Geri Dön

Otizmli öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerinin üstbilişsel farkındalık, sınıf yönetimi ve yardımcı teknoloji kullanım tutumları

Metacognitive awareness, classroom management skills, and attitudes toward assistive technology use among special education teachers working with students with autism

PDF İndir

  1. Tez No: 1017456
  2. Yazar: MUSTAFA SORKUNCUK
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ARSLANTAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Otizm Spektrum Bozukluğu Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, otizmli öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri, sınıf yönetimi becerileri ve yardımcı teknolojilere yönelik tutumları arasındaki ilişkileri incelemek, ayrıca bu değişkenlerin cinsiyet, yaş, mezuniyet düzeyi, çalışma statüsü, görev yapılan kurum veya okul türü ile özel eğitimdeki toplam çalışma süresine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin farklı bölgelerinde görev yapan ve en az bir otizmli öğrenciyle eğitim öğretim çalışması yürütmüş 111 özel eğitim öğretmeni oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Öğretmenler İçin Üstbilişsel Farkındalık Envanteri, Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği ve Yardımcı Teknolojilere Yönelik Tutum Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde tanımlayıcı istatistikler, gruplar arası karşılaştırmalar ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, öğretmenlerin üstbilişsel farkındalık toplam puanlarının incelenen demografik ve mesleki değişkenlere göre genel olarak farklılaşmadığını göstermiştir. Bununla birlikte, işlemsel bilgi alt boyutunda yaş gruplarına göre anlamlı farklılık bulunmuş, 41 yaş ve üzerindeki öğretmenlerin puanlarının 21–30 yaş ve 31–40 yaş gruplarındaki öğretmenlerin puanlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sınıf yönetimi becerilerinin fiziki koşullar alt boyutunda kadın öğretmenlerin puanları erkek öğretmenlerin puanlarından daha yüksek bulunmuştur. Yaş gruplarına göre sınıf yönetimi becerileri toplam puanında, fiziki koşullar ve sunum alt boyutlarında anlamlı farklılık belirlenmiş, ancak ileri karşılaştırmalarda belirli yaş grupları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Psikolojik etkenler alt boyutunda 21–30 yaş grubundaki öğretmenlerin puanları, 31–40 yaş grubu ile 41 yaş ve üzerindeki öğretmenlerin puanlarından daha düşük bulunmuştur. Yardımcı teknolojilere yönelik tutum toplam puanında ve olumsuz duygu bileşeninde özel eğitimdeki toplam çalışma süresine göre anlamlı farklılık belirlenmiş, 11 yıl ve üzeri deneyime sahip öğretmenlerin puanlarının 6–10 yıl deneyime sahip öğretmenlerin puanlarından daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, yüksek lisans mezunu öğretmenlerin duyuşsal bileşen puanlarının lisans mezunu öğretmenlerin puanlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Görev yapılan kurum veya okul türüne göre olumsuz duygu bileşeni puanlarında anlamlı farklılık bulunmuş, diğer kurum grubundaki öğretmenlerin puanlarının özel eğitim okulunda görev yapan öğretmenlerin puanlarından daha yüksek olduğu saptanmıştır. Üstbilişsel farkındalık, sınıf yönetimi becerileri ve yardımcı teknolojilere yönelik tutum toplam puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Sonuçlar, incelenen değişkenlerin bu çalışma grubunda birbiriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Hizmet içi eğitimlerde üstbilişsel düzenleme, sınıf yönetimi ve yardımcı teknolojilerin öğretim sürecindeki kullanımı birlikte ele alınabilir. Özellikle daha az deneyimli öğretmenlere uygulama temelli mesleki gelişim olanakları sunulabilir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study was to examine the relationships among metacognitive awareness, classroom management skills, and attitudes toward assistive technologies of special education teachers working with autistic students and to determine whether these variables differed according to gender, age, educational level, employment status, type of school or institution, and total experience in special education. The study was conducted using a quantitative correlational survey design. The study group consisted of 111 special education teachers working in different regions of Türkiye during the 2024–2025 academic year who had conducted educational activities with at least one autistic student. Data were collected through a Personal Information Form, the Metacognitive Awareness Inventory for Teachers, the Classroom Management Skills Scale, and the Attitudes Toward Assistive Technologies Scale. Descriptive statistics, group comparison analyses, and correlation analyses were used to analyze the data. The findings indicated that overall metacognitive awareness scores did not generally differ according to the examined demographic and professional variables. However, there was a significant difference among age groups in the procedural knowledge subdimension, with teachers aged 41 years and over obtaining higher scores than teachers aged 21–30 and 31–40. In the physical conditions subdimension of classroom management skills, female teachers obtained higher scores than male teachers. Significant age-group differences were observed in total classroom management scores and in the physical conditions and presentation subdimensions, although further comparisons did not identify statistically significant differences between specific age groups. In the psychological factors subdimension, teachers aged 21–30 scored lower than teachers aged 31–40 and teachers aged 41 years and over. There were significant differences in total attitudes toward assistive technologies and in the negative affect component according to total experience in special education, with teachers having 11 years or more of experience obtaining higher scores than teachers with 6–10 years of experience. Teachers with master's degrees also obtained higher scores in the affective component than teachers with bachelor's degrees. A significant difference was found in negative affect component scores according to type of school or institution, with teachers in the other institution group obtaining higher scores than teachers working in special education schools. Positive and statistically significant relationships were identified among total metacognitive awareness, classroom management skills, and attitudes toward assistive technologies scores. The findings indicate that the variables examined were associated within this study group. In-service training programs may address metacognitive regulation, classroom management, and the instructional use of assistive technologies together. Practice-oriented professional development opportunities may be particularly useful for teachers with less professional experience.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    997104

    Otizmli öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerinin karşılaştıkları problemlerin okul sosyal hizmeti bağlamında incelenmesi

    An examination of the problems faced by special education teachers working with autistic students within the context of school social work

    MEDİNE ÖRS

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Sosyal HizmetÜsküdar Üniversitesi

    Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDULHAKİM BEKİ

  2. Tez No

    855056

    Görmeyen otizmli öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerine çevrimiçi ve koçlukla sunulan takvim kutuları stratejisi öğretmen eğitim programının etkililiği

    The effectiveness of the calendar boxes strategy teacher training program offered online and by coaching to special education teachers working with blind students with autism

    RAMAZAN ÇAKIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PINAR ŞAFAK

  3. Tez No

    896302

    Özel gereksinimli öğrenciler ile çalışan öğretmenlerin yeterlilikleri

    Competencies of working with students with special needs

    MERVE OKTAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BAYRAM ÖZER

  4. Tez No

    806422

    Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylerin eklektik eğitim modeli için oluşturulan öğretmen eğitim programının etkililiğinin incelenmesi

    Examining the effectiveness of the teacher training programme created for the eclectic education model of individuals with Autism Spectrum Disorder

    EMRAH KOÇAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET KURNAZ

  5. Tez No

    523810

    Uzaktan koçluk uygulamasının otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerle çalışan okul öncesi öğretmenlerinin öğretim becerileri ve öğrencilerin öğrenme düzeyleri üzerindeki etkililiği

    Effectiveness of e-coaching on teaching behaviors of preschool teachers working with students with autism spectrum disorder and learning level of students

    AYŞE TUNÇ PAFTALI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Eğitim ve ÖğretimAnadolu Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ELİF TEKİN İFTAR

Geri Dön