Geri Dön

Ortaokul öğrencilerinde akademik beklentilere ilişkin stres ile okul tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek ve okula aidiyetin aracılık rolünün incelenmesi

An examination of the mediating roles of perceived social support and school belonging in the relationship between academic expectations– related stress and school burnout levels among middle school students

  1. Tez No: 1017344
  2. Yazar: FATİH KARA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU GÜLBAHÇE
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Atatürk Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinde akademik beklentilere ilişkin stres ile okul tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek ve okula aidiyetin aracılık rolü ve ortaokul öğrencilerinin okul tükenmişlik düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılaşma durumunu incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, öğrencilerin okul tükenmişliği durumunu daha kapsamlı bir çerçevede ele almak amacıyla; Kaynakların Korunması, Sosyal Bilişsel, Varoluşçu, Talep-Kaynaklar ve Gelişimsel Süreç Teorisi ile desteklenmiştir. Yöntem: Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemeyi amaçlayan bu araştırma, kesitsel ilişkisel tarama modeline dayanmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu, Diyarbakır ilinde MEB'e bağlı okullarda öğrenim gören 5. Sınıf (n = 269), 6. sınıf (n = 278), 7.sınıf (n = 256) ve 8. sınıf (n = 225) öğrencileri oluşturmaktadır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Okul Tükenmişliği Ölçeği, Akademik Beklentilere İlişkin Stres Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Okula Aidiyet Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır.Verilerin analizinde SPSS (v.23) programı kullanılmış olup, aracılık ve durumsal aracılık rolüne ilişkin verilerin analizinde IBM AMOS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda akademik beklentilere ilişkin stres, algılanan sosyal destek, okula aidiyet ve okul tükenmişliği arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Ayrıca akademik beklentilere ilişkin stres ile okul tükenmişliği arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek ve okula aidiyetin aracılık rollerinin olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonucunda okula aidiyet ve algılanan sosyal desteğin, okul tükenmişliğini azaltmada etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, öğrencilerin okul tükenmişlik düzeylerinin araştırma kapsamında ele alınan demografik değişkenlere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Sınıf düzeyine göre 8. Sınıf öğrencilerinin ve cinsiyete göre kız öğrencilerinin daha fazla akademik stres ve okul tükenmişliği yaşadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, akademik stres, okul tükenmişliği, sosyal destek ve okula aidiyetin psikolojik, akademik ve davranışsal etkilerin yönetilmesine yönelik bireysel, kurumsal ve politika düzeyinde stratejiler ile disiplinlerarası iş birlikleri ve gelecekteki araştırma yönelimlerini kapsayan öneriler sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

Purpose: The purpose of this study is to examine the mediating roles of perceived social support and school belonging in the relationship between academic expectations–related stress and school burnout among middle school students. Additionally, the study aims to investigate whether middle school students' levels of school burnout differ according to demographic variables. In order to address school burnout within a more comprehensive framework, the study is theoretically grounded in Conservation of Resources Theory, Social Cognitive Theory, Existential Theory, the Job Demands–Resources Model, and Developmental Process Theory. Method: This research, which aims to determine the relationships between variables, is based on a cross-sectional correlational survey model. The sample group of the research consists of 5th grade (n = 269), 6th grade (n = 278), 7th grade (n = 256), and 8th grade (n = 225) students studying in schools affiliated with the Ministry of National Education in Diyarbakır province. Data were collected through the Personal Information Form, School Burnout Scale, Academic Expectation Stress Scale, Perceived Social Support Scale, and School Belonging Scale. SPSS (v.23) program was used for data analysis, and IBM AMOS 24.0 software package was used for the analysis of data related to mediation and situational mediation roles. Findings: The results of the study revealed significant relationships among academic expectations–related stress, perceived social support, school belonging, and school burnout. Furthermore, perceived social support and school belonging were found to have mediating roles in the relationship between academic expectations–related stress and school burnout. Conclusions: The findings indicate that perceived social support and school belonging play a significant role in reducing school burnout. In addition, students' levels of school burnout were found to differ according to the demographic variables examined in the study. Specifically, 8th-grade students and female students were found to experience higher levels of academic stress and school burnout. Based on the findings, recommendations are provided that include individual-, institutional-, and policy-level strategies aimed at managing the psychological, academic, and behavioral effects of academic stress, school burnout, perceived social support, and school belonging, as well as interdisciplinary collaborations and directions for future research.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    803525

    Ebeveyn başarı baskısının ortaöğretim öğrencilerinin akademik stres ve okul tükenmişliği düzeylerine etkisi

    The effect of parent achievement pressure on academic stress and school burnout levels of secondary students

    SAVAŞ TATLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimDüzce Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TANER ATMACA

  2. Tez No

    812994

    Well-being, burnout, and teaching anxiety among EFL teachers

    İngilizce öğretmenlerinin iyilik hali, tükenmişlik duygusu ve öğretme kaygısının incelenmesi

    AYŞE MİNE ONAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELAMİ AYDIN

  3. Tez No

    423504

    Üniversite giriş sınavlarına hazırlanan öğrencilerin akademik beklentilere ilişkin stres ve öznel iyi oluş düzeylerinin incelenmesi

    An investigation on the levels of academic expectations stress and subjective well-being of the students prepared to the university entrance exams

    YUSUF ZEYTİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    PsikolojiGaziantep Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ERHAN TUNÇ

  4. Tez No

    973028

    Öz düzenleme, akademik stres ve okul aidiyeti arasındaki ilişkide sporun düzenleyici etkisi

    The moderating effect of sport in the relationship between self-regulation, academic stress and school belonging

    MEHMET CİVAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    SporHitit Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET KEMAL AYDIN

  5. Tez No

    1013242

    Dijital oyunlarla ilgilenen ergenlerde akademik beklenti, akademik başarı, dijital oyun bağımlılığı ve stres seviyeleri ilişkilerinin incelenmesi

    An investigation of the relationships between academic expectations, academic achievement, digital game addiction, and stress levels among adolescents interested in digital games

    SONER EROĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUHTEŞEM EROL YAYLA

    DOÇ. DR. MEHMET CENK BELİBAĞLI

Geri Dön