Öğrencilerin bilişsel esneklikleri ile duygusal okuryazarlıkları arasındaki ilişkide iş birliğine dayalı öğrenme becerilerinin aracı rolü: Taslak psikoeğitim programının önerilmesi
The mediating role of collaborative learning skills in the relationship between students' cognitive flexibility and emotional literacy: Proposal of a draft psychoeducation program
- Tez No: 1017394
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜRBÜZ OCAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel beceriler, Bilişsel esneklik, Eğitim, Eğitim bilimleri, Eğitim programları, İşbirliğine dayalı öğrenme, Cognitive abilities, Cognitive flexibility, Education, Educational science, Education programs
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı; ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile duygusal okuryazarlıkları arasındaki ilişkide işbirliğine dayalı öğrenme becerilerinin aracı rolünü kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) ile incelemek ve bulgular doğrultusunda etkinlik temelli bir taslak psikoeğitim programı önermektir. Ölçek geliştirme aşamasında karma yöntem yaklaşımlarından keşfedici ardışık desen; ana araştırmada ise nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Bu kapsamda 334 öğrenciden elde edilen verilerle yürütülen ölçek geliştirme çalışmasında, geliştirilen aracın geçerli ve güvenilir yapıda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın evrenini, Afyonkarahisar İli Merkez İlçesi'ndeki öğrenim görmekte olan ilkokul 3. ve 4.sınıf öğrencilerini kapsamaktadır. Örneklem ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup üç farklı ilkokuldan toplam 800 3. ve 4.sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Veriler, öğrencilerin kendi sınıf ortamlarında ve ders saatleri içerisinde yüz yüze etkileşimle toplanmıştır. Daha sonra ölçeklerdeki eksik bilgilerin bulunması sebebiyle 24 tanesi iptal edilmiş, analizler 776 öğrenci üzerinden gerçekleştirilmiştir. Veriler;“İlkokulda Bilişsel Esneklik Ölçeği”,“İlkokulda Duygusal Okuryazarlık Ölçeği”ve“İşbirlikli Öğrenme Becerisi Ölçeği”ile elde edilmiştir. Çalışmanın ölçek geliştirme aşamasında ve ölçeklerin bağımsız değişkenlerle olan ilişkilerini ortaya koymak amacıyla İlişkisiz Örneklemler için t Testi, İlişkisiz Örneklemler İçin Tek Yönlü ANOVA ve Post-Hoc analizleri SPSS ve LISREL programları aracılığıyla yapılmıştır.Çalışma kapsamında elde edilen veriler, kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak SmartPLS 4.1.0.9 programında analiz edilmiştir. Öncelikle modelin uygunluğu test edilip geçerli ve güvenilir olduğu ortaya konduktan sonra yol analizi yapılmıştır. Bulgular, bilişsel esneklik ile duygusal okuryazarlık arasındaki ilişkinin işbirliğine dayalı öğrenme becerileri aracılığıyla desteklendiğini göstermektedir. İlkokul öğrencilerinde bilişsel esneklik ile duygusal okuryazarlık arasındaki ilişkinin, işbirliğine dayalı öğrenme becerileri aracılığıyla güçlenmesi; bu üç beceriyi eş zamanlı olarak destekleyen yapılandırılmış bir müdahale ihtiyacını açıkça ortaya koymaktadır. Buradan hareketle; Vygotsky'nin sosyal inşacı yaklaşımı çerçevesinde, 'birlikte öğrenme' tekniği temel alınarak yapılandırılan 6 oturumluk taslak bir psikoeğitim programı geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine the mediating role of collaborative learning skills in the relationship between cognitive flexibility and emotional literacy among third- and fourth-grade elementary school students using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM), and to propose a draft activity-based psychoeducational program based on the findings. An exploratory sequential design, one of the mixed-methods approaches, was used in the scale development phase, while a correlational survey design, one of the quantitative research methods, was used in the main study. In the scale development study conducted with data obtained from 334 students, it was concluded that the developed instrument is valid and reliable. The study population consists of third- and fourth-grade elementary school students currently enrolled in the Central District of Afyonkarahisar Province. The sample was determined using simple random sampling and consists of a total of 800 third and fourth-grade students from three different elementary schools. Data were collected through face-to-face interaction in the students' own classroom environments during class hours. Subsequently, 24 responses were excluded due to missing information in the scales, and analyses were conducted on 776 students. The data were collected using the“Cognitive Flexibility Scale for Elementary School,”the“Emotional Literacy Scale for Elementary School,”and the“Collaborative Learning Skills Scale.”During the scale development phase of the study and to examine the relationships between the scales and the independent variables, the t-test for independent samples, one-way ANOVA for independent samples, and post-hoc analyses were conducted using SPSS and LISREL software. The data obtained within the scope of the study were analyzed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) in the SmartPLS 4.1.0.9 program. First, the model's fit was tested and found to be valid and reliable, after which path analysis was performed. The findings indicate that the relationship between cognitive flexibility and emotional literacy is mediated by collaborative learning skills. The fact that the relationship between cognitive flexibility and emotional literacy in elementary school students is strengthened through collaborative learning skills clearly highlights the need for a structured intervention that simultaneously supports these three skills. Based on these findings, a draft six-session psychoeducational program was developed within the framework of Vygotsky's social constructivist approach, using the“learning together”technique as its foundation.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin duygusal öz farkındalıkları ile bilişsel esneklikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between university students' emotional self-awareness and cognitive flexibility
DOLUNAY ÖZARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimUfuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLIHAN ERMAN ASLANOĞLU
- Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumlarının yordayıcısı olarak bilişsel esnekliğin rolü
The role of cognitive flexibility as a predictor of university students' psychological well-being and life satisfaction
GOLSA PARVİZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER ÖZABACI
- Ergenlerin bilişsel esneklikleri ile akran zorbalığı ve mağduriyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive flexibility of adolescents and peer bullying and victimization
UFUK YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET BUĞA
- Üniversite öğrencilerinin duygusal özerklik düzeylerinin bilişsel esneklik, romantik ilişki doyumu ve toplumsal cinsiyet rolleri düzeylerine etkisi
The effect of university students' levels of emotional autonomy on the levels of cognitive flexibility, romantic relationship satisfaction and gender role
BERİKA ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METEHAN ÇELİK
- Lise öğrencilerinin cinsiyet, okul türü ve bilişsel esneklik düzeylerine göre sosyal becerilerinin incelenmesi
Examining social skills of high school students according to gender, school type and cognitive flexibility levels
EYUP İŞÇİOĞLU