Nepotizmin örgütsel bağlılığa etkisinde psikolojik sözleşme ihlali algısının aracı rolü: Mavi yakalı çalışanlar üzerine bir araştırma
The mediating role of psychological contract management in the effect of nepotism on commitment: A research on blue-collar employees
- Tez No: 1017405
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÇAM KAHRAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Psychology, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri ve Örgüt Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, örgütlerde nepotizm algısı ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide psikolojik sözleşme ihlali algısının aracı rolü demografik değişkenlerle birlikte incelenmiştir. Araştırma, gönüllülük esasına dayalı olarak Bursa ilinde farklı sektörlerde çalışan mavi yakalı işgörenler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya toplamda 330 katılımcı dahil edilmiş olup, katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, çalışma süresi ve medeni durumlarına ilişkin demografik bilgileri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Nepotizm Ölçeği, Psikolojik Sözleşme İhlali Algısı Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılarak gruplar arası farkların tespiti için bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü ANOVA ve varyans homojenliğinin sağlanmadığı durumlarda Welch testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki aracılık ilişkileri ise Process Macro aracılığıyla test edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, nepotizm algısı ile psikolojik sözleşme ihlali algısı arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu; psikolojik sözleşme ihlali algısı ile örgütsel bağlılık arasında ise negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Nepotizmin örgütsel bağlılık üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı olmadığı, ancak toplam etkisinin negatif ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Yapılan aracılık analizi sonucunda, psikolojik sözleşme ihlali algısının nepotizm ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide tam aracılık rolü üstlendiği ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçlarının literatüre katkı sağladığı düşünülmekte olup, elde edilen bulgular doğrultusunda gelecekte yapılacak araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examined the mediating role of psychological contract breach perception in the relationship between nepotism perception and organizational commitment, along with demographic variables. The research was conducted on voluntary participation with blue-collar employees working in different sectors in Bursa, Türkiye. A total of 330 participants were included in the study. Demographic data regarding gender, age, education level, tenure, and marital status were collected. Data were gathered using the Nepotism Scale, Psychological Contract Breach Perception Scale, and Organizational Commitment Scale. The data were analyzed using SPSS. Independent samples t-test, one-way ANOVA, and Welch test (when the assumption of homogeneity of variances was violated) were used to examine group differences. Mediation analysis was conducted using PROCESS Macro. The findings indicated a positive and significant relationship between nepotism perception and psychological contract breach perception, whereas psychological contract breach perception was negatively and significantly related to organizational commitment. The direct effect of nepotism on organizational commitment was not statistically significant; however, the total effect was negative and significant. The mediation analysis revealed that psychological contract breach perception fully mediated the relationship between nepotism and organizational commitment. The results suggest that perceived nepotism may indirectly reduce organizational commitment by increasing psychological contract breach perceptions. The study contributes to the organizational behavior literature and provides suggestions for future research.
Benzer Tezler
- Algılanan nepotizmin etik liderlik aracılığında örgütsel bağlılığa etkisi: Otel işletmelerinde araştırma
The effect of perceptioned nepotism on organizationalcommitment in ethical leadership: Research in hotel businesses
GÜLFER ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeİskenderun Teknik ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÖZDEMİR
- Nepotizmin örgütsel bağlılık üzerine etkisinde örgütsel adalet algısının rolü
The role of perception of organizational justice in the effect of nepotism on organizational commitment
SALİH ÇENGEL
Doktora
Türkçe
2024
İşletmeVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHMAN ÇALIK
- Nepotizmin örgütsel bağlılık ve iş doyumuna etkisi ve otel çalışanları üzerine bir araştırma
A research on nepotizin organizational legality and job satisfaction effects and hotel workers
MERVE SARIBOĞA
- Nepotizmin, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi: İş görenlerin mülkiyet sahipliği yoluyla ve özel girişimlere devir şeklinde özelleştirilen işletmelerde bir araştırma
The effect of nepotism on organizational commitment and organizational citizenship behavior: A research applied in busi̇ness firms privatized by the property ownership of the workers and by getting transferred to the private enterpri̇se
POLAT YÜCEKAYA
- Aile şirketlerinde örgütsel bağlılık: Nepotizm ve etkileri üzerine Kocaeli bölgesinde bir çalışma
Organizational commitment in family businesses: Examining the effect of nepotism- a study on family businesses in Kocaeli province
ELİF ÜSTÜN