Üniversite öğrencilerinin psikolojik ihtiyaçları, bilişsel esneklikleri ve romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik tutumlarının incelenmesi
Examining the psychological needs, cognitive flexibility, and attitudes in romantic relationships perfectionism of university students
- Tez No: 1025178
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULLAH SÜRÜCÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik ihtiyaçlar, Bilişsel esneklik, Romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik, Duygusal ilişki, Psychological needs, Cognitive flexibility, Romantic relationship perfectionism, Romantic relationship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin psikolojik ihtiyaçları, bilişsel esneklikleri ve romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmada ayrıca psikolojik ihtiyaçlar ile bilişsel esnekliğin romantik ilişkilerde mükemmeliyetçiliği yordayıcı rolü ile psikolojik ihtiyaçların romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik üzerindeki etkisinde bilişsel esnekliğin aracı rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen, Türkiye'deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 510'u kadın, 126'sı erkek olmak üzere toplam 636 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yeni Psikolojik İhtiyaçları Değerlendirme Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Romantik İlişkilerde Mükemmeliyetçilik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Sürüm 25 programı kullanılarak bağımsız gruplar için t-testi, tek faktörlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal-Wallis H testi, Pearson korelasyon analizi, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizleri ile Hayes'in SPSS için PROCESS makrosu (sürüm 4.2) vasıtasıyla aracılık analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, erkeklerin bilişsel esneklik düzeyleri kadınlardan anlamlı derecede daha yüksek bulunurken, psikolojik ihtiyaçlar ve romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik düzeyleri cinsiyete göre anlamlı biçimde farklılaşmamıştır. Öğrenim düzeyine göre incelendiğinde, lisans öğrencilerinin romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik düzeylerinin yüksek lisans ve doktora öğrencilerine göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte yüksek lisans öğrencilerinin başarı ihtiyacı düzeylerinin lisans öğrencilerinden, bilişsel esneklik düzeylerinin de ön lisans ve lisans öğrencilerinden anlamlı derecede daha yüksek olduğu görülmüştür. İlişki durumu ve ilişki süresi açısından incelendiğinde, romantik bir ilişkisi olmayan veya 6 aydan daha kısa süredir ilişkisi bulunan bireylerin romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik düzeylerinin sözlü/nişanlı ve evli veya 12 aydan daha fazla süredir ilişkisi olan bireylere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca 12 aydan daha fazla süredir ilişkisi bulunanların veya evli olanların bilişsel esneklik düzeyleri, ilişkisi olmayanlardan anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Yaş ilerledikçe üniversite öğrencilerinin romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik tutumlarının anlamlı bir şekilde azaldığı, başarı ihtiyacı ile bilişsel esneklik düzeylerinin ise anlamlı bir şekilde arttığı görülmüştür. Korelasyon analizi bulguları, romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik ile özerklik ve başatlık ihtiyaçları arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı; romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik ile bilişsel esneklik arasında ise negatif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Regresyon analizi bulguları, psikolojik ihtiyaçların (özellikle başatlık) ve bilişsel esnekliğin (özellikle kontrol) ayrı ayrı veya birlikte romantik ilişkilerde mükemmeliyetçiliği anlamlı bir şekilde yordadığını ortaya koymuştur. Aracılık analizi sonucunda ise üniversite öğrencilerinin başarı, özerklik ve başatlık ihtiyaçlarının romantik ilişkilerde mükemmeliyetçilik üzerindeki etkisinde bilişsel esnekliğin rekabetçi bir aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar alan yazın çerçevesinde tartışılmış ve çeşitli önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationships among university students' psychological needs, cognitive flexibility, and attitudes in romantic relationships perfectionism. The study also aims to determine the predictive role of psychological needs and cognitive flexibility on romantic relationship perfectionism, as well as the mediating role of cognitive flexibility in the effect of psychological needs on romantic relationship perfectionism. The study was designed using the correlational survey model, one of the quantitative research methods. The study sample consisted of a total of 636 university students -510 women and 126 men- enrolled at various universities in Turkey, selected using convenience sampling. The data collection instruments used in the study were the New Psychological Needs Assessment Scale, the Cognitive Flexibility Inventory, the Romantic Relationship Perfectionism Scale, and a Personal Information Form. Data were analyzed using IBM SPSS Version 25, employing t-tests for independent groups, one-way analysis of variance (ANOVA), the Kruskal-Wallis H test, Pearson correlation analysis, simple and multiple linear regression analyses, and mediation analysis via Hayes' PROCESS macro for SPSS (version 4.2). According to the findings of the study, while men's levels of cognitive flexibility were found to be significantly higher than those of women, their levels of psychological needs and romantic relationship perfectionism did not differ significantly by gender. When examined by educational level, it was found that undergraduate students' levels of romantic relationship perfectionism were significantly higher than those of master's and doctoral students. However, it was observed that master's students' levels of need for achievement were significantly higher than those of undergraduate students, and their levels of cognitive flexibility were significantly higher than those of associate's and undergraduate students. When examined in terms of relationship status and duration, it was determined that individuals who were not in a romantic relationship or who had been in a relationship for less than 6 months had significantly higher levels of romantic relationship perfectionism compared to those who were engaged or married, or who had been in a relationship for more than 12 months. Furthermore, the levels of cognitive flexibility among those who had been in a relationship for more than 12 months or were married were found to be significantly higher than those of individuals without a relationship. As age increased, it was observed that university students' perfectionist attitudes in romantic relationships decreased significantly, while their need for achievement and levels of cognitive flexibility increased significantly. The findings of the correlation analysis showed a positive, low-level significant relationship between romantic relationship perfectionism and the needs for autonomy and dominance; and a negative, low-level significant relationship between romantic relationship perfectionism and cognitive flexibility. Regression analysis findings revealed that psychological needs (particularly dominance) and cognitive flexibility (particularly control) significantly predicted romantic relationship perfectionism, either separately or in combination. Mediational analysis revealed that cognitive flexibility plays a competitive mediating role in the effects of university students' needs for achievement, autonomy, and dominance on romantic relationship perfectionism. The findings were discussed within the framework of the existing literature, and various recommendations were presented.
Benzer Tezler
- Hemşirelik öğrencilerinin bireysel inovatiflik profillerinin, temel motivasyon kaynakları ve bilişsel tamamlanma ihtiyaçları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relationship between nursing students' individual innovativeness profiles and their basic motivation resources and needs for cognitive closure
YASEMİN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA TANRIVERDİ
DR. MELİKE BAYRAK
- Kişiler arası bağımlılık eğiliminin ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalara etkisi
The effect of interpersonal dependency tendency on interpersonal cognitive distortions
GÜLZADE AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK KALKAN
- Üniversite öğrencilerinin podcast dinleme alışkanlıkları ve motivasyonları: Gümüşhane Üniversitesi örneği
Podcast listening habits and motivations of university students: The example of Gümüşhane University
SENA NUR GÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGümüşhane ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN DİKER
- Ankara'daki beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin okullara giriş nedenleri ve mesleki beklentileri
The reasons for entering to the schools and job expectations of physical education and sports school students in Ankara
KEREM TANILKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
SporAnkara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FEHMİ TUNCEL
- Pazarlama ve bankacılık uygulamaları Türk bankacılık sektöründe pazarlamanın gelişimi ve uygulama çalışmaları
Başlık çevirisi yok
BORA ULAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
BankacılıkMarmara ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDAT SAKAR