileşimli doğaçlama sistemi
MEHMET KORKMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DENEÇ
DR. KONSTANTINOS VASILAKOS
- Türk müzik türlerinin evrişimli sinir ağları ile sınıflandırması
Turkish music genres classification using convolutional neural network
SHAHAD BASSAM HAZIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolYalova ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT OKKALIOĞLU